İngiliz Belgelerinde Atatürk 1 cilt

Atatürk ten evvel Türkiye bütün dünyada Kızıl Sultan ıyla fesiyle çarşafıyla İstanbul un köpekleri ve yangınlarıyla Eyüp ün mezarlıklarıyla meşhurdu Bugün Atatürk ün zıyaından bahseden bütün dünya gazeteleri onun kurduğu yeni Türkiye nin milli ve medeni harikalarını sayıyorlar Zaferler inkılaplar bozkırlar ortasında yükselen modern şehirler fabrikalar Ve bütün dünyaya örnek yalansız bir sulh politikası Dün Mustafa Kemal i bir eşkiya reisi telakki etmiş olan Avrupa bugün onu kendi beşeri davasına hizmet etmiş büyük evlatlarından biri gibi selamlıyor ve kaybolmasına yanıyor Atatürk ten evvel bu memleket yalnız hasta adam değil dostlarının ağzında bile can çekişen Türkiye idi Bu tabir Loti nindir Ve kitaplarından birinin adıdır Yalan değil içinde Mustafa Kemallerin İsmetlerin ve arkadaşlarının bulunduğunu bilmeyenlerin gözünde bu memleket bütün marazi işaretleriyle can çekişen bir hasta idi Bu hasta kurtuldu ve en sıhhatli Avrupa milletlerinin arasına sokuldu Bütün dünya bu mucizeyi gösteren Millet Şefi nin kaybolmasından duyduğu sarsıntı içinde artık ona karşı ne hayretini ne de hayranlığını gizliyor Bütün dünya Bu şeref hiçbir millete nasip olmuş değildir Zafer ve inkılap senelerinden beri cihan matbuatında ayrı ayrı parça parça yazılmış yazıları şimdi bütün dünya gazetelerinde aynı günler içinde hemen aynı cümlelerle bir araya toplanmış görüyoruz Sanki birbirlerinden fersahlarca uzak yüzlerce binlerce gazetenin yazıları bir tek elden çıkmıştır Aralarında o kadar benzerlik ve uygunluk var Sanki değil evet bu yazılar bir tek elden hakikatin elinden çıkmıştır Gözyaşlarıyla ıslanmış yüzlerimizi ak eden bu Türk hakikatini de keşfeden ispat eden bütün dünyaya teslim ettiren en büyük kaşifimiz odur Atatürk Peyami Safa Cumhuriyet 15 11 1938

Özellikle radyonun toplumda yeni yeni yayılmaya başladığı televizyonun ise hiç olmadığı bir dönemde gazete ve dergilerin toplumun haber almasını sağlayan ana unsurlar olması gayet doğaldır Öte yandan haber konusu yabancı bir ülke ise o zaman okuyucunun bilgi almak için başka bir şansı pek yoktur Şüphesiz ki bu okuyucunun gazete ve dergilerin dış politikada veya başka bir konuda İngiltere dışından gelen bütün haberlerini benimseyip kabul ettiği onlara inandığı anlamına gelmemektedir Kamuoyunun bu konudaki eğilimlerini gösteren araştırmalar 1930 lu yılların sonuna doğru ciddi olarak gelişmeye başlayacaktır Ama sonuçta şunu söylemek mümkündür Basın kamuoyunun oluşmasında ve yönlendirilmesinde önemli bir etkendir İngiliz kamuoyunun Türkiye ye yönelik ilgisi İngiltere nin Ortadoğu daki çıkarları ile ilişkilidir ve kamuoyunun gündemine bu bağlamda gelmiştir Özellikle Birinci Dünya Savaşı sonrasında Osmanlı İmparatorluğu nun yıkılması ve Mustafa Kemal Paşa önderliğinde başlatılan Kurtuluş Savaşı nın yeni bir Türk devletinin kurulması ile sonuçlanması İngiltere nin yeni Türk devleti ile bir barış antlaşması imzalaması Musul sorunu İngiltere nin ticari çıkarları azınlıklarla ilgili problemler ve yeni Türkiye deki köklü yapılanmalar kamuoyunun gündemine Türkiye yi sıkça getirmiştir