İş Güvencesi — Tankut CENTEL

Birinci Bölüm İş Güvencesine İlişkin Genel Bilgiler Birinci Ayırım İş Güvencesi Kavramı 1 İş Güvencesinin İçeriği 9 2 İş Güvencesinin Kapsamı 27 İkinci Ayırım İş Sözleşmesinin Feshinde Geçerli Neden 3 Feshin Geçerli Nedene Dayandırılması 55 4 İşçinin Yetersizliğinden Kaynaklanan Geçerli Nedenler 67 5 İşçinin Davranışından Kaynaklanan Geçerli Nedenler 85 6 İşletme Gereklerinden Kaynaklanan Geçerli Nedenler 105 İkinci Bölüm İş Güvencesi Ortamında Feshin Hükümleri Birinci Ayırım İşçinin Feshe İtiraz Etmesi 7 İş Sözleşmesinde Feshi İhbar Usulü 121 8 Feshin Geçersizliğinin Tespiti 131 9 Feshin Geçersizliği Karşısında Tarafların Tutumu 161 İkinci Ayırım İş Güvencesini Tamamlayan Haller 10 Değişiklik Feshinin Uygulanması 189 11 İşçileri Belli Nedenlerle Topluca İşten Çıkarma 199

Prof Dr Tankut CENTEL Bu kitap Türk iş güvencesi sistemindeki yeni gelişmeler hakkında ayrıntılı bir toplu bakışı sağlamakta ve Türk sistemini özellikle Avrupa ülkelerinin sistemleriyle karşılaştırmaya yardımcı olmaktadır Türkiye işe iade davalarına zorunlu arabuluculuğu getirmek suretiyle ülkemiz uyuşmazlık çözüm sistemini değiştiren yeni bir İş Mahkemeleri Kanunu nu 2017 yılında kabul etmiş bulunmaktadır İş Kanunu nun 18 21 inci maddeleri yasal iş güvencesini öngörmektedir İş güvencesi hükümleri tüm işyerlerine ve tüm işçilere uygulanacak değildir Bu hükümler İş Kanunu nun güvence kapsamına giren işyerlerini kapsamakta ve uygulanmasından vazgeçilememektedir 30 dan daha az sayıda işçi çalıştıran işyerleri iş güvencesi hükümlerinin dışında tutulmuştur Bu durum İş Kanunu için bir eksiklik oluşturmakla birlikte küçük işletmelerin işlemleri için gerekli esnekliği karşılamayı özendirmektedir Ayrıca iş güvencesi işyerinde sadece en az altı aylık kıdemi bulunan işçileri kapsamaktadır Kitap özellikle işe iade davalarında uzman olmaya çalışan hukukçular için yazılmış herşeyden çok Türkiye deki şirketlerin insan kaynakları bölümlerine Türk iş mevzuatıyla ilgili temel bilgileri sağlamak üzere hazırlanmıştır İÇİNDEKİLER KİTAP HAKKINDA III SUNUŞ VII GİRİŞ I Genel Bakış 1 II Konunun Önemi ve Sınırlanması 2 1 Konunun taşıdığı önem 2 2 Konuyu sınırlama 3 III Çalışmanın Amacı ve İzlenen Yöntem 4 1 Çalışmayla izlenen amaç 4 2 Çalışmanın izlediği yöntem 5 IV Konunun Sunulması 6 Birinci Bölüm İŞ GÜVENCESİNE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER BİRİNCİ AYIRIM İŞ GÜVENCESİ KAVRAMI 1 İŞ GÜVENCESİNİN İÇERİĞİ 11 I Genel Olarak 11 II İş Güvencesinin Tanımı ve Unsurları 11 1 İş güvencesinin tanımı 12 2 İş güvencesinin unsurları 13 a İşverenin iş sözleşmesini feshinin sınırlandırılması 13 b İşçinin çalışma hakkının korunması 14 c İş ilişkisinin devamlılığının sağlanması 15 III İş Güvencesi Türleri 15 1 Dar geniş anlamda iş güvencesi 15 2 Yasal akdi iş güvencesi 16 a Yasal iş güvencesi 16 b Akdi iş güvencesi 17 aa Akdi iş güvencesinin içeriği 17 bb Feshe karşı koruyucu akdi sınırlamalar 17 IV İş Güvencesi Hükümlerinin Sosyo Ekonomik Yaşama Etkisi 21 1 İş güvencesi sisteminin işlerliğinin sağlanması 21 a Yargısal denetim sistemindeki tıkanmalar 21 b Devlet denetim örgütünün etkin kılınması 22 2 İş güvencesi hükümlerini zorunlu kılan etkenler 22 a İstihdamdaki şişkinliğin önüne geçme isteği 22 b Toplumdaki huzursuzlukları aza indirme hedefi 23 c Sendikal hakların kullanımına işlerlik kazandırma niyeti 23 d Hak arama özgürlüğünü somutlaştırma düşüncesi 24 e İşletmeler arasındaki haksız rekabeti önleme zorunluluğu 24 V Türk Hukuku Bakımından İş Güvencesinin Kaynakları 25 1 Uluslararası dayanaklar 25 a 158 sayılı Sözleşme 25 aa Sözleşme içeriği 25 bb Sözleşmenin onay görmesi 26 b Avrupa Sosyal Şartı 27 2 Ulusal dayanaklar 27 a Anayasa 27 b İş Kanunu 28 c Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu 29 d İş Mahkemeleri Kanunu 29 VI İş Güvencesinin Hukuki Niteliği 29 1 İş güvencesi hükümlerinin buyuruculuğu 29 a Mutlak buyurucu iş güvencesi hükümleri 29 b Görece buyurucu iş güvencesi hükümleri 30 2 İş güvencesi hükümlerinden feragat edilmezlik 31 2 İŞ GÜVENCESİNİN KAPSAMI 33 I Genel Olarak 33 II Yararlanma Kapsamını Daraltma 34 III Yararlanma Koşulları 35 1 İş Kanunu na veya Basın İş Kanunu na tabi olma 35 a İşçi sıfatını taşıma 35 b İş Kanunu na tabi olma 36 c Basın İş Kanunu na tabi olma 36 2 İş sözleşmesinin feshedilmiş olması 36 a Fesih yoluyla sona erdirilmiş bulunma 36 b Feshin işverence yapılması 39 aa İşçinin fesih isteğinde bulunması 40 bb İşverenin feshi dışındaki durumlar 40 aaa İşçinin kendi isteğiyle işyerinden ayrılması 40 bbb İşçinin emekli olmak üzere Kuruma başvurması 41 3 Belirsiz süreli iş sözleşmesine dayanarak çalışma 42 a İş güvencesi dışında tutulma 42 b Gerçek anlamda belirli sür

Bu kitap Türk iş güvencesi sistemindeki yeni gelişmeler hakkında ayrıntılı bir toplu bakışı sağlamakta ve Türk sistemini özellikle Avrupa ülkelerinin sistemleriyle karşılaştırmaya yardımcı olmaktadır Türkiye işe iade davalarına zorunlu arabuluculuğu getirmek suretiyle ülkemiz uyuşmazlık çözüm sistemini değiştiren yeni bir İş Mahkemeleri Kanunu nu 2017 yılında kabul etmiş bulunmaktadır İş Kanunu nun 18 21 inci maddeleri yasal iş güvencesini öngörmektedir İş güvencesi hükümleri tüm işyerlerine ve tüm işçilere uygulanacak değildir Bu hükümler İş Kanunu nun güvence kapsamına giren işyerlerini kapsamakta ve uygulanmasından vazgeçilememektedir 30 dan daha az sayıda işçi çalıştıran işyerleri iş güvencesi hükümlerinin dışında tutulmuştur Bu durum İş Kanunu için bir eksiklik oluşturmakla birlikte küçük işletmelerin işlemleri için gerekli esnekliği karşılamayı özendirmektedir Ayrıca iş güvencesi işyerinde sadece en az altı aylık kıdemi bulunan işçileri kapsamaktadır Kitap özellikle işe iade davalarında uzman olmaya çalışan hukukçular için yazılmış herşeyden çok Türkiye deki şirketlerin insan kaynakları bölümlerine Türk iş mevzuatıyla ilgili temel bilgileri sağlamak üzere hazırlanmıştır