İran Türkleri Aşık Muhitleri — Ali Kafkasyalı

Otuz milyonu aşkın Türk nüfusu ile Türkiye den sonra en çok Türk nüfusa sahip İran coğrafyası kadim bir Türk yurdu hüviyetini haizdir Burada vücut bulan edebî ilmî ve sanat eserlerinin bilhassa âşıklık geleneği ve bu geleneğin eserlerinin Anadolu ile Türkistan ı çeşitli vesilelerle devamlı beslediği görülmektedir Ancak Türkiye de İran Türklüğünün pek çok yönlerden kültürümüze kaynaklık ettiği gerçeği bir yana bu ülkede böylesine önemli ve yoğun bir Türk nüfusundan ve Türk kültür varlığından yeterince haberdar olunduğu söylenemez İran nüfusunun ekseriyetini oluşturan Türk topluluğu içerisinde canlı bir şekilde yaşayan ve iki binden fazla âşığın ve bir o kadar da eşlik çalgıları kullanan sanatçının faaliyet gösterdiği İran Türkleri âşıklık geleneği yedi muhit çerçevesinde değerlendirildi Bu muhitler şöyle adlandırıldı 1 Tebriz Karadağ 2 Urmiye 3 Sulduz Karapapak 4 Zencan 5 Kum Save 6 Horasan Türkmensahra ve 7 Kaşkay Âşık Muhiti Eserde her bir âşık muhiti ondan fazla alt başlık altında çalınan sazlar ve saz eşliği olarak kullanılan çalgılar icra edilen saz havası ve makamlar anlatılan hikâye ve destanlar geleneğin uygulanışı aşık ocakları kadim ve çağdaş âşıklar şeklinde bütün yönleriyle ele alındı

Otuz milyonu aşkın Türk nüfusu ile Türkiye den sonra en çok Türk nüfusa sahip İran coğrafyası kadim bir Türk yurdu hüviyetini haizdir Burada vücut bulan edebî ilmî ve sanat eserlerinin bilhassa âşıklık geleneği ve bu geleneğin eserlerinin Anadolu ile Türkistan ı çeşitli vesilelerle devamlı beslediği görülmektedir Ancak Türkiye de İran Türklüğünün pek çok yönlerden kültürümüze kaynaklık ettiği gerçeği bir yana bu ülkede böylesine önemli ve yoğun bir Türk nüfusundan ve Türk kültür varlığından yeterince haberdar olunduğu söylenemez İran nüfusunun ekseriyetini oluşturan Türk topluluğu içerisinde canlı bir şekilde yaşayan ve iki binden fazla âşığın ve bir o kadar da eşlik çalgıları kullanan sanatçının faaliyet gösterdiği İran Türkleri âşıklık geleneği yedi muhit çerçevesinde değerlendirildi Bu muhitler şöyle adlandırıldı 1 Tebriz Karadağ 2 Urmiye 3 Sulduz Karapapak 4 Zencan 5 Kum Save 6 Horasan Türkmensahra ve 7 Kaşkay Âşık Muhiti Eserde her bir âşık muhiti ondan fazla alt başlık altında çalınan sazlar ve saz eşliği olarak kullanılan çalgılar icra edilen saz havası ve makamlar anlatılan hikâye ve destanlar geleneğin uygulanışı âşık ocakları kadim ve çağdaş âşıklar şeklinde bütün yönleriyle ele alındı Tanıtım Yazısı ndan

Otuz milyonu aşkın Türk nüfusu ile Türkiye den sonra en çok Türk nüfusa sahip İran coğrafyası kadim bir Türk yurdu hüviyetini haizdir Burada vücut bulan edebî ilmî ve sanat eserlerinin bilhassa âşıklık geleneği ve bu geleneğin eserlerinin Anadolu ile Türkistan ı çeşitli vesilelerle devamlı beslediği görülmektedir Ancak Türkiye de İran Türklüğünün pek çok yönlerden kültürümüze kaynaklık ettiği gerçeği bir yana bu ülkede böylesine önemli ve yoğun bir Türk nüfusundan ve Türk kültür varlığından yeterince haberdar olunduğu söylenemez İran nüfusunun ekseriyetini oluşturan Türk topluluğu içerisinde canlı bir şekilde yaşayan ve iki binden fazla âşığın ve bir o kadar da eşlik çalgıları kullanan sanatçının faaliyet gösterdiği İran Türkleri âşıklık geleneği yedi muhit çerçevesinde değerlendirildi Bu muhitler şöyle adlandırıldı 1 Tebriz Karadağ 2 Urmiye 3 Sulduz Karapapak 4 Zencan 5 Kum Save 6 Horasan Türkmensahra ve 7 Kaşkay Âşık Muhiti Eserde her bir âşık muhiti ondan fazla alt başlık altında çalınan sazlar ve saz eşliği olarak kullanılan çalgılar icra edilen saz havası ve makamlar anlatılan hikâye ve destanlar geleneğin uygulanışı aşık ocakları kadim ve çağdaş âşıklar şeklinde bütün yönleriyle ele alındı

Otuz milyonu aşkın Türk nüfusu ile Türkiye den sonra en çok Türk nüfusa sahip İran coğrafyası kadim bir Türk yurdu hüviyetini haizdir Burada vücut bulan edebî ilmî ve sanat eserlerinin bilhassa âşıklık geleneği ve bu geleneğin eserlerinin Anadolu ile Türkistan ı çeşitli vesilelerle devamlı beslediği görülmektedir Ancak Türkiye de İran Türklüğünün pek çok yönlerden kültürümüze kaynaklık ettiği gerçeği bir yana bu ülkede böylesine önemli ve yoğun bir Türk nüfusundan ve Türk kültür varlığından yeterince haberdar olunduğu söylenemez İran nüfusunun ekseriyetini oluşturan Türk topluluğu içerisinde canlı bir şekilde yaşayan ve iki binden fazla âşığın ve bir o kadar da eşlik çalgıları kullanan sanatçının faaliyet gösterdiği İran Türkleri âşıklık geleneği yedi muhit çerçevesinde değerlendirildi Bu muhitler şöyle adlandırıldı 1 Tebriz Karadağ 2 Urmiye 3 Sulduz Karapapak 4 Zencan 5 Kum Save 6 Horasan Türkmensahra ve 7 Kaşkay Âşık Muhiti Eserde her bir âşık muhiti ondan fazla alt başlık altında çalınan sazlar ve saz eşliği olarak kullanılan çalgılar icra edilen saz havası ve makamlar anlatılan hikâye ve destanlar geleneğin uygulanışı âşık ocakları kadim ve çağdaş âşıklar şeklinde bütün yönleriyle ele alındı

Türkistan ile Anadolu arasında önemli bir geçiş bölgesi olan İran coğrafyası tarih boyunca olduğu gibi günümüzde de Türk soylu insanların çoğunlukta olduğu ekseriyetin Türkçe konuştuğu Türk kültürünün canlı bir şekilde yaşadığı kadim bir Türk yurdudur Ne var ki Türkiye hatta Türk Dünyası İran Türklüğü hakkında yeterli bilgiye sahip değildir Hâlbuki İran Türklüğü Türkiye de ve Türk Dünyasında ciddiyetle değerlendirilmelidir Bu tarihî bir sorumluluk olduğu kadar Türklüğün geleceği için de çok önemlidir İran Türklüğü sadece Güney Azerbaycan Türkleri ile değil günümüz İran siyasî sınırları içerisinde yer alan Türkmen Afşar Kazak Şahseven Kaşkay Halaç Bayat Karapapak Türkleri ile birlikte Kafkasya Doğu ve Güneydoğu Anadolu ve Kuzey Irak Türk kültür coğrafyası ile birlikte mütalaa edilmeli siyasî bölünmüşlük kültürel bölünmüşlüğe sebep teşkil etmemelidir Kâinatın Merkezi olarak kabul edilen İran ın Türklüğü de hem coğrafî konumu itibariyle hem de sahip olduğu ve yaşattığı değerleriyle dünya Türklüğünün merkezi olarak görülmeye layıktır Türk Dünyasının dilinin edebiyatının sanatının ve kültürünün bilinmesi için sarf edilecek gayretin büyük bir kısmı muhakkak surette İran Türklerinin dilini edebiyatını sanatını ve kültürünü bilmek için ayrılmalıdır

Otuz milyonu aşkın Türk nüfusu ile Türkiye den sonra en çok Türk nüfusa sahip İran coğrafyası kadim bir Türk yurdu hüviyetini haizdir Burada vücut bulan edebî ilmî ve sanat eserlerinin bilhassa âşıklık geleneği ve bu geleneğin eserlerinin Anadolu ile Türkistan ı çeşitli vesilelerle devamlı beslediği görülmektedir Ancak Türkiye de İran Türklüğünün pek çok yönlerden kültürümüze kaynaklık ettiği gerçeği bir yana bu ülkede böylesine önemli ve yoğun bir Türk nüfusundan ve Türk kültür varlığından yeterince haberdar olunduğu söylenemez İran nüfusunun ekseriyetini oluşturan Türk topluluğu içerisinde canlı bir şekilde yaşayan ve iki binden fazla âşığın ve bir o kadar da eşlik çalgıları kullanan sanatçının faaliyet gösterdiği İran Türkleri âşıklık geleneği yedi muhit çerçevesinde değerlendirildi Bu muhitler şöyle adlandırıldı 1 Tebriz Karadağ 2 Urmiye 3 Sulduz Karapapak 4 Zencan 5 Kum Save 6 Horasan Türkmensahra ve 7 Kaşkay Âşık Muhiti Eserde her bir âşık muhiti ondan fazla alt başlık altında çalınan sazlar ve saz eşliği olarak kullanılan çalgılar icra edilen saz havası ve makamlar anlatılan hikâye ve destanlar geleneğin uygulanışı âşık ocakları kadim ve çağdaş âşıklar şeklinde bütün yönleriyle ele alındı