İş Hukukunda Yaş Ayırımcılığı — Canan Ünal

Hukukumuzda yaş ayırımcılığı 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu ile ilk defa kanun düzeyinde açıkça yasaklanmıştır Dolayısıyla bu Kanun un yürürlük tarihi olan 20 Nisan 2016 yaş ayırımcılığı ile mücadelede dönüm noktası olarak değerlendirilmelidir Bu kitapta yaş ayırımcılığı yasağı karşılaştırmalı hukuktan yararlanarak açıklanırken yaş ile bağlantılı hangi farklı işlemlerin 6701 sayılı Kanun da yer alan esaslar çerçevesinde hukuka uygun olduğu hangilerinin ise yaş ayırımcılığı oluşturduğu detaylı olarak izah edilmiştir Bu kapsamda doktrin ve yargı tarafından yas kıdem ve emeklilikle ilgili bugüne kadar yapılan tartışmalar da gerçek zemini olan yaş ayırımcılığı yasağı çerçevesinde tekrar okunmaya çalışılmıştır İs ilanlarındaki yas ve kıdem koşulları ücret kademelerinde yas ve kıdemin dikkate alınması toplu is sözleşmelerinde ve işyeri yönetmeliklerinde is sözleşmesinin sona ermesi bakımından yas ve kıdeme ilişkin kayıtlar işe başlatmama tazminatının hesabında kıdemin ve emekliliğin işlevi kitabın inceleme konularından başlıcalarıdır

Hukukumuzda yaş ayırımcılığı 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu ile ilk defa kanun düzeyinde açıkça yasaklanmıştır Dolayısıyla bu Kanun un yürürlük tarihi olan 20 Nisan 2016 yaş ayırımcılığı ile mücadelede dönüm noktası olarak değerlendirilmelidir Bu kitapta yaş ayırımcılığı yasağı karşılaştırmalı hukuktan yararlanarak açıklanırken yaş ile bağlantılı hangi farklı işlemlerin 6701 sayılı Kanun da yer alan esaslar çerçevesinde hukuka uygun olduğu hangilerinin ise yaş ayırımcılığı oluşturduğu detaylı olarak izah edilmiştir Bu kapsamda doktrin ve yargı tarafından yas kıdem ve emeklilikle ilgili bugüne kadar yapılan tartışmalar da gerçek zemini olan yaş ayırımcılığı yasağı çerçevesinde tekrar okunmaya çalışılmıştır İs ilanlarındaki yas ve kıdem koşulları ücret kademelerinde yas ve kıdemin dikkate alınması toplu is sözleşmelerinde ve işyeri yönetmeliklerinde is sözleşmesinin sona ermesi bakımından yas ve kıdeme ilişkin kayıtlar işe başlatmama tazminatının hesabında kıdemin ve emekliliğin işlevi kitabın inceleme konularından başlıcalarıdır ARKA KAPAKTAN İÇİNDEKİLER GİRİŞ I KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA YENİ BİR AYIRIMCILIK YASAĞI II TÜRK HUKUKUNDA YAŞ AYIRIMCILIĞI YASAĞININ ÖNEMİ III KONUNUN İNCELENMESİNİN GEREKLİLİĞİ VE YÖNTEM BİRİNCİ BÖLÜM YAŞ AYIRIMCILIĞI YASAĞI VE YASAĞIN HUKUKİ DAYANAKLARI 1 YAŞ AYIRIMCILIĞI TERMİNOLOJİSİ I YAŞ İLE İLGİLİ KAVRAMLAR II EŞİTLİK İLKESİ VE AYIRIMCILIK YASAĞI III İŞ HUKUKUNDA EŞİTLİK İLKESİ DAR ANLAMDA EŞİT DAVRANMA İLKESİ VE AYIRIMCILIK YASAĞI IV İŞVERENİN EŞİT DAVRANMA BORCU 2 YAŞ AYIRIMCILIĞI YASAĞININ KAYNAKLARI I GENEL OLARAK II ULUSLARARASI HUKUK KAYNAKLARI III AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKU KAYNAKLARI IV ULUSAL KAYNAKLAR 3 AYIRIMCILIK TÜRLERİ VE BUNLARIN YAŞ AYIRIMCILIĞI YASAĞI ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ I GENEL OLARAK II DOĞRUDAN AYIRIMCILIK III DOLAYLI AYIRIMCILIK IV DOLAYISIYLA AYIRIMCILIK V VARSAYILAN TEMELE DAYALI AYIRIMCILIK VI TACİZ VE İŞYERİNDE YILDIRMA VII AYRI TUTMA VIII AYIRIMCILIK TALİMATI IX ÇOKLU AYIRIMCILIK X MAKUL DÜZENLEME YAPMAMA XI MAĞDURLAŞTIRMA 4 İŞ HUKUKUNDA YAŞ AYIRIMCILIĞI YASAĞININ ÖZELLİKLERİ I DAHA GENÇ VEYA DAHA YAŞLI İLE KARŞILAŞTIRMA GEREĞİ II MUTLAK OLMAMASI III TEMEL HAK NİTELİĞİ VE SONUÇLARI IV İŞ SÖZLEŞMESİNİN AŞAMALARINDA MEVCUDİYETİ İKİNCİ BÖLÜM YAŞ TEMELİNDE FARKLI İŞLEMİN HAKLI KILINMASI 5 KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA YAŞ TEMELİNDE FARKLI İŞLEMİN HAKLI KILINMASINA GENEL BAKIŞ I HUKUK SİSTEMLERİNDE YAŞ TEMELİNDE FARKLI İŞLEMİN HAKLI KILINMASINDA FARKLILAŞAN YAKLAŞIMLAR II YAŞ AYIRIMCILIĞI YASAĞININ UYGULAMA ALANI 6 AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKU VE ÖRNEK ÜLKE HUKUKLARINDA YAŞ TEMELİNDE FARKLI İŞLEMİN HAKLI KILINMASI I AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNDA II ALMAN HUKUKUNDA III AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ HUKUKUNDA 7 TÜRK HUKUKUKUNDA YAŞ TEMELİNDE FARKLI İŞLEMİN HAKLI KILINMASI I GENEL OLARAK II MESLEKİ GEREKLİLİK SEBEBİYLE FARKLI İŞLEMİN HAKLI KILINMASI TİHEKK m 7 I a III YAŞ SINIRLARININ HİZMETİN ZORUNLULUKLARI SEBEBİYLE HAKLI KILINMASI TİHEKK m 7 I c IV POZİTİF AYIRIMCILIK TİHEKK m 7 I f ÜÇÜNCÜ BÖLÜM YAŞ AYIRIMCILIĞININ GÖRÜNÜM BİÇİMLERİ 8 İŞ SÖZLEŞMESİNİN KURULMASINDA YAŞ AYIRIMCILIĞI I GENEL OLARAK II İŞ İLANLARINDA YAŞLA BAĞLANTILI BAŞVURU KOŞULLARI III İŞ GÖRÜŞMELERİNDE YAŞA İLİŞKİN SORULAR IV İŞE ALIMDA ASGARİ YAŞ SINIRI VE YAŞLA BAĞLANTILI ASGARİ KOŞULLAR V İŞE ALIMDA AZAMİ YAŞ SINIRI 9 İŞ SÖZLEŞMESİNİN DEVAMINDA YAŞ AYIRIMCILIĞI I GENEL OLARAK II ÜCRET III YILLIK İZİN SÜRELERİ IV ÇALIŞMA SÜRELERİ V ÖZEL KORUYUCU DÜZENLEMELERİN UYGULANMASI GEREĞİ DAHA DÜŞÜK ÜCRET UYGULAMA YASAĞI 10 İŞ SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİNDE YAŞ AYIRIMCILIĞI I GENEL OLARAK II KAMU GÖREVLİLERİ İÇİN RESEN EMEKLİLİK VE YAŞ HADDİNDEN EMEKLİLİK III İŞ SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ BAKIMINDAN YAŞ EMEKLİLİK VE KIDEM IV FESHE KARŞI KORUMANIN GENİŞLETİLMESİNDE YAŞ KIDE