İran da Modernleşmenin Ayak Sesleri Mirza Melkum Han ve Faaliyetleri — Mikail Devebakan

1900 lerin başında Sultan II Abdülhamid e karşı meşrutiyet çağrıları yükselirken Osmanlı Devleti nin hemen yanı başındaki İran da da benzer talepler yükseliyordu Avrupa da eğitim almış İran aydınları siyasi otoritelerin bütün çekince ve itirazlarına rağmen dünyanın hızla değiştiğini ve İran ın buna ayak uyduramadığını dile getirmeye başlamıştı Aydınların bir kısmı İslam a dayalı bir yönetim sisteminin benimsenmesi gerektiğini savunurken diğerleri de ulemanın desteğini alarak Batı medeniyetinin nüvelerinin benimsenmesi taraftarıydı Avrupa daki gelişmeleri yerinde gözlemleyebilen Nasırüddin Şah ve Muzafferüddin Şah dönemlerinde devletin çeşitli kademelerinde görev alan Mirza Melkum Han ikinci cenahın taleplerini tatbik etmeye çalışıyordu Avrupa başkentlerindeki elçilik ve diplomatlık faaliyetleri ile İran meşrutiyet hareketinde oynadığı rol sayesinde hem devletin hem de toplumun gözünde önemli bir konuma erişen Melkum Han İran da mason locası açıp piyango imtiyazı elde ederek sahip olduğu saygınlığı kaybetmesine rağmen zorlu bir sürecin sonunda eski ününe kavuşmayı da bildi İlim ahlak toplum yapısı ve iktisat üzerine yazdığı risaleleriyle İran halkını Avrupa tipi bir medeniyet usulüyle bilinçlendirmeye çalışan Melkum Han ın macera dolu hayatı Mikail Devebakan ın kalemiyle okuyucularla buluşuyor