İran Tarihi 1700 1925 — Yılmaz Karadeniz

İlk c ag lardan itibaren sahip oldug u bes eri fiziki ve stratejik imka nlar sebebiyle birc ok kavim ve hu ku mdarın dikkatini celbeden I ran cog rafyası Part ve Sasani gibi muhtelif medeniyetlere ev sahiplig i yapmıs tır Ahura Mazda nın kutsal u lkesi I skender in hayallerini su sledig i gibi Bizans ın da fethetmek istedig i u lkelerin bas ında gelmis tir Du nya ha kimiyeti ic in yapılan mu cadelenin yüzyıllarca merkezi olan bu cog rafya gu neyden de I sla m fatihlerinin dikkatini c ekmis tir I sla m fu tuhatı ile Arap ha kimiyetine girdikten sonra da cazibe merkezi olma o zellig ini devam ettirmiştir Prof Dr Yılmaz Karadeniz İran coğrafyasının tarihini ve geçirdiği sosyal dönüşümleri en eski çağlardan modern döneme kadar ele alarak okuyucunun bölgeyi ve bölgede süregelen mücadelelerin doğasını anlamasını sağlıyor Esasında 17 ve 20 yüzyıllar arasındaki İran tarihinin anlatıldığı kitapta Safevi Hanedanı nın yıkılışından Afşar Hanedanı na ve Zend Afşar Afgan çekişmelerinden Kaçar Hanedanlığı nın İran da tesis edilmesine kadar geçen süreç bütün canlılığıyla tasvir ediliyor Kaçarlar dönemi İran ı sahip olduğu birikim ve kuvvete rağmen büyük güçlerin mücadele alanı olmuş ve İngilizlerin Asya nın sömürgeleştirilmesi faaliyetlerini yürüttükleri en önemli merkezlerden biri haline gelmiştir Yılmaz Karadeniz sadece İran ı değil Eski Dünya nın tamamını derinden sarsan bu dönemde Rusların Hollandalıların İngilizlerin ve Portekizlilerin hem birbirleriyle hem de İran üzerindeki hâkimiyet kurma mücadelelerinin tarihini anlatırken bir yandan da İran ın sınır komşusu olan Osmanlı Devleti yle olan ilişkileri de ayrıntılı bir tahlile tabi tutuyor Tarihin seyrinin geri dönülmez biçimde değiştiği bu zorlu dönemi anlamak için İran tarihi hâlâ merkezi önemini koruyor