İnsanın Trajedisi — Madach Imre

Habsburg lardan bağımsızlaşmak için başlayan 1848 Macar isyanının bozguna uğraması yenik düşen Macar halkını kökten dönüştürmüştür Devrime iştiraki sebebiyle hapse düşen Imre Madách 1852 sonunda salıverilmesinden sonra memleketine döndüğünde harabeye dönmüş bir yurt mağlup bir halk buldu Yenilginin ateşinde kendini edebiyata veren Madách İnsanın Trajedisi ni yazmaya girişir Adem ve Havva nın Şeytan ın kılavuzluğunda cennetten düşüşünden başlayarak Firavun un Mısır ından popülizmin yokettiği Atina ya hedonist Roma dan taassubun esir aldığı Konstantinopolis e 1789 un Paris inden materyalist Londra ya ziyaretlerde bulunur Gelecekte ise Fourier nin ütopyacı toplumu falanster e uzayda yaşamın yabancılaştırıcılığına ve güneşin sönmek üzere olduğu buzul çağında insanlığın son günlerine şahitlik ederiz Madách insanın trajedisinin ve özgür iradenin zalim iyimserliğinin epiğini yazıyor Madách ın yaşadığı çelişki sadece Macar soylularının liberalizmi meselesi değil tüm Avrupa liberalizminin meselesidir Mesele kişinin liberal dünya görüşünün bir sonucu olarak kendi inançlarını eyleme geçirememesidir Dünya edebiyatındaki pek çok eserin temeli bu tür bir çelişkidir O bu meselenin Macaristan a özgü bir boyutunu ele alıyor György Lukács

Habsburg lardan bağımsızlaşmak için başlayan 1848 Macar isyanının bozguna uğraması yenik düşen Macar halkını kökten dönüştürmüştür Devrime iştiraki sebebiyle hapse düşen Imre Madách 1852 sonunda salıverilmesinden sonra memleketine döndüğünde harabeye dönmüş bir yurt mağlup bir halk buldu Yenilginin ateşinde kendini edebiyata veren Madách İnsanın Trajedisi ni yazmaya girişir Adem ve Havva nın Şeytan ın kılavuzluğunda cennetten düşüşünden başlayarak Firavun un Mısır ından popülizmin yokettiği Atina ya hedonist Roma dan taassubun esir aldığı Konstantinopolis e 1789 un Paris inden materyalist Londra ya ziyaretlerde bulunur Gelecekte ise Fourier nin ütopyacı toplumu falanster e uzayda yaşamın yabancılaştırıcılığına ve güneşin sönmek üzere olduğu buzul çağında insanlığın son günlerine şahitlik ederiz Madách insanın trajedisinin ve özgür iradenin zalim iyimserliğinin epiğini yazıyor Madách ın yaşadığı çelişki sadece Macar soylularının liberalizmi meselesi değil tüm Avrupa liberalizminin meselesidir Mesele kişinin liberal dünya görüşünün bir sonucu olarak kendi inançlarını eyleme geçirememesidir Dünya edebiyatındaki pek çok eserin temeli bu tür bir çelişkidir O bu meselenin Macaristan a özgü bir boyutunu ele alıyor György Lukács Tanıtım Bülteninden