İngiliz Basınında Milli Mücadele ve Mustafa Kemal Paşa

Kurtuluş Savaşı nı başlatmasının sonrasında Mustafa Kemal Türklerle uzun bir tarihi paylaşmış olan Arapların dikkatlerini de üzerine çekmişti Bu toplumlar Anadolu da işgale karşı koyan Mustafa Kemal in şahsında bir umut yakalamışlardı Gazi Mustafa Kemal Paşa nın Hayatı Mısırlı iki yazarın Emin Muhammed Said ile Kerim Halil Sabit in kaleme aldığı 1922 yılında Arapça basılmış bir kitap Dolayısıyla Milli Mücadele tarihi ve Mustafa Kemal in hayat hikâyesi hakkında yazılan ilk kitap olma özelliğini taşıyor Arapça orijinali ile Türkçe çevirisinin aynı kitapta buluştuğu Gazi Mustafa Kemal Paşa nın Hayatı Atatürk ün yaşamı ve Kurtuluş Savaşı na dair heyecan uyandırıcı bir çalışma

Tarihe 93 Harbi olarak geçen Osmanlı Rus Savaşı nda Osmanlı ordusu yenilince tam kırk yıl 1877 1917 Rusların işgalinde kalan Kars Gazi Mustafa Kemal in merakına mazhar olmuştu 29 Ekim 1923 yılında kurulan Türkiye Cumhuriyeti nin daha bir yılı dolmadan Gazi Mustafa Kemal Paşa Sonbahar Gezileri kapsamında 6 Ekim 1924 tarihinde merak ettiği Kars a eşi Latife Hanım ve maiyetiyle birlikte geldi Gazi nin Kars a gelişi âdeta bir bayramdı ve öyle de kutlanmalıydı Ancak tüm Türkiye gibi Kars halkı da yoksuldu Gazi Mustafa Kemal Paşa ya armağan olsun diye Hoş Gelişler Ola Mustafa Kemal Paşa folklorik türküsünü bestelediler Kars a tren istasyonuna indiğinde çalınıp hep bir ağızdan söylenen ve oynanan bu türkü Gazi Paşa yı oldukça memnun etmişti Kars ta beş gün kalmayı planlayan Gazi Mustafa Kemal Paşa Başvekil İsmet İnönü den gelen Paşam Musul elden gidiyor telgrafıyla bu gezisini sekiz buçuk saatte keserek Ankara ya dönmek zorunda kalmıştır Ancak Kars ta kaldığı süre içinde bu türküyü üç dört kez istemişti Oldukça memnun kalan Gazi türkünün söz yazarı ve bestecisini kendi kişisel çekiyle 500 er lirayla ödüllendirdi Bu türkünün bestecisinin hazin ölümü sonucu evinde yapılan aramada Mustafa Kemal in kendisine verdiği çek bulundu Sanatçı Gazi Paşa nın bu çekini bozdurmamıştı Bu arada Kars Türk Ocakları Latife Hanım dan 1925 yılında Ankara da düzenlenecek olan konferansta kendilerini temsil etme ricasında bulundu Gazi Paşa nın da Olur uyla Latife Hanım Ankara da Kars delegesi oldu Dönüşte Sarıkamış a uğrayan Gazi Mustafa Kemal ve eşi Latife Hanım arasında başlayan şiddetli tartışma sonucu Gazi Paşa Başvekil İsmet İnönü ye bir telgraf çektirerek boşanma işleminin başlatılmasını istedi Eğer Latife Hanım Gazi Mustafa Kemal den boşanmasaydı ilk seçimde Kars Milletvekili olacaktı

Yakınçağ Türk askerî ve siyasî tarihi ağırlıklı olmak üzere özellikle de Atatürk ve dönemine dair yaptığı belgesel araştırmaları ile tanınan Dr Zekeriya TÜRKMEN Mütareke ve İşgalden Millî Mücadele ye Mustafa Kemal Paşa 1918 1920 adlı bu eseriyle Türk İstiklal Harbi tarihine farklı bakış açısıyla yeni bir yorum getirmektedir Arşiv belgelerini dayalı olarak hazırlanan bu çalışma Mustafa Kemal Paşa nın Mütareke ve İşgal döneminde İstanbul daki faaliyetlerini tüm yönleriyle ortaya koymaktadır Onun 19 Mayıs 1919 da IX Ordu daha sonra III Ordu Kıt aları Müfettişliği görev ve yetkisiyle Samsun a çıkışı ve takip eden dönemdeki gelişmeler Amasya Erzurum ve Sivas taki faaliyetleri Temsil Heyetiyle Ankara ya gelişi ve sonrası belgeleriyle okuyucuya sunulmaktadır Bu eserde Mondros Ateşkes Antlaşmasının imzalanması ve mütareke uygulamaları duyarlı askerî kadronun Türk Ordusu nun temel kadro kuruluşunu koruma yönündeki üstün çabaları görmek de mümkündür Kitabın ilgi çekecek en önemli yanı ise Mareşal Gazi Mustafa Kemal Atatürk ün İstiklal Harbi dönemine ait tuttuğu notların ilk kez bu kitapta okuyuculara sunulmasıdır Akıcı bir üslupla kaleme alınan bu kitabın okuyucunun ufkunu açacağı bilinçli tarih okuyucularına önemli katkılar sağlayacağı değerlendirilmektedir