İş Sağlığı Ve Güvenliği Yükümlülüklerine Aykırılık Nedeniyle İşverenin Hukuki Sorumluluğu — Canan Ocakcı

ÖN SÖZ Tez yazma sürecimin ve tez konusu araştırmamın başladığı ilk günden tamamlandığı son güne kadar araştırmalarımda yol gösteren fikirleriyle ışık tutan eleştirileriyle çalışmaya yön veren ve tez sürecini tamamlamamı sağlayan başta değerli danışman hocam Prof Dr Murat KANDEMİR ve her konuda benimle düşüncelerini paylaşan kaynak araştırması ve tez sürecinin hemen her aşamasında zorluk yaşadığım kısımlarda yardımlarını esirgemeyen kıymetli Dr Öğretim Üyesi Didem YARDIMCIOĞLU olmak üzere tüm hocalarıma ve çalışmam sırasında varlığıyla beni motive eden biricik kızım ve tüm aileme teşekkürleri borç bilirim Canan OCAKCI Hâkim Diyarbakır 2024

ÖN SÖZ 3ÖZET 5ABSTRACT 7İÇİNDEKİLER 9KISALTMALAR 15GİRİŞ 17BİRİNCİ BÖLÜMİŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KAVRAMI GELİŞİMİVE HUKUKİ DAYANAKLARI1 1 İŞ SAĞLIĞI KAVRAMI 191 2 İŞ GÜVENLİĞİ KAVRAMI 201 3 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KAVRAMININTARİHSEL GELİŞİMİ 221 4 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN HUKUKİDAYANAKLARI 261 4 1 Uluslararası Düzenlemeler 261 4 1 1 Birleşmiş Milletler İnsan Hakları EvrenselBeyannamesi 271 4 1 2 Uluslararası Çalışma Örgütü Normlarında 271 4 1 3 Avrupa Birliği Düzenlemelerinde 281 4 2 Ulusal Düzenlemeler 301 4 2 1 Anayasa 301 4 2 2 İş Kanunu 311 4 2 3 İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 321 4 2 4 Türk Borçlar Kanunu 32İçindekiler101 4 2 5 Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 331 4 2 6 Umumi Hıfzıssıhha Kanunu 331 4 2 7 Tüzük ve Yönetmelikler 341 4 2 8 İş Sözleşmesi Toplu İş Sözleşmesi ve İşyeri İçYönetmelikleri 35İKİNCİ BÖLÜMİŞVERENİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNEİLİŞKİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ2 1 GENEL OLARAK 372 2 İŞVERENİN GÖZETME BORCU 382 2 1 Genel Olarak 382 2 2 İşçinin Kişiliğini Koruma Borcu 382 2 1 1 Tacize Karşı Koruma 402 2 1 2 İş Sağlığı ve Güvenliğini Sağlama Yükümü 43aa Yükümlülüğün Genel Çerçevesi 43bb Alınan Önlemleri İzleme ve Denetleme 46cc Bilgilendirmek ve Eğitmek 46aaa Kapsamı 52bbb Konusu 52ccc Süresi 52ddd Eğitim Verebilecek Kişi ve Kuruluşlar 53eee Belgelendirme 53fff Yöntemi 54ggg Mesleki Eğitim 54hhh Eğitim Yükümlülüğünün İhlâli 55Canan OCAKCI11dd Risk Değerlendirmesini Gerçekleştirmek 55aaa Risk Değerlendirmesi Yapılma Süreci 58bbb Değerlendirmede Dikkate Alınacak Hususlar 59ee Çalışanın İşe Uygunluğunu Dikkate Alma ve ÇalışanıSağlık Gözetimine Tabi Tutma 61ff Özel Tehlike Bulunan Yerlere Girilmesini Önleme 65gg Diğer Bazı Yükümlülükler 662 2 1 3 Yükümlülüğe Uygulanacak Genel Esaslar 722 2 1 4 İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerini Yerine Getirmeve Organizasyon Oluşturma Yükümlülüğü 74aa İşyeri Hekimi ve İş Güvenliği Uzmanı ÇalıştırmaYükümlülüğü 77bb İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinin Ortak Sağlık veGüvenlik Birimleri veya Toplum Sağlık MerkezindenHizmet Alınarak Sağlanması 85cc İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi Kurma Yükümü 86dd İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu Kurma Yükümü 87aaa İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulunun Toplanması 90bbb Kurulun Çalışma Usulü 90ccc Kurulun Görevleri ve Yetkileri 91ddd Kurul Oluşturma Yükümlülüğünün İhlâlininSonuçları 94ee Çalışan Temsilcilerinin Belirlenmesi ve ÇalışanlarınGörüşlerinin Alınarak Katılımlarının Sağlanması 95ÜÇÜNCÜ BÖLÜMİŞVERENİN HUKUKİ SORUMLULUĞU3 1 GENEL OLARAK HUKUKİ SORUMLULUK 1013 2 HUKUKİ SORUMLULUĞUN DAYANAĞI 103İçindekiler123 3 İŞVERENİN SORUMLULUĞUNUN HUKUKİNİTELİĞİ 1053 3 1 Kusur Sorumluluğu 1073 3 2 Özel Hallerde Sorumluluk Kusursuz Sorumluluk 1113 3 2 1 Tehlike Sorumluluğu TBK md 71 1163 3 2 2 Adam Çalıştıranın Sorumluluğu TBK md 66 1193 3 2 3 Trafik Kazaları 1223 4 İŞVERENİN HUKUKİ SORUMLULUĞUNUNŞARTLARI 1263 4 1 Bireysel İş Hukuku Anlamında Bir İş Kazası veyaMeslek Hastalığının Gerçekleşmiş Olması 1263 4 1 1 İş Kazası ve Unsurları 1263 4 1 2 Meslek Hastalığı ve Unsurları 1313 4 2 İşverenin Sorumluluğunu Ortadan Kaldıran Haller Nedensellik Bağının Kesilmesi 1343 4 3 İşverenin Kusurunun Bulunması 1373 4 4 İlliyet Bağı 1403 4 5 Zarar 1433 5 İŞVERENİN HUKUKİ SORUMLULUĞUNUNKAPSAMI 1463 5 1 Maddi Tazminat 1463 5 1 1 Genel Olarak 1463 5 1 2 Maddi Tazminatın Hesaplanması 1463 5 2 Destekten Yoksun Kalma Tazminatı 1683 5 2 1 Genel Olarak 1683 5 2 2 Destekten Yoksun Kalma TazminatınınHesaplanması 169Canan OCAKCI133 5 3 Manevi Tazminat 1813 5 3 1 Genel Olarak 1813 5 3 2 Manevi Tazminatın Hesaplanması 181SONUÇ 189KAYNAKÇA 193

Tez yazma sürecimin ve tez konusu araştırmamın başladığı ilk günden tamamlandığı son güne kadar araştırmalarımda yol gösteren fikirleriyle ışık tutan eleştirileriyle çalışmaya yön veren ve tez sürecini tamamlamamı sağlayan başta değerli danışman hocam Prof Dr Murat KANDEMİR ve her konuda benimle düşüncelerini paylaşan kaynak araştırması ve tez sürecinin hemen her aşamasında zorluk yaşadığım kısımlarda yardımlarını esirgemeyen kıymetli Dr Öğretim Üyesi Didem YARDIMCIOĞLU olmak üzere tüm hocalarıma ve çalışmam sırasında varlığıyla beni motive eden biricik kızım ve tüm aileme teşekkürleri borç bilirim Canan OCAKCI Hâkim Diyarbakır 2024

Tez yazma sürecimin ve tez konusu araştırmamın başladığı ilk günden tamamlandığı son güne kadar araştırmalarımda yol gösteren fikirleriyle ışık tutan eleştirileriyle çalışmaya yön veren ve tez sürecini tamamlamamı sağlayan başta değerli danışman hocam Prof Dr Murat KANDEMİR ve her konuda benimle düşüncelerini paylaşan kaynak araştırması ve tez sürecinin hemen her aşamasında zorluk yaşadığım kısımlarda yardımlarını esirgemeyen kıymetli Dr Öğretim Üyesi Didem YARDIMCIOĞLU olmak üzere tüm hocalarıma ve çalışmam sırasında varlığıyla beni motive eden biricik kızım ve tüm aileme teşekkürleri borç bilirim