İmparatorluktan Ulus Devletlere Türkiye ve Balkanlar — Mithat Atabay

Türkler 14 yüzyılın ortalarından itibaren Balkanlara büyük ölçüde egemen oldular 1389 Kosova Savaşı nda Sırpların yenilgisi aynı zamanda yedi yüzyıl sürecek olan büyük bir kinin de fitilini ateşledi Bu kin 19 yüzyılın sonunda Osmanlı nın Balkanlarda çözülmesinin de ana unsurunu teşkil etti Bir taraftan Avusturya Macaristan İmparatorluğu diğer taraftan Rus Çarlığı nın girişimleri diğer yandan da batılı aydınların eski Yunan hayranlığı Balkanları Komitacılık ve gizli örgütlerin yuvası haline getirdi Hala büyük ölçüde Osmanlı egemenliği altında bulunan Balkan Toprakları önce 1908 İhtilali daha sonra ise Balkan Savaşları yla yeni bir yapıya ve yeni devletlerin kuruluşuna sahne oldu Ancak bu durum pek fazla uzun sürmedi ve Birinci Dünya Savaşı sonrasında Balkanlar yeniden şekillendi Savaş sonucunda Balkanlarda söz sahibi olan Osmanlı İmparatorluğu ile Avusturya Macaristan İmparatorluğu tarihteki yerini alırken Rus Çarlığı ise şekil değiştirdi Osmanlı nın egemen olduğu Anadolu toprakları ile Rumeli topraklarının küçük bir kısmında ulusal temellere dayalı Türkiye Cumhuriyeti kuruldu Savaş gerekçelerinin varlığını sürdürmesi sebebiyle Balkanları olası bir savaştan korumak için Türkiye ve Yunanistan ın girişimleri sonucunda 1934 yılında Balkan Paktı kurulmasına rağmen bu paktın da ömür kısa sürdü İkinci Dünya Savaşı Türkiye dışında tüm Balkan Topraklarını savaş alanı haline getiridi Savaşın sonunda bu defa Balkanlar ideolojik olarak ikiye ayrıldı Türkiye ve Yunanistan Amerika Birleşik Devletleri nin öncülüğündeki Batı Dünyası ile birlikte hareket ederken diğer Balkan Devletleri Sovyetler Birliği nin dağılması Balkanları bir kez daha savaşa sürükledi Balkanlar bu kez dışarıdaki güçlerle değil birbirleriyle savaştılar 28 Haziran 1389 da Balkanlarda Sırplar tarafından yaratılan mit 28 Haziran 1914 te 1 Dünya Savaşı nın çıkmasına sebep olan suikastı Miloseviç in 28 Haziran 1989 da yaptığı konuşma Yugoslavya da iç savaşın başlamasına sebep oldu

Türkler 14 yüzyılın ortalarından itibaren Balkanlara büyük ölçüde egemen oldular 1389 Kosova Savaşı nda Sırpların yenilgisi aynı zamanda yedi yüzyıl sürecek olan büyük bir kinin de fitilini ateşledi Bu kin 19 yüzyılın sonunda Osmanlı nın Balkanlarda çözülmesinin de ana unsurunu teşkil etti Bir taraftan Avusturya Macaristan İmparatorluğu diğer taraftan Rus Çarlığı nın girişimleri diğer yandan da batılı aydınların eski Yunan hayranlığı Balkanları Komitacılık ve gizli örgütlerin yuvası haline getirdi Hala büyük ölçüde Osmanlı egemenliği altında bulunan Balkan Toprakları önce 1908 İhtilali daha sonra ise Balkan Savaşları yla yeni bir yapıya ve yeni devletlerin kuruluşuna sahne oldu Ancak bu durum pek fazla uzun sürmedi ve Birinci Dünya Savaşı sonrasında Balkanlar yeniden şekillendi Savaş sonucunda Balkanlarda söz sahibi olan Osmanlı İmparatorluğu ile Avusturya Macaristan İmparatorluğu tarihteki yerini alırken Rus Çarlığı ise şekil değiştirdi Osmanlı nın egemen olduğu Anadolu toprakları ile Rumeli topraklarının küçük bir kısmında ulusal temellere dayalı Türkiye Cumhuriyeti kuruldu Savaş gerekçelerinin varlığını sürdürmesi sebebiyle Balkanları olası bir savaştan korumak için Türkiye ve Yunanistan ın girişimleri sonucunda 1934 yılında Balkan Paktı kurulmasına rağmen bu paktın da ömür kısa sürdü İkinci Dünya Savaşı Türkiye dışında tüm Balkan Topraklarını savaş alanı haline getiridi Savaşın sonunda bu defa Balkanlar ideolojik olarak ikiye ayrıldı Türkiye ve Yunanistan Amerika Birleşik Devletleri nin öncülüğündeki Batı Dünyası ile birlikte hareket ederken diğer Balkan Devletleri Sovyetler Birliği nin dağılması Balkanları bir kez daha savaşa sürükledi Balkanlar bu kez dışarıdaki güçlerle değil birbirleriyle savaştılar 28 Haziran 1389 da Balkanlarda Sırplar tarafından yaratılan mit 28 Haziran 1914 te 1 Dünya Savaşı nın çıkmasına sebep olan suikastı Miloseviç in 28 Haziran 1989 da yaptığı konuşma Yugoslavya da iç savaşın başlamasına sebep oldu

Türkler 14 yüzyılın ortalarından itibaren Balkanlara büyük ölçüde egemen oldular 1389 Kosova Savaşı nda Sırpların yenilgisi aynı zamanda yedi yüzyıl sürecek olan büyük bir kinin de fitilini ateşledi Bu kin 19 yüzyılın sonunda Osmanlı nın Balkanlarda çözülmesinin de ana unsurunu teşkil etti Bir taraftan Avusturya Macaristan İmparatorluğu diğer taraftan Rus Çarlığı nın girişimleri diğer yandan da batılı aydınların eski Yunan hayranlığı Balkanları Komitacılık ve gizli örgütlerin yuvası haline getirdi Hala büyük ölçüde Osmanlı egemenliği altında bulunan Balkan Toprakları önce 1908 İhtilali daha sonra ise Balkan Savaşları yla yeni bir yapıya ve yeni devletlerin kuruluşuna sahne oldu Ancak bu durum pek fazla uzun sürmedi ve Birinci Dünya Savaşı sonrasında Balkanlar yeniden şekillendi Savaş sonucunda Balkanlarda söz sahibi olan Osmanlı İmparatorluğu ile Avusturya Macaristan İmparatorluğu tarihteki yerini alırken Rus Çarlığı ise şekil değiştirdi Osmanlı nın egemen olduğu Anadolu toprakları ile Rumeli topraklarının küçük bir kısmında ulusal temellere dayalı Türkiye Cumhuriyeti kuruldu Savaş gerekçelerinin varlığını sürdürmesi sebebiyle Balkanları olası bir savaştan korumak için Türkiye ve Yunanistan ın girişimleri sonucunda 1934 yılında Balkan Paktı kurulmasına rağmen bu paktın da ömür kısa sürdü İkinci Dünya Savaşı Türkiye dışında tüm Balkan Topraklarını savaş alanı haline getiridi Savaşın sonunda bu defa Balkanlar ideolojik olarak ikiye ayrıldı Türkiye ve Yunanistan Amerika Birleşik Devletleri nin öncülüğündeki Batı Dünyası ile birlikte hareket ederken diğer Balkan Devletleri Sovyetler Birliği nin dağılması Balkanları bir kez daha savaşa sürükledi Balkanlar bu kez dışarıdaki güçlerle değil birbirleriyle savaştılar 28 Haziran 1389 da Balkanlarda Sırplar tarafından yaratılan mit 28 Haziran 1914 te 1 Dünya Savaşı nın çıkmasına sebep olan suikastı Miloseviç in 28 Haziran 1989 da yaptığı konuşma Yugoslavya da iç savaşın başlamasına sebep oldu

Yaklaşık yüz yıldır Balkanlar sürekli olarak güncelliğini korumaktadır Balkanlarda 19 yüzyılın ilk çeyreğinden başlayarak günümüze kadar uzanan zaman dilimi içerisinde çok kısa süreler haricinde sorunsuz bir dönem yok denebilecek kadar azdır Balkanlardaki sorunlar çok çeşitlidir Sorunların bu kadar çeşitli olmasının özünü Balkanların her yönden yapısında aramak gerekmektedir Balkanlar bir taraftan Avrupa nın bir parçası olabilmek için çaba sarf ederken diğer taraftan Osmanlı İmparatorluğu döneminden günümüze uzanan süreçteki yaşanan ekonomik sosyal siyasal kültürel ve dinsel sorunlara çözümler aranmaktadır Bu durum zaman zaman savaşlara göçlere ihtilallere ve diğer toplumsal olaylara yol açmaktadır 20 yüzyıldaki iki dünya savaşı da Balkanlarda derin izler bırakmıştır ve bu izler Balkanlardaki sorunları içten içe körüklemiştir Bugün Balkanlardaki sorunların çözümü bu derin izleri anlamak ve anlayabildikten geçmektedir Balkanlar Türkiye açısından önemli bir coğrafyadır ve Türkiye de bu coğrafyanın bir parçasıdır Dolayısıyla Balkanlardaki her sorun Türkiye nin de bir sorunudur Türkiye o nedenle bir kulağını bir gözünü sürekli Balkanlara çevirmiştir Bu Türkiye nin toplumsal ve siyasal barışı ve askeri güvenliği gereğidir Türkiye Balkanlar çalışması bu düşüncelerle hazırlandı ve özellikle başta gençler olmak üzere 20 yüzyılda Balkanlarda meydana gelen olayları anlamaya ve anlatmaya yönelik bir amaç güdüldü

Türkler 14 yüzyılın ortalarından itibaren Balkanlara büyük ölçüde egemen oldular 1389 Kosova Savaşı nda Sırpların yenilgisi aynı zamanda yedi yüzyıl sürecek olan büyük bir kinin de fitilini ateşledi Bu kin 19 yüzyılın sonunda Osmanlı nın Balkanlarda çözülmesinin de ana unsurunu teşkil etti Bir taraftan Avusturya Macaristan İmparatorluğu diğer taraftan Rus Çarlığı nın girişimleri diğer yandan da batılı aydınların eski Yunan hayranlığı Balkanları Komitacılık ve gizli örgütlerin yuvası haline getirdi Hala büyük ölçüde Osmanlı egemenliği altında bulunan Balkan Toprakları önce 1908 İhtilali daha sonra ise Balkan Savaşları yla yeni bir yapıya ve yeni devletlerin kuruluşuna sahne oldu Ancak bu durum pek fazla uzun sürmedi ve Birinci Dünya Savaşı sonrasında Balkanlar yeniden şekillendi Savaş sonucunda Balkanlarda söz sahibi olan Osmanlı İmparatorluğu ile Avusturya Macaristan İmparatorluğu tarihteki yerini alırken Rus Çarlığı ise şekil değiştirdi Osmanlı nın egemen olduğu Anadolu toprakları ile Rumeli topraklarının küçük bir kısmında ulusal temellere dayalı Türkiye Cumhuriyeti kuruldu Savaş gerekçelerinin varlığını sürdürmesi sebebiyle Balkanları olası bir savaştan korumak için Türkiye ve Yunanistan ın girişimleri sonucunda 1934 yılında Balkan Paktı kurulmasına rağmen bu paktın da ömrü kısa sürdü İkinci Dünya Savaşı Türkiye dışında tüm Balkan Topraklarını savaş alanı haline getiridi Savaşın sonunda bu defa Balkanlar ideolojik olarak ikiye ayrıldı Türkiye ve Yunanistan Amerika Birleşik Devletleri nin öncülüğündeki Batı Dünyası ile birlikte hareket ederken diğer Balkan Devletleri Sovyetler Birliği nin dağılması Balkanları bir kez daha savaşa sürükledi Balkanlar bu kez dışarıdaki güçlerle değil birbirleriyle savaştılar 28 Haziran 1389 da Balkanlarda Sırplar tarafından yaratılan mit 28 Haziran 1914 te 1 Dünya Savaşı nın çıkmasına sebep olan suikastı Miloseviç in 28 Haziran 1989 da yaptığı konuşma Yugoslavya da iç savaşın başlamasına sebep oldu