İnşaat Hukukunda Aşkın Zarar TBK md 122 — İlker Hasan Duman

Munzam zarar sorumluluğu kusur sorumluluğuna dayanır TBK md 122 kusur karinesini benimsemiştir Munzam zarardan kaynaklanan tazminat borcunun doğması için aranan kusur borçlunun temerrüde düşmekteki kusurudur Farklı bir anlatımla burada zararın doğmasına yol açan bir kusur ilişkisi aranmaz ve tartışılmaz Sorumluluk için borçlunun temerrüde düşmedeki kusurunun varlığı asıldır Kural olarak munzam zarar alacaklısı öncelikle temerrüde uğrayan asıl alacağının varlığını bu alacağın geç veya hiç ifa edilmemesinden dolayı temerrüt faizi ile karşılanmayan zararını zarar ile borçlu temerrüdü arasındaki uygun illiyet bağını ispat etmekle yükümlüdür Alacaklı borçlunun temerrüde düşmekte kusurlu olduğunu ispatla yükümlü değildir Borçlu ancak temerrüdündeki kusursuzluğunu kanıtlama koşuluyla sorumluluktan kurtulabilir Anayasa Mahkemesi nin bireysel başvuru sonucunda vermiş olduğu 21 12 2017 gün ve 2014 2267 sayılı başvuru nolu kararına konu uyuşmazlıkta başvurucunun mülkiyet hakkı kapsamındaki alacağının enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödendiği anlaşıldığından başvurucuya şahsi ve olağan dışı bir külfet yüklendiği bu tesbite rağmen derece mahkemelerinin başvurucunun zarara uğradığını ayrıca ispatlaması gerektiği yönündeki katı yorumu nedeniyle somut olay bakımından kamu yararı ile başvurucunun mülkiyet hakkının korunması arasında kurulması gereken adil dengenin başvurucu aleyhine değerlendirilip mülkiyet hakkının ihlâl edildiğine ve yeniden yargılama yapılmasına karar verilmiş olması karşısında hak ihlâline neden olmamak düşüncesiyle munzam zararın somut delillerle kanıtlanması gerektiği uygulamasından vazgeçilmiş gelişen ekonomik koşullar mülkiyet hakkı ile kamu yararı arasındaki adil dengenin korunması Anayasa Mahkemesinin ihlâl kararlarının bağlayıcılığı göz önünde tutularak enflasyon ve buna bağlı olarak döviz kurları mevduat faizleri devlet tahvilleri ve diğer yatırım araçlarının faiz oranları ile birlikte getirilerinin temerrüt faizden fazla olması halinde munzam zararın varlığının karine olarak kabul edilmesi gerektiği benimsenmiştir

Munzam zarar sorumluluğu kusur sorumluluğuna dayanır TBK md 122 kusur karinesini benimsemiştir Munzam zarardan kaynaklanan tazminat borcunun doğması için aranan kusur borçlunun temerrüde düşmekteki kusurudur Farklı bir anlatımla burada zararın doğmasına yol açan bir kusur ilişkisi aranmaz ve tartışılmaz Sorumluluk için borçlunun temerrüde düşmedeki kusurunun varlığı asıldır Kural olarak munzam zarar alacaklısı öncelikle temerrüde uğrayan asıl alacağının varlığını bu alacağın geç veya hiç ifa edilmemesinden dolayı temerrüt faizi ile karşılanmayan zararını zarar ile borçlu temerrüdü arasındaki uygun illiyet bağını ispat etmekle yükümlüdür Alacaklı borçlunun temerrüde düşmekte kusurlu olduğunu ispatla yükümlü değildir Borçlu ancak temerrüdündeki kusursuzluğunu kanıtlama koşuluyla sorumluluktan kurtulabilir Anayasa Mahkemesi nin bireysel başvuru sonucunda vermiş olduğu 21 12 2017 gün ve 2014 2267 sayılı başvuru nolu kararına konu uyuşmazlıkta başvurucunun mülkiyet hakkı kapsamındaki alacağının enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödendiği anlaşıldığından başvurucuya şahsi ve olağan dışı bir külfet yüklendiği bu tesbite rağmen derece mahkemelerinin başvurucunun zarara uğradığını ayrıca ispatlaması gerektiği yönündeki katı yorumu nedeniyle somut olay bakımından kamu yararı ile başvurucunun mülkiyet hakkının korunması arasında kurulması gereken adil dengenin başvurucu aleyhine değerlendirilip mülkiyet hakkının ihlâl edildiğine ve yeniden yargılama yapılmasına karar verilmiş olması karşısında hak ihlâline neden olmamak düşüncesiyle munzam zararın somut delillerle kanıtlanması gerektiği uygulamasından vazgeçilmiş gelişen ekonomik koşullar mülkiyet hakkı ile kamu yararı arasındaki adil dengenin korunması Anayasa Mahkemesinin ihlâl kararlarının bağlayıcılığı göz önünde tutularak enflasyon ve buna bağlı olarak döviz kurları mevduat faizleri devlet tahvilleri ve diğer yatırım araçlarının faiz oranları ile birlikte getirilerinin temerrüt faizden fazla olması halinde munzam zararın varlığının karine olarak kabul edilmesi gerektiği benimsenmiştir