İmparatorluklar Seti 5 Kitap — Kolektif

Bazı kitaplar vardır yaşadıkları döneme tanıklık etmekle kalmayıp geleceğe de ışık tutarlar M Hardt ve A Negri nin İmparatorluk u da çok sayıda düşünür tarafından böylesi bir eser olarak gösteriliyor İmparatorluk u bu kadar önemli kılan küreselleşme çağını her yönüyle irdelerken küreselleşme mağdurlarından yana aktif bir tavır alması onları küreselleşmenin vahşetinden kurtaracak alternatifler de önermesidir Ulus devletlere dayalı çağ sona erdi Sermaye küresel çapta önüne çıkan her engeli yıkıyor Seattle dan Cenova ya uzanan isyan dalgasına rağmen muhalefet güçleri zayıf karamsarlık iliklere işlemiş durumda Mevcut durumu açıklamakta emperyalizm kavramı yetersiz kalıyor yeryüzünü ele geçirmekte olan merkezsiz ve topraksız egemenlik aygıtını Hardt ve Negri İmparatorluk diye adlandırıyor İmparatorluk döneminde artık dışarısı kalmamıştır Egemenlik tek bir yönetim mantığına göre işleyen ulus üstü organların eline geçmiştir Adalet kaygısından yoksun biçimde işleyen sömürü mekanizmaları artık fabrika duvarları ve ulus devletin sınırlarıyla yetinmeyerek yeryüzünün her köşesine yayılmıştır Ama İmparatorluk özgürleşme için yeni imkanlar da sağlamaktadır Marx ın kapitalizmin kendinden önceki üretim biçimlerinden ileri olduğunu söylemesi anlamında ilerici bir boyut da içerir Bu nedenle Hardt ve Negri küresel sermaye karşısında ulus devleti güçlendiren her türlü politik stratejiyi reddediyor Onlara göre küreselleşmeye karşı yerele dayalı itirazlar dışarısı kalmayan bir dünyada dışarı yanılsaması yaratmaktan başka bir işe yaramaz Artık ülkeden sökülüp atılacak emperyalizm ve ele geçirilecek bir iktidar odağı yoktur bunları hedefleyen politik hareketler ömrünü tamamlamıştır Yerelin farklılıkları küreselin homojenliği karşısında direnme gücünü yitirmiştir İktidarın küreselleşmesi iktidar karşıtlarının yeryüzünü yurt edinerek evrensel yurttaşlık hakkını savunarak insanlığı kucaklayarak gerçek bir enternasyonalizmin temellerini atabilir hayatlarını otonomlaştırarak yeniden üretebilir İmparatorluğun her yerdeki kalbine yine her yerden darbe indirebilirler M Hardt ve A Negri İmparatorluk la değişen dünyayı yorumlamakta zaaf gösteren muhalif düşünceye yeniden atak imkanı sunarken Türkçe basım için yazdıkları önsözde şenlik müjdesi veriyor İmparatorluk u okuduktan sonra kimse kendini bu kitap mutlaka yazılmalıydı duygusundan kurtaramaz Hardt ve Negri nin ortaya koyduğu şey çağımız için Komünist Manifesto yu yeniden yazmaktan hiç farklı değil İmparatorluk küresel kapitalizmin sonunda kendini yıkacak çelişkiler ürettiğini gösteriyor Bu kitap yalnızca tarihin sonu kehanetlerinde bulunan tuzu kuru liberaller için değil günümüz kapitalizmiyle cepheden yüzleşmekten kaçınan sözde radikal kültür araştırmaları için de ölüm çanları çalıyor Slavoj Zizek İmparatorluk klasik Marksist yaklaşımdan daha komünist bir militanlık ve sınıf mücadelesi öngörüsünde bulunuyor Kesinlikle felsefeciler siyaset bilimciler ve sosyalistler arasında uzun süre ateşli tartışmalara neden olacak Sonuç ne olursa olsun devasa bir entelektüel zenginlik sağlayacak Etienne Balibar

Harvard Üniversitesi nin ünlü tarih profesörü Niall Ferguson İmparatorluk isimli bu kapsamlı incelemesinde Britanya nın nasıl bir imparatorluğa dönüştüğünü ve modern dünyayı hangi yollarla yarattığını anlatıyor Bir zamanlar dünya nüfusunun kabaca dörtte birini yöneten yeryüzünün yaklaşık aynı oradaki kesimini kapsayan ve neredeyse bütün okyanuslarda hüküm süren bir İmparatorluk vardı Niall Ferguson un bu sözlerle başlayan kitabı Britanya İmparatorluğu nun macerasıyla günümüzde dünyayı şekillendiren küreselleşme arasında tartışma yaratacak bir paralellik kuruyor Ferguson bir yandan kölelikten sömürgeciliğe yerel halklara yönelik katliamlardan ticari sömürüye Britanya İmparatorluğu nun karanlık mirasını eleştiriyor bir yandan da modern dünyayı Britanya İmparatorluğu olmadan düşünemeyeceğimizi yaşadığımız dünyanın finansal toplumsal ve siyasi kurumlarını şekillendirenin bizzat imparatorluk kültürü olduğunu gösteriyor

İmparatorluklar tarih boyunca ilgimizi çeken ve merak uyandıran güçlü siyasi yapılardır Büyük güç ve imparatorluklar arasında ilişki sanılandan daha derindir Çünkü büyük güçler olarak adlandırılan devletler esasında imparatorluk geçmişi olan yapılardır İmparatorlukların sistem dönüştüren yapıları ve güçlerinin incelendiği bu çalışma sınırlı bir tarihsel dönemi değil bütünsel bir okuma imkânı sunmaktadır Günümüz uluslararası sisteminde karşımıza çıkan büyük güçler geçmişin imparatorluklarının deneyim ve mantığı ile hareket etmektedirler Bu nedenle de büyük güç iddiasına sahip devletlerin geçmişte imparatorluk deneyimlerinin olduğu görülmektedir Kitap dört ana bölümden oluşan yek bir çalışma olsa da esasında birbirini tamamlayan tarihsel süreçlerin Rusya örneği üzerinde incelendiği iki aşamalı bir çalışma olarak sizlere sunulmaktadır Büyük güç olarak sistemde karşımıza çıkan imparatorluklar günümüz uluslararası sisteminde yeni imparatorluk biçimleri ile yeniden kendilerine yer bulmaktadır Tarihsel süreçte imparatorlukların değişen doğası ve deneyimleri sonucunda oluşan geleneksel ve modern imparatorlukların uluslararası ilişkiler alanında oynadıkları rol ve konumları farklı bir perspektiften sizlere sunulmaktadır 1990 sonrası değişen uluslararası sistemde imparatorluk söylemleri yeniden gün yüzüne çıkmıştır Rusya Federasyonu nda Vladimir Putin in iktidara gelişi ve akabinde yaşanan küresel değişimler Rusların imparatorluk gücüne dönüş umutlarını yeşertmiştir Rusya Federasyonu örneği bu açıdan çalışmada oluşturulan imparatorluk tanım ve özelliklerinin inceleme alanı olarak sunulmuştur

SET İÇİNDEKİ KİTAPLAR 1 Bâbürlüler Michael H Fisher 2 Fâtımî İmparatorluğu Michael Brett 3 Habsburglar Martyn Rady 4 Büyük Selçuklular Cihan Piyadeoğlu 5 Moğol İmparatorluğu Timothy May BÂBÜRLÜLER MICHAEL H FISHER Hindistan da Bir Türk İmparatorluğu HİNDİSTAN DA ÜÇ ASIR HÜKÜM SÜREN BİR TÜRK İMPARATORLUĞU BÂBÜRLÜLER Atası Emir Timurʼun 14 yüzyılın sonunda gerçekleştirdiği Delhi fethi Bâbür Şahʼın Hint topraklarını kendisine bırakılmış bir miras olarak görmesini sağladı Azim sebat ve kararlılıkla hareket eden Bâbür ve oğulları 1526 da kurulan devleti adım adım genişlettiler Zirve yıllarında Avrupa kıtasının yaklaşık üçte biri büyüklüğüne ulaşan Türk Moğol kökenli bu imparatorluk dönemin Avrupa nüfusunun yaklaşık iki katı bir nüfusa ve Hindistan topraklarının büyük bir bölümüne hâkim olmayı başardı Michael H Fisher ın elinizdeki kitabı 16 yüzyılda Hindistan da hâkimiyet kuran Bâbürlüler hakkında uzun zamandır beklenen bir çalışma ve bu alanda Türkçeye kazandırılan bir ilk eser olmasıyla büyük önem arz ediyor Tarihî olayları zengin ve kapsamlı bir bağlama oturtan tarihçi Fisher bir taraftan Bâbürlüler dönemi Hindistan siyaseti ve kültürünün ayrıntılı bir incelemesini sunarken öte yandan hanedan kadınları dinî gruplar ve taşra memurları gibi pek incelenmemiş konulara dikkatleri çekiyor Dönemin dil şiir sanat ve mimari arka planı da kitapta kendine geniş bir yer buluyor Bâbürlülerden bugüne kalan maddi ve kültürel miras Asya ve İslam dünyasındaki imparatorluk süreçlerinin doğasını anlamamıza ve Asyalılar ile Hıristiyan Avrupa nın sömürgeci güçleri arasındaki ilişkiler hakkında etraflıca fikir sahibi olmamıza imkân sağlıyor Bâbürlüler keşfedilmeyi bekleyen bir Türk İmparatorluğu nu ve Güney Asya tarihini yakından tanımak isteyen okurlar için çarpıcı bilgiler içeren ve kolay okunur bir başucu kitabı FÂTIMÎ İMPARATORLUĞU MICHAEL BRETT Ortadoğu Afrika ve Akdeniz de İktidar Mücadelesi İSLAM DÜNYASINDAKİ ÜÇ YÜZYILLIK SERÜVEN FÂTIMÎLER Fâtımîler Abbâsî İmparatorluğu nun onuncu yüzyıldaki çöküşünden on birinci yüzyılda Selçukluların Orta Asya dan ve on ikinci yüzyılda Haçlıların Avrupa dan Ortadoğu ya gelişine ve imparatorluğun Selâhaddîn Eyyûbî tarafından ortadan kaldırılışına kadar Ortaçağ İslam dünyası tarihinin merkezinde olmuştur Fâtımî hükümdarının İmam ve Halife olarak Peygamber in dinî ve siyasî otoritesini miras aldığını iddia etmesiyle Ortaçağ İslamının tarihinde hayatî bir rol oynamıştır Fâtımîler İslam sanatına mimarî seramik cam madenî ve fildişi eserlerin yanı sıra halifelerin hazinelerinin en önemli bölümünü teşkil eden kumaşlarıyla da unutulmaz katkılar sunmuşlardır Fâtımî İmparatorluğu İsmailîliğin Kuzey Afrika nın ve Mısır ın tarihi serüvenini Fâtımî hanedanının tarihi serüveniyle birlikte tutarlı bir hikâyeye dönüştürüyor Bu hikâye İslam ın geniş tarihinde kendine güçlü bir bağ buluyor ve okuyucular Fâtımî İmparatorluğu nun tarihi önemini yeniden keşfediyor Mısır ın fethi devletin kuruluşu imparatorluğun teşekkülü el Hâkim bi Emrillâh ın hükümdarlığından sonra gelen siyasî kriz siyasî ve ideolojik bakımdan rejimin yeniden inşası hanedanın yön değiştirmesi ve sonrasında gelen başarısızlıklarla beraber imparatorluğun tarih sahnesinden çekilişi belgesel tadında bir üslupla okuyucuyla buluşuyor Londra Üniversitesi Şarkiyat ve Afrika Araştırmaları Okulu SOAS Kuzey Afrika Tarihi Bölümü nden emekli öğretim üyesi Michael Brett in yarım yüzyılı aşan araştırmalarının ürünü olan Fâtımî İmparatorluğu üç yüzyıla yakın bir süre boyunca Ortadoğu Afrika ve Akdeniz de hüküm sürerek tarihte siyasetten sanata dek önemli izler bırakmış bir hanedanın sıra dışı öyküsü HABSBURGLAR MARTYN RADY Bir Dünya Gücünün Yükselişi ve Çöküşü Habsburglar sürükleyici renkli dramatik olmasının yanı sıra özlü akademik ve konuya hâkim bir kitap Martyn Rady bir zamanlar Peru dan Filipinler e üzerinde güneş batmayan bir imparatorluk yönetmiş Avrupa nın en büyük hanedanının hikayesini bizlere anlatıyor Dünya tarihinde neredeyse bin sene boyunca rol almış önemli bir aktörü konu alan Habsburglar içine din cinayet ensest delilik intihar suikast karışmış yüksek siyaset ve aile mahremiyetini gözler önüne seriyor Bu kitap destansı bir tarihi merak edenler için Simon Sebag Montefiore Romanovlar ın yazarı Habsburglar asırlar boyunca Avrupa da hüküm sürmüş olan kudretli bir hanedanın kuruluşundan nihai yıkılışına kadar geçen bütün tarihi Habsburglar yüzyıllarca Avrupa nın büyük bölümüne hükmetti Aslında sadece sıradan Alman asillerinden oluşan bu aile evlilikler ve fetihlerin yanı sıra sahte evraklar düzenleyerek kendilerine sahte atalar bularak ve tabii şanslarının yaver gitmesiyle de Avrupa kıtasının en önemli hanedanlarından biri haline gelmeyi başardı Martyn Rady Habsburg hanedanı ve onun neredeyse bin sene içerisinde inşa etmiş olduğu ve sonra da kaybettiği siyasi sosyal ve kültürel düzenin destansı hikâyesini Avrupa ve dünya tarihi bağlamında anlatıyor Ortaçağ da Habsburglar Svabya dan Güney Almanya ve Avusturya ya yayılmaya başladılar 1452 tarihinde bir Habsburg dükü III Frederick namıyla Kutsal Roma İmparatoru olarak taç giyince artık hanedan Avusturya Dünyaya Hükmedecek düsturuyla hareket eden bir imparatorluk mefkûresine sahip oldu Yüzyıllar boyunca Kutsal Roma İmparatoru unvanını ellerinden bırakmayan Habsburglar İtalya İspanya Yeni Dünya ve Pasifik e yayılarak Şarlken in tabiriyle üzerinde güneş batmayan bir imparatorluk haline geldiler Akabinde bitmek bilmeyen din savaşları ihtilaller değişimler 1700 de İspanya İmparatorluğu nun ellerinden çıkması ve 1806 da Kutsal Roma İmparatorluğu nun çöküşüyle sürekli kan kaybettiler ta ki Birinci Dünya Savaşı nın neticesinde dağılmalarına kadar Tarihçiler Habsburgları her ne kadar Avrupa nın kıyısında kalmış köhne ayakta zor duran bir imparatorluğun hükümdarları olarak tasvir etmiş olsalar da Rady bu kitapta Habsburgların nasıl bir aile olduklarını gayet açıkça aktarıyor Sadece fetihlerle değil Hıristiyan medeniyeti ve Roma Katolik Kilisesinin müdafaası barış ve huzurun temini ve bilimle eğitimin himayesiyle dünyaya hükmetmek olan bir hanedan Habsburglar asırlar boyunca Avrupa da hüküm sürmüş olan kudretli bir hanedanın kuruluşundan nihai yıkılışına kadar geçen bütün tarihi BÜYÜK SELÇUKLULAR CİHAN PİYADEOĞLU Yeni Bir Devrin Başlangıcı DOĞU İLE BATIYI BİRLEŞTİREN DEVLET BÜYÜK SELÇUKLULAR Selçuklu Devleti nin kuruluşu Ortadoğu coğrafyası için değişimin başlangıcını temsil etmesiyle bir milat önemi taşımaktadır Kendilerinden sonra gelen devletleri etkilemelerinin yanı sıra Ortadoğu nun siyasi ekonomik kültürel dini ve etnik olarak yeniden şekillenmesi bakımından yine Selçuklu politikalarının önemi söz konusudur İslam a geçiş döneminde Türk devlet anlayışıyla yeni tanıştığı Fars ve İslam medeniyetlerini sentezleyen Selçukluların bıraktıkları mirasla beraber Osmanlı Devleti ni ve Türkiye Cumhuriyeti ni doğrudan etkilediği düşünülürse önemlerinin nasıl da kritik olduğu yeniden hatırlanacaktır Özellikle gerçekleştiği anda ne kadar büyük bir tarihi vaka olduğu tahmin bile edilemeyen Malazgirt Savaşı nın dünya tarihini tamamen etkilediği de bilinen bir gerçektir Selçuklu tarihi konusunda ülkemizin en önemli isimlerinden biri olan Prof Dr Cihan Piyadeoğlu elinizdeki çalışmada Büyük Selçukluların kurucularının dedesi olan Selçuk ile başlayan ve Sencer in ölümüyle sonlanan tarihini yeniden ele alıyor Her yaştan her kesimin rahatça okuyup anlayabileceği ihtiyaç hâlinde ders kitabı olarak da tercih edilebilecek bir üslupla hazırlanan eser Selçukluların kökeninden başlıyor Ardından Çağrı Bey in Merv ve Musa Yabgu nun Herat merkezli faaliyetlerini ele alıyor Sultan Tuğrul Bey ve Sultan Alp Arslan dönemini teferruatlı biçimde anlatıyor Malazgirt Savaşı nı tüm kritik noktalarıyla değerlendiriyor ve son olarak Sultan Melikşah Sultan Berkyaruk Sultan Muhammed Tapar ve Sultan Sencer dönemleriyle son buluyor Ayrıca dönemin önemli tarihi başlıkları olan Dandanakan Savaşı Nizâmülmülk Nizamiye Medreseleri Hassan Sabbah ve Batıniler Bizans la İlişkiler Anadolu Fetihleri Bağdad ve Hilafet Gazne ve Karahanlı Devletleri Konargöçer Oğuzlar gibi konuları da işliyor Büyük Selçuklular Yeni Bir Devrin Başlangıcı son derece akıcı anlatımıyla alanının en derli toplu çalışması olarak bir kaynak özelliği taşıyor MOĞOL İMPARATORLUĞU TIMOTHY MAY Bundan sonra soyumdan gelenler arasından çok sayıda imparator çıkacak Eğer onlara hizmet eden büyükler ve savaşçılar yasaya harfiyen uymazlarsa imparatorluk sarsılacak ve sona erecek Keşke bir Cengiz Han ları olsa diyecekler ama olmayacak Cengiz Han Reşîdüddîn Câmiü t Tevârih Moğolistan tanımlanması zor bir bölge Bozkırdaki göçebelerin etkileşimde bulundukları ve bilinen tarihin büyük bir kısmı boyunca egemen oldukları Moğolistan platosu Hunlar Siyenpiler Cücenler Göktürkler Uygurlar ve başkaları olmak üzere sayısız imparatorluğa ev sahipliği yaptı Bu halkların çoğu sınırlarını Moğolistan platosunun ötesine taşıdı ve etkileyici imparatorluklar kurdular ancak hiçbiri Avrasya haritasını ve dünyanın çehresini kalıcı şekilde değiştirecek Moğol İmparatorluğu kadar etkili bir miras bırakmadı Moğollara dair çok sayıda kitap ve makale kaleme alıp alana yeni bir soluk getiren Timothy May in elinizdeki çalışması bütüncül bir Moğol İmparatorluğu Tarihi dir İmparatorluk öncesi Moğolistan ın vaziyetiyle başlayan çalışma Cengiz Han ın yükselişiyle birlikte Moğolistan ın birleşmesini Moğolların Moğolistan dan çıkışını imparatorluğun kurumlarını Ödegey in ve Güyük ün saltanatını Möngke ve Tuluyoğulları devrimini Yuan İmparatorluğu nu İlhanlıları Çağatay uluslarını Altın Orda devletini Moğolların Müslüman dünyada oluşturduğu kaygıyı ve onlarla olan ilişkilerini enine boyuna inceliyor Kitabın son bölümünde Cengiz Hanedanı nın tarih sahnesinden çekilişi ve Karaçuların yükselişi anlatılıyor Şamanları okçuları düğün alayları yemek kültürleri yasaları idari krizleri saray entrikaları mimari yapıları ve askerî stratejileri ile birlikte kitap Moğolları anlama noktasında eşi bulunmaz bir kaynak özelliği taşıyor Timothy May in kaleminden Moğol İmparatorluğu Doğu Asya nın uzak kıyılarında göçebe bir toplum olarak doğmuşken çok kısa denilecek zamanda coğrafyaları birbirine katan tarihin en geniş kıta imparatorluğu olma özelliğini taşıyan Moğollara ilişkin yeni bilgilerin ışığında en güncel bakış açısını sunuyor