İş Kazalarında Ve Meslek Hastalıklarından Kaynaklanan Maddi Ve Manevi Tazminat Davaları El Kitabı Mesut Balcı Birol Soner Bahri Aydoğan Ahmet Yener — Ahmet YENER Bahri AYDOĞAN Birol SONER Mesut BALCI

1 İŞ KAZASI21 A Tarihi Gelişim21 B Genel Olarak 22 C İş Kazasının Tanım23 D İş Kazasının Unsurları27 a Vücut Bütünlüğünün İhlali veya Ölüm27 b Dışarıdan Gelen Olay28 c İstenilmeyen Olay28 d Ani Olay28 e Uygun İlliyet Bağı28 E Sorumluluk Hukuku Yönünden İş Kazası Kavramı29 2 BİREYSEL İŞ HUKUKU ANLAMINDA İŞ KAZASI31 A Tanımı33 B Bireysel İş Hukuku Anlamında İş Kazasının Unsurları33 a Kazalının Sigortalı Olması34 aa İş Görme Unsuru43 bb Bağımlılık Unsuru43 cc Zaman Unsuru49 dd Ücret Unsuru50 ee İşyerinin Bulunması50 ff Eylemli Çalışma54 gg Hizmet Sözleşmesi İle Çalıştırılanlar Gibi Sigortalı Sayılanlar61 b Sigortalının Kazaya Uğraması64 aa Dış Etken64 bb İstenilmeyen Olay65 cc Aniden Meydana Gelme65 c Bedensel Veya Ruhsal Zarara Uğrama65 d Kaza İle Olay Arasında İlliyet Bağı Olmalı66 aa Kaza ile zarar arasındaki illiyet bağı67 bb Kaza ile işverence yürütülen iş arasındaki illiyet bağı67 cc Karineler68 aaa Kazanın işin yürütülmesi sonucunda meydana gelmesi68 bbb Olay iş süresi içinde veya iş süresinde sayılan durumlarda gerçekleşmesi68 ccc İşyerinin ve yürütülen işin tehlikeli olması68 ddd İşverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almaması68 dd İlliyet Bağının Kesilmesi68 aaa Mücbir Sebep Zorlayıcı Neden 69 bbb Zarar Gören İşçinin Tam Kusuru Ağır Kusur 69 ccc Üçüncü Kişinin Tam Kusuru Ağır Kusur 70 ddd Zarar Gören İşçi İle Üçüncü Kişinin Birlikte Kusuru71 3 SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU ANLAMINDAİŞ KAZASI73 A Tanımı73 B Hizmet Sözleşmesi Yönünden76 C Unsurları76 a Sigortalı Olma76 aa Bağımlılık Unsuru85 bb Zaman Unsuru88 cc İşyerinin Bulunması89 dd Eylemli Çalışma90 ee Hizmet Sözleşmesi İle Çalıştırılanlar Gibi Sigortalı Sayılanlar97 b Sigortalının Kazaya Uğraması100 aa İş Kazasının Koşulları102 aaa Dıştan Gelen Bir Etken102 bbb İstenilmeyen Bir Olay105 ccc Ani Olması106 ddd Kazanın İşyerinde Meydana Gelmiş Olması109 eee Kazanın Geçici Görevli Olunduğu Esnada Meydana Gelmesi114 fff Emziren Kadın Yönünden İş Kazası117 ggg Taşıt Aracında veya Yolda Geçirilen İş Kazası119 c Sigortalının Bedence Veya Ruhça Zarara Uğraması122 d Kaza İle Uğranılan Zarar Arasında İlliyet Bağı Olmalı124 D Bağımsız Çalışanlar Yönünden İş Kazası126 E Unsurları138 a Sigortalı Olma139 aa Köy ve Mahalle Muhtarları139 bb Ticarî Kazanç Veya Serbest Meslek Kazancı Nedeniyle Gerçek Veya Basit Usulde Gelir Vergisi Mükellefi Olanlar139 cc Gelir Vergisinden Muaf Olup Esnaf Ve Sanatkâr Siciline Kayıtlı Olanlar140 dd Sigortalı Sayılanlar142 ee Şirket Ortakları143 ff Tarımsal Faaliyette Bulunanlar144 gg jokeyler ve Antrenörler145 hh Avukat ve Noterler145 b Sigortalının Kazaya Uğraması145 c Sigortalının Zarara Uğraması145 d Kaza İle Zarar Arasında İlliyet Bağının Bulunması146 F Mülga 2925 Sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununa Tabi Sigortalılar Yönünden İş Kazası147 G Mülga 2926 sayılı Kanuna Tabi Sigortalılar Yönünden İş Kazası152 4 6331 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YASASINA GÖRE İŞ KAZASI159 A Genel olarak159 B Karineler165 a Bu Karinelerden İlki İşverenin Yürüttüğü İşin İcrası Sırasında Gerçekleşen Kazaların İşle İlgili Kabul Edilmesidir165 b İkinci Karine İşverenin Alması Gereken Tedbirlerle İlgilidir 165 c Üçüncü Karine Olayın İş Süresi İçinde Gerçekleşmesidir165 d Dördüncü Karine Yürütülen İşin Yarattığı Tehlike Karinesidir165 5 İŞ KAZASININ KURUMA BİLDİRİLMESİ VE SORUŞTURULMASI167 6 İŞ KAZASININ TESPİTİ DAVASI179 A Genel Olarak179 B Davanın Amacı182 C Görev187 a Genel Olarak187 b Sonuç193 D Yetki194 a Genel Olarak194 b Davalı Kurum Olduğu Takdirde Yetki Kuralının Kamu Düzeninden Olup Olmadığı Sorunu199 c İş Mahkemeleri Kanununa Göre Yerleşim Yeri Ve İş Yeri Kavramı202 d Sosyal Güvenlik Hukuku Bakımından İşyeri Kavramı205 e 6331 Sayılı Kanun Hükümleri Uyarınca İşyeri Kavramı206 f Hukuk Muhakemeleri Kanununun 16 maddesindeki Zarar Görenin Kendi Yerleşim Yeri Mahkemesinin Yetkisine Dair Düzenlemenin İş Kazaları Veya Meslek

Kapatılan Yargıtay 21 Hukuk Dairesi işbölümü gereği Sosyal Güvenlik Hukukuna ilişkin davaların yanı sıra uzun yıllardır iş kazalarından veya meslek hastalıklarından kaynaklanan maddi veya manevi tazminat davalarını da temyiz merci olarak incelemiş ve bu konuda oluşturduğu içtihatlarda koyduğu ilkelerle uygulamaya ışık tutmuştur Ne yazık ki ülkemizde gerçekleşen iş kazaları veya meslek hastalıkları dünya sıralamasında üst sıralardadır Bu nedenle iş sağlığı ve güvenliği hukuku son derece önemli bir hale gelmiştir Sorumluluk hukukunun tartışmasız en sorunlu alanlarından birisi maddi ve manevi zararın önlenmesi ve giderilmesi sorunudur Kapatılan Yargıtay 21 Hukuk Dairesi uygulamalarını anlatan vedaha önce yayınlanan İş Kazası ve Meslek Hastalıklarında Görev ve Yetki Manevi Tazminat İş Kazası ve Meslek Hastalığı kitaplarından sonra dördüncü kitap İş Kazalarından veya Meslek Hastalıklarından Kaynaklanan Maddi Tazminat Davaları olacaktır Bu kitap daha önce yayınlanan üç kitap gibi Yüksek Dairenin maddi tazminat yönünden uygulamada rastlanan sorunlar karşısında sonuca vardığı çözümlemelerini ve bu davalara uzun yıllardan beri temyiz merci olarak bakmaktan kaynaklanan birikimini bir nebze ışık tutması için uygulayıcılara aktarmak amacıyla hazırlanmıştır