İnsan Haklarında Faydacı Teori Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nin Ölçülülük Testi — Z Aybike Yılmaz

Faydacı düşüncenin kurucusu Jeremy Bentham şartlardan bağımsız şekilde hak sahibi olunamayacağını savunurken insan hakları kavramına da karşı çıkmıştır Doğru ve yanlışı belirlemede yegane aracın fayda hesabı olduğunu ve hukukun da bu hesaba uyarlığı sağlaması gerektiğini ifade eden faydacı düşünce ile geleneksel insan hakları teorileri arasında özellikle bu bağlamda anlaşılabilir bir gerilim vardır Ancak hukuk teorileri arasındaki bu gerilim faydacı düşüncenin insan hakları yargılamasına etkisine engel değildir İşbu çalışmada ölçülülük testinin AİHM yargılamasına faydacı bir karakter kattığı tezi işlenmiştir ARKA KAPAKTAN İçindekiler Giriş I Faydacılığın Teorik Gelişimi A Eleneksel İnsan Hakları Teorileri 1 Doğal Hukuk Teorisi ve Doğal Haklar 2 Kantçı Hukuk Ahlakı ve Kategorik İmperatif B Antik Dönemde Faydacılık Benzeri Görüşler 1 Mo Tzu Fayda Temelli İlk Felsefi Düşünce 2 Aristoteles Nihai Hedef Olarak Mutluluk 3 Epikür Faydacılığın Öncüsü Olarak Hedonizm C Klasik Faydacı Düşünce 1 David Hume Faydacılığın Temeli Olarak Aydınlanmacılık ve Deneycilik 2 Jeremy Bentham Fayda Hesabı 3 John Stuart Mill Zarar İlkesi D Bölüm Sonucu II AİHM in Faydacı Ölçülülük Testi A Ölçülülük İlkesinin Doktriner Gelişimi B Aihm Yargılamasında Ölçülülük İlkesi 1 Elverişlilik 2 Gereklilik 3 Adil Denge C Ölçülülük İncelemesinde Belirleyici Etken Takdir Marjı Doktrini 1 Doktrinin Arka Planı 2 Uluslararası Yargıçtan Daha İyi Konumda Olma D Hakkın Özüne Dokunmama Ölçütü E Bölüm Sonucu III AİHS Sistemindeki Faydacı Tezahürler A AİHM in Kural Faydacılığına Dayanan Ölçülülük Denetimi Uygulamaları 1 Bireyin Özerkliğinin Korunması 2 Çoğulculuğun Korunması B Ölçülülük Denetiminin Yapılmadığı Haklarda Faydacılık 1 İşkence ve Kötü Muamele Yasağı 2 Kölelik ve Zorla Çalıştırma Yasağı C Bölüm Sonucu Sonuç Kaynakça Elektronik Kaynaklar Uluslararası Andlaşmalar Dizini Kararlar Dizini Uluslararası Belge Raporlar Dizini Kavram Dizini

Faydacı düşüncenin kurucusu Jeremy Bentham şartlardan bağımsız şekilde hak sahibi olunamayacağını savunurken insan hakları kavramına da karşı çıkmıştır Doğru ve yanlışı belirlemede yegane aracın fayda hesabı olduğunu ve hukukun da bu hesaba uyarlığı sağlaması gerektiğini ifade eden faydacı düşünce ile geleneksel insan hakları teorileri arasında özellikle bu bağlamda anlaşılabilir bir gerilim vardır Ancak hukuk teorileri arasındaki bu gerilim faydacı düşüncenin insan hakları yargılamasına etkisine engel değildir İşbu çalışmada ölçülülük testinin AİHM yargılamasına faydacı bir karakter kattığı tezi işlenmiştir ARKA KAPAKTAN İçindekiler GirişI Faydacılığın Teorik GelişimiA Eleneksel İnsan Hakları Teorileri1 Doğal Hukuk Teorisi ve Doğal Haklar2 Kantçı Hukuk Ahlakı ve Kategorik İmperatifB Antik Dönemde Faydacılık Benzeri Görüşler1 Mo Tzu Fayda Temelli İlk Felsefi Düşünce2 Aristoteles Nihai Hedef Olarak Mutluluk3 Epikür Faydacılığın Öncüsü Olarak HedonizmC Klasik Faydacı Düşünce1 David Hume Faydacılığın Temeli Olarak Aydınlanmacılık ve Deneycilik2 Jeremy Bentham Fayda Hesabı3 John Stuart Mill Zarar İlkesiD Bölüm Sonucu II AİHM in Faydacı Ölçülülük TestiA Ölçülülük İlkesinin Doktriner GelişimiB Aihm Yargılamasında Ölçülülük İlkesi1 Elverişlilik2 Gereklilik3 Adil DengeC Ölçülülük İncelemesinde Belirleyici Etken Takdir Marjı Doktrini1 Doktrinin Arka Planı2 Uluslararası Yargıçtan Daha İyi Konumda OlmaD Hakkın Özüne Dokunmama ÖlçütüE Bölüm Sonucu III AİHS Sistemindeki Faydacı TezahürlerA AİHM in Kural Faydacılığına Dayanan Ölçülülük Denetimi Uygulamaları1 Bireyin Özerkliğinin Korunması2 Çoğulculuğun KorunmasıB Ölçülülük Denetiminin Yapılmadığı Haklarda Faydacılık1 İşkence ve Kötü Muamele Yasağı2 Kölelik ve Zorla Çalıştırma YasağıC Bölüm SonucuSonuç KaynakçaElektronik KaynaklarUluslararası Andlaşmalar DiziniKararlar DiziniUluslararası Belge Raporlar DiziniKavram Dizini

Faydacı düşüncenin kurucusu Jeremy Bentham şartlardan bağımsız şekilde hak sahibi olunamayacağını savunurken insan hakları kavramına da karşı çıkmıştır Doğru ve yanlışı belirlemede yegane aracın fayda hesabı olduğunu ve hukukun da bu hesaba uyarlığı sağlaması gerektiğini ifade eden faydacı düşünce ile geleneksel insan hakları teorileri arasında özellikle bu bağlamda anlaşılabilir bir gerilim vardır Ancak hukuk teorileri arasındaki bu gerilim faydacı düşüncenin insan hakları yargılamasına etkisine engel değildir İşbu çalışmada ölçülülük testinin AİHM yargılamasına faydacı bir karakter kattığı tezi işlenmiştir ARKA KAPAKTAN