İradeci ve Zorunlulukçu Yaklaşımlar Ekseninde Hukukun Kaynağı — Rıza Adıgüzel

Rıza Adıgüzel tarafından kaleme alınan İradeci ve Zorunlulukçu Yaklaşımlar Ekseninde Hukukun Kaynağı Adalet Yayınevi eseri olarak okurlarla buluşuyor İradeci ve Zorunlulukçu Yaklaşımlar Ekseninde Hukukun Kaynağı Rıza Adıgüzel Kitap Özeti Bu kitap Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalında tamamladıgˆım I radeci ve Zorunlulukçu Yaklas ımlar Ekseninde Hukukun Kaynagˆı bas lıklı doktora tezimin aynı ad ile basılmıs halidir Kitapta küçük çaplı birtakım düzeltmeler yapılmasının dıs ında çok büyük oranda tez metnine sadık kalınmıs tır Tez konusunun hikayesine gelinecek olursa beni bu konuyu aras tırmaya tes vik eden temel motivasyon modern hegemonik siyasal ve hukuki söylemin eles tirisi olmus tur Bu eles tirinin ana güzergahının ise Spinoza okumaları ile s ekillendigˆini söylemem gerekir Burada eserleriyle beni Spinoza düs üncesi ve bu düs üncenin siyasi ve hukuki boyutlarıyla tanıs tıran Türkiye nin müstesna kamu hukukçularından Prof Dr Cemal Bali AKAL ı anmadan ve hakkını teslim etmeden geçemeyecegˆim Akal digˆer çalıs malarının yanı sıra özellikle Varolma Direnci ve Özerklik ve Hukuk Nedir adlı eserleriyle bu çalıs maya ilham vermekle kalmamıs aynı zamanda çalıs manın temel referans kaynaklarından biri olmus tur Batı Avrupa da XVI ve XVII yüzyıllarda s ekillenen ve egemenlik kuramına eklemlenen toplum sözles mesiyle birlikte tekemmül ettigˆi düs ünülen modern söylem ulus iradesini siyasal ve hukuki süreçlerin merkezine tas ımıs tır I nsanlar artık kendi hukuklarının yaratıcısı olarak düs ünülmekte ve siyasal iktidar ve hukukun tüm as kınlık dıs sallık ve kutsallıklardan arındırılarak dünyeviles tirildigˆi kabul edilmektedir Bu çalıs mada ise tüm pozitivist iddialarına ragˆmen modern söylemin hukukun kaynagˆını düs ünürken modernite öncesi söylemlerle benzer bir idealizme sürüklendigˆi ortaya konulmaya çalıs ılmıs tır Modern siyasal ve hukuki söylemin idealizmi tam olarak onun da bir tür iradecilikle malul olmasından kaynaklanmaktadır Tabii hukukçu anlayıs ta hukukun kaynagˆı ve yaratıcısı olarak sunulan as kın kutsal ve dıs sal iradenin yerini insanın özgür iradesi almıs tır Bununla birlikte bu irade de onu belirleyen zorunluluklardan ve güç ilis kilerinden soyutlandıgˆı ölçüde as kın iradeye benzer bir mistifikasyon yaratmakta ve olanı mes rulas tırıcı bir is lev görmektedir Ayrıca ulus iradesi kendisini olus turan tekil bireylerin dıs ında üstün ve soyut bir irade olarak düs ünüldügˆü için tabi hukukta görülen dıs sallık ve as kınlas tırmayla burada da kars ılas ılmaktadır I radeci olan bu hegemonik söylemin kars ısında hukukun kaynagˆını iradeye önsel olan zorunluluklarda arayan yaklas ımlar vardır Bu kavramsal çerçeve kaçınılmaz bir s ekilde çalıs mada öncelikle iradeci ve zorunlulukçu hukuk yaklas ımlarının açıklanması ihtiyacını da beraberinde getirmis tir Bu nedenle çalıs manın ilk iki bölümünde iradeci ve zorunlulukçu yaklas ımlar analiz edilmis tir Birinci bölümde hukukun kaynagˆına as kın ya da dünyevi bir iradeyi yerles tiren teori ve yaklas ımlar açıklanmaya çalıs ılmıs ve bu kapsamda klasik ve modern tabii hukukçu yaklas ımların yanı sıra modern iradeci pozitivist hukuk yaklas ımları da incelenmis tir I kinci bölümde ise iradeci olmayan ve hukukun insanı ve toplumu kus atan zorunluluklar tarafından belirlendigˆini savunan yaklas ımlar ele alınmıs tır Bu bölümde Spinoza nın zorunlulukçu felsefesi merkeze alınmıs ve bu felsefeyle olan bagˆları düs ünülerek Kelsen in ve genel olarak Marksizm in hukuk yaklas ımları incelenmis tir Son olarak üçüncü bölüm Yayınevi Adalet Yayınevi Yazar Rıza Adıgüzel Sayfa 176 Sayfa Kağıt 2 Hamur Boyut 16 00x24 00 cm Basım Yılı Aralık 2023 Barkod 9786052646588 Kategori Deneme Hukuk Üzerine

Bu kitap Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalında tamamladıgˆım I radeci ve Zorunlulukçu Yaklas ımlar Ekseninde Hukukun Kaynagˆı bas lıklı doktora tezimin aynı ad ile basılmıs halidir Kitapta küçük çaplı birtakım düzeltmeler yapılmasının dıs ında çok büyük oranda tez metnine sadık kalınmıs tır Tez konusunun hikayesine gelinecek olursa beni bu konuyu aras tırmaya tes vik eden temel motivasyon modern hegemonik siyasal ve hukuki söylemin eles tirisi olmus tur Bu eles tirinin ana güzergahının ise Spinoza okumaları ile s ekillendigˆini söylemem gerekir Burada eserleriyle beni Spinoza düs üncesi ve bu düs üncenin siyasi ve hukuki boyutlarıyla tanıs tıran Türkiye nin müstesna kamu hukukçularından Prof Dr Cemal Bali AKAL ı anmadan ve hakkını teslim etmeden geçemeyecegˆim Akal digˆer çalıs malarının yanı sıra özellikle Varolma Direnci ve Özerklik ve Hukuk Nedir adlı eserleriyle bu çalıs maya ilham vermekle kalmamıs aynı zamanda çalıs manın temel referans kaynaklarından biri olmus tur Batı Avrupa da XVI ve XVII yüzyıllarda s ekillenen ve egemenlik kuramına eklemlenen toplum sözles mesiyle birlikte tekemmül ettigˆi düs ünülen modern söylem ulus iradesini siyasal ve hukuki süreçlerin merkezine tas ımıs tır I nsanlar artık kendi hukuklarının yaratıcısı olarak düs ünülmekte ve siyasal iktidar ve hukukun tüm as kınlık dıs sallık ve kutsallıklardan arındırılarak dünyeviles tirildigˆi kabul edilmektedir Bu çalıs mada ise tüm pozitivist iddialarına ragˆmen modern söylemin hukukun kaynagˆını düs ünürken modernite öncesi söylemlerle benzer bir idealizme sürüklendigˆi ortaya konulmaya çalıs ılmıs tır Modern siyasal ve hukuki söylemin idealizmi tam olarak onun da bir tür iradecilikle malul olmasından kaynaklanmaktadır Tabii hukukçu anlayıs ta hukukun kaynagˆı ve yaratıcısı olarak sunulan as kın kutsal ve dıs sal iradenin yerini insanın özgür iradesi almıs tır Bununla birlikte bu irade de onu belirleyen zorunluluklardan ve güç ilis kilerinden soyutlandıgˆı ölçüde as kın iradeye benzer bir mistifikasyon yaratmakta ve olanı mes rulas tırıcı bir is lev görmektedir Ayrıca ulus iradesi kendisini olus turan tekil bireylerin dıs ında üstün ve soyut bir irade olarak düs ünüldügˆü için tabi hukukta görülen dıs sallık ve as kınlas tırmayla burada da kars ılas ılmaktadır I radeci olan bu hegemonik söylemin kars ısında hukukun kaynagˆını iradeye önsel olan zorunluluklarda arayan yaklas ımlar vardır Bu kavramsal çerçeve kaçınılmaz bir s ekilde çalıs mada öncelikle iradeci ve zorunlulukçu hukuk yaklas ımlarının açıklanması ihtiyacını da beraberinde getirmis tir Bu nedenle çalıs manın ilk iki bölümünde iradeci ve zorunlulukçu yaklas ımlar analiz edilmis tir Birinci bölümde hukukun kaynagˆına as kın ya da dünyevi bir iradeyi yerles tiren teori ve yaklas ımlar açıklanmaya çalıs ılmıs ve bu kapsamda klasik ve modern tabii hukukçu yaklas ımların yanı sıra modern iradeci pozitivist hukuk yaklas ımları da incelenmis tir I kinci bölümde ise iradeci olmayan ve hukukun insanı ve toplumu kus atan zorunluluklar tarafından belirlendigˆini savunan yaklas ımlar ele alınmıs tır Bu bölümde Spinoza nın zorunlulukçu felsefesi merkeze alınmıs ve bu felsefeyle olan bagˆları düs ünülerek Kelsen in ve genel olarak Marksizm in hukuk yaklas ımları incelenmis tir Son olarak üçüncü bölümde siyasal antropoloji çalıs malarının ıs ıgˆı altında zorunluluklar tarafından belirlenen güç ilis kilerinin hukuka önsel oldugˆu tezi irdelenmis ve iradeci yaklas ımların temelde idealist ve sosyallik dıs ı oldugˆu açıklanmaya çalıs ılarak hukukun kaynagˆını zorunluluklarda arayan yaklas ımlara küçük de olsa bir katkı sunmak amaçlanmıs tır

Bu kitap Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalında tamamladıg ım I radeci ve Zorunlulukçu Yaklas ımlar Ekseninde Hukukun Kaynag ı bas lıklı doktora tezimin aynı ad ile basılmıs halidir Kitapta küçük çaplı birtakım düzeltmeler yapılmasının dıs ında çok büyük oranda tez metnine sadık kalınmıs tır Tez konusunun hikayesine gelinecek olursa beni bu konuyu aras tırmaya tes vik eden temel motivasyon modern hegemonik siyasal ve hukuki söylemin eles tirisi olmus tur Bu eles tirinin ana güzergahının ise Spinoza okumaları ile s ekillendig ini söylemem gerekir Burada eserleriyle beni Spinoza düs üncesi ve bu düs üncenin siyasi ve hukuki boyutlarıyla tanıs tıran Türkiye nin müstesna kamu hukukçularından Prof Dr Cemal Bali AKAL ı anmadan ve hakkını teslim etmeden geçemeyeceg im Akal dig er çalıs malarının yanı sıra özellikle Varolma Direnci ve Özerklik ve Hukuk Nedir adlı eserleriyle bu çalıs maya ilham vermekle kalmamıs aynı zamanda çalıs manın temel referans kaynaklarından biri olmus tur Batı Avrupa da XVI ve XVII yüzyıllarda s ekillenen ve egemenlik kuramına eklemlenen toplum sözles mesiyle birlikte tekemmül ettig i düs ünülen modern söylem ulus iradesini siyasal ve hukuki süreçlerin merkezine tas ımıs tır I nsanlar artık kendi hukuklarının yaratıcısı olarak düs ünülmekte ve siyasal iktidar ve hukukun tüm as kınlık dıs sallık ve kutsallıklardan arındırılarak dünyeviles tirildig i kabul edilmektedir Bu çalıs mada ise tüm pozitivist iddialarına rag men modern söylemin hukukun kaynag ını düs ünürken modernite öncesi söylemlerle benzer bir idealizme sürüklendig i ortaya konulmaya çalıs ılmıs tır Modern siyasal ve hukuki söylemin idealizmi tam olarak onun da bir tür iradecilikle malul olmasından kaynaklanmaktadır Tabii hukukçu anlayıs ta hukukun kaynag ı ve yaratıcısı olarak sunulan as kın kutsal ve dıs sal iradenin yerini insanın özgür iradesi almıs tır Bununla birlikte bu irade de onu belirleyen zorunluluklardan ve güç ilis kilerinden soyutlandıg ı ölçüde as kın iradeye benzer bir mistifikasyon yaratmakta ve olanı mes rulas tırıcı bir is lev görmektedir Ayrıca ulus iradesi kendisini olus turan tekil bireylerin dıs ında üstün ve soyut bir irade olarak düs ünüldüg ü için tabi hukukta görülen dıs sallık ve as kınlas tırmayla burada da kars ılas ılmaktadır I radeci olan bu hegemonik söylemin kars ısında hukukun kaynag ını iradeye önsel olan zorunluluklarda arayan yaklas ımlar vardır Bu kavramsal çerçeve kaçınılmaz bir s ekilde çalıs mada öncelikle iradeci ve zorunlulukçu hukuk yaklas ımlarının açıklanması ihtiyacını da beraberinde getirmis tir Bu nedenle çalıs manın ilk iki bölümünde iradeci ve zorunlulukçu yaklas ımlar analiz edilmis tir Birinci bölümde hukukun kaynag ına as kın ya da dünyevi bir iradeyi yerles tiren teori ve yaklas ımlar açıklanmaya çalıs ılmıs ve bu kapsamda klasik ve modern tabii hukukçu yaklas ımların yanı sıra modern iradeci pozitivist hukuk yaklas ımları da incelenmis tir I kinci bölümde ise iradeci olmayan ve hukukun insanı ve toplumu kus atan zorunluluklar tarafından belirlendig ini savunan yaklas ımlar ele alınmıs tır Bu bölümde Spinoza nın zorunlulukçu felsefesi merkeze alınmıs ve bu felsefeyle olan bag ları düs ünülerek Kelsen in ve genel olarak Marksizm in hukuk yaklas ımları incelenmis tir Son olarak üçüncü bölümde siyasal antropoloji çalıs malarının ıs ıg ı altında zorunluluklar tarafından belirlenen güç ilis kilerinin hukuka önsel oldug u tezi irdelenmis ve iradeci yaklas ımların temelde idealist ve sosyallik dıs ı oldug u açıklanmaya çalıs ılarak hukukun kaynag ını zorunluluklarda arayan yaklas ımlara küçük de olsa bir katkı sunmak amaçlanmıs tır

Bu kitap Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalında tamamladıg ım I radeci ve Zorunlulukçu Yaklas ımlar Ekseninde Hukukun Kaynag ı bas lıklı doktora tezimin aynı ad ile basılmıs halidir Kitapta küçük çaplı birtakım düzeltmeler yapılmasının dıs ında çok büyük oranda tez metnine sadık kalınmıs tır Tez konusunun hikayesine gelinecek olursa beni bu konuyu aras tırmaya tes vik eden temel motivasyon modern hegemonik siyasal ve hukuki söylemin eles tirisi olmus tur Bu eles tirinin ana güzergahının ise Spinoza okumaları ile s ekillendig ini söylemem gerekir Burada eserleriyle beni Spinoza düs üncesi ve bu düs üncenin siyasi ve hukuki boyutlarıyla tanıs tıran Türkiye nin müstesna kamu hukukçularından Prof Dr Cemal Bali AKAL ı anmadan ve hakkını teslim etmeden geçemeyeceg im Akal dig er çalıs malarının yanı sıra özellikle Varolma Direnci ve Özerklik ve Hukuk Nedir adlı eserleriyle bu çalıs maya ilham vermekle kalmamıs aynı zamanda çalıs manın temel referans kaynaklarından biri olmus tur Batı Avrupa da XVI ve XVII yüzyıllarda s ekillenen ve egemenlik kuramına eklemlenen toplum sözles mesiyle birlikte tekemmül ettig i düs ünülen modern söylem ulus iradesini siyasal ve hukuki süreçlerin merkezine tas ımıs tır I nsanlar artık kendi hukuklarının yaratıcısı olarak düs ünülmekte ve siyasal iktidar ve hukukun tüm as kınlık dıs sallık ve kutsallıklardan arındırılarak dünyeviles tirildig i kabul edilmektedir Bu çalıs mada ise tüm pozitivist iddialarına rag men modern söylemin hukukun kaynag ını düs ünürken modernite öncesi söylemlerle benzer bir idealizme sürüklendig i ortaya konulmaya çalıs ılmıs tır Modern siyasal ve hukuki söylemin idealizmi tam olarak onun da bir tür iradecilikle malul olmasından kaynaklanmaktadır Tabii hukukçu anlayıs ta hukukun kaynag ı ve yaratıcısı olarak sunulan as kın kutsal ve dıs sal iradenin yerini insanın özgür iradesi almıs tır Bununla birlikte bu irade de onu belirleyen zorunluluklardan ve güç ilis kilerinden soyutlandıg ı ölçüde as kın iradeye benzer bir mistifikasyon yaratmakta ve olanı mes rulas tırıcı bir is lev görmektedir Ayrıca ulus iradesi kendisini olus turan tekil bireylerin dıs ında üstün ve soyut bir irade olarak düs ünüldüg ü için tabi hukukta görülen dıs sallık ve as kınlas tırmayla burada da kars ılas ılmaktadır I radeci olan bu hegemonik söylemin kars ısında hukukun kaynag ını iradeye önsel olan zorunluluklarda arayan yaklas ımlar vardır Bu kavramsal çerçeve kaçınılmaz bir s ekilde çalıs mada öncelikle iradeci ve zorunlulukçu hukuk yaklas ımlarının açıklanması ihtiyacını da beraberinde getirmis tir Bu nedenle çalıs manın ilk iki bölümünde iradeci ve zorunlulukçu yaklas ımlar analiz edilmis tir Birinci bölümde hukukun kaynag ına as kın ya da dünyevi bir iradeyi yerles tiren teori ve yaklas ımlar açıklanmaya çalıs ılmıs ve bu kapsamda klasik ve modern tabii hukukçu yaklas ımların yanı sıra modern iradeci pozitivist hukuk yaklas ımları da incelenmis tir I kinci bölümde ise iradeci olmayan ve hukukun insanı ve toplumu kus atan zorunluluklar tarafından belirlendig ini savunan yaklas ımlar ele alınmıs tır Bu bölümde Spinoza nın zorunlulukçu felsefesi merkeze alınmıs ve bu felsefeyle olan bag ları düs ünülerek Kelsen in ve genel olarak Marksizm in hukuk yaklas ımları incelenmis tir Son olarak üçüncü bölümde siyasal antropoloji çalıs malarının ıs ıg ı altında zorunluluklar tarafından belirlenen güç ilis kilerinin hukuka önsel oldug u tezi irdelenmis ve iradeci yaklas ımların temelde idealist ve sosyallik dıs ı oldug u açıklanmaya çalıs ılarak hukukun kaynag ını zorunluluklarda arayan yaklas ımlara küçük de olsa bir katkı sunmak amaçlanmıs tır