İşari Hadis Şerhinin İlk İzleri — Mehmet Turan

Hicrî üçüncü yüzyılın dikkat çeken isimlerinden Hakîm et Tirmizî hadis fıkıh kelâm ve tasavvuf sahalarında kaleme aldığı eserlerle İslâm düşünce tarihinde seçkin bir konuma sahiptir Onun en hacimli ve etkili çalışması kabul edilen Nevâdiru l usûl hadislerin zâhirî anlamlarıyla birlikte işârî ve manevî boyutlarını ele alan özgün yapısıyla temayüz eder Nevâdiru l usûl tevhidden ahlâka fıkıhtan lügate tefsirden hikmete uzanan geniş bir muhtevaya sahiptir Eserde senedli olarak zikredilen 1613 hadis yer almakta bunların yanında müellifin ilmî ve tasavvufî birikimini yansıtan çok sayıda senedsiz hadis ve rivayet de bulunmaktadır Hadislerin asıl başlıkları altında 294 konu çerçevesinde ele alınması eseri erken dönem hadis şerh geleneği içinde müstesna bir yere taşır Bu çalışma Hakîm et Tirmizî nin hadis anlayışını ve Nevâdiru l usûl de benimsediği şerh tarzını merkeze almakta genellikle tasavvufî kimliğiyle tanınan müellifin muhaddis ve şârih yönünü görünür kılmaktadır Böylece hadis ilmi ile tasavvuf arasındaki irtibat tarihî ve ilmî bir zemin üzerinde ele alınmaktadır Hakîm et Tirmizî nin hadis yorumları Kur an ve sünnet bütünlüğü içinde sahâbe ve tâbiûn rivayetleri dil ve belâgat unsurları ile fıkhî ve ahlâkî meseleleri birlikte değerlendirmektedir Bu yönüyle Nevâdiru l usûl kendi döneminin ilmî ihtiyaçlarına cevap veren aynı zamanda sonraki asırlara ışık tutan bir eser niteliği taşır Bu kitap işârî hadis şerhinin erken izlerini takip etmek ve Hakîm et Tirmizî nin hadis düşüncesini yakından tanımak isteyen okuyucular için kapsamlı bir başvuru kaynağıdır

Hicrî üçüncü yüzyılın dikkat çeken isimlerinden Hakîm et Tirmizî hadis fıkıh kelâm ve tasavvuf sahalarında kaleme aldığı eserlerle İslâm düşünce tarihinde seçkin bir konuma sahiptir Onun en hacimli ve etkili çalışması kabul edilen Nevâdiru l usûl hadislerin zâhirî anlamlarıyla birlikte işârî ve manevî boyutlarını ele alan özgün yapısıyla temayüz eder Nevâdiru l usûl tevhidden ahlâka fıkıhtan lügate tefsirden hikmete uzanan geniş bir muhtevaya sahiptir Eserde senedli olarak zikredilen 1613 hadis yer almakta bunların yanında müellifin ilmî ve tasavvufî birikimini yansıtan çok sayıda senedsiz hadis ve rivayet de bulunmaktadır Hadislerin asıl başlıkları altında 294 konu çerçevesinde ele alınması eseri erken dönem hadis şerh geleneği içinde müstesna bir yere taşır Bu çalışma Hakîm et Tirmizî nin hadis anlayışını ve Nevâdiru l usûl de benimsediği şerh tarzını merkeze almakta genellikle tasavvufî kimliğiyle tanınan müellifin muhaddis ve şârih yönünü görünür kılmaktadır Böylece hadis ilmi ile tasavvuf arasındaki irtibat tarihî ve ilmî bir zemin üzerinde ele alınmaktadır Hakîm et Tirmizî nin hadis yorumları Kur an ve sünnet bütünlüğü içinde sahâbe ve tâbiûn rivayetleri dil ve belâgat unsurları ile fıkhî ve ahlâkî meseleleri birlikte değerlendirmektedir Bu yönüyle Nevâdiru l usûl kendi döneminin ilmî ihtiyaçlarına cevap veren aynı zamanda sonraki asırlara ışık tutan bir eser niteliği taşır Bu kitap işârî hadis şerhinin erken izlerini takip etmek ve Hakîm et Tirmizî nin hadis düşüncesini yakından tanımak isteyen okuyucular için kapsamlı bir başvuru kaynağıdır

Hicrî üçüncü yüzyılın dikkat çeken isimlerinden Hakîm et Tirmizî hadis fıkıh kelâm ve tasavvuf sahalarında kaleme aldığı eserlerle İslâm düşünce tarihinde seçkin bir konuma sahiptir Onun en hacimli ve etkili çalışması kabul edilen Nevâdiru l usûl hadislerin zâhirî anlamlarıyla birlikte işârî ve manevî boyutlarını ele alan özgün yapısıyla temayüz eder Nevâdiru l usûl tevhidden ahlâka fıkıhtan lügate tefsirden hikmete uzanan geniş bir muhtevaya sahiptir Eserde senedli olarak zikredilen 1613 hadis yer almakta bunların yanında müellifin ilmî ve tasavvufî birikimini yansıtan çok sayıda senedsiz hadis ve rivayet de bulunmaktadır Hadislerin asıl başlıkları altında 294 konu çerçevesinde ele alınması eseri erken dönem hadis şerh geleneği içinde müstesna bir yere taşır Bu çalışma Hakîm et Tirmizî nin hadis anlayışını ve Nevâdiru l usûl de benimsediği şerh tarzını merkeze almakta genellikle tasavvufî kimliğiyle tanınan müellifin muhaddis ve şârih yönünü görünür kılmaktadır Böylece hadis ilmi ile tasavvuf arasındaki irtibat tarihî ve ilmî bir zemin üzerinde ele alınmaktadır Hakîm et Tirmizî nin hadis yorumları Kur an ve sünnet bütünlüğü içinde sahâbe ve tâbiûn rivayetleri dil ve belâgat unsurları ile fıkhî ve ahlâkî meseleleri birlikte değerlendirmektedir Bu yönüyle Nevâdiru l usûl kendi döneminin ilmî ihtiyaçlarına cevap veren aynı zamanda sonraki asırlara ışık tutan bir eser niteliği taşır Bu kitap işârî hadis şerhinin erken izlerini takip etmek ve Hakîm et Tirmizî nin hadis düşüncesini yakından tanımak isteyen okuyucular için kapsamlı bir başvuru kaynağıdır İngilizce Hakim al Tirmidhi one of the prominent figures of the third Islamic century Hijri holds a distinguished place in the history of Islamic thought through his works in hadith jurisprudence theology and Sufism His most extensive and influential work Nawadir al Usul is notable for its distinctive approach addressing hadiths not only in their outward meanings but also through their spiritual and symbolic dimensions Nawadir al Usul covers a wide range of subjects from monotheism to ethics from jurisprudence to linguistics and from Quranic exegesis to wisdom The work contains 1 613 hadiths transmitted with chains of narration alongside numerous reports and narrations presented without chains reflecting the author s scholarly and spiritual background The systematic treatment of hadiths under 294 thematic headings places the work among the most distinctive examples of early hadith commentary This book examines Hakim al Tirmidhi s understanding of hadith and his method of commentary in Nawadir al Usul bringing into focus his role as a hadith scholar and commentator which is often overshadowed by his Sufi identity In this way it offers a coherent and historically grounded view of the relationship between hadith scholarship and Sufism Hakim al Tirmidhi s interpretations engage the Quran and the Prophetic tradition as an integrated whole incorporating reports from the Companions and the Successors linguistic analysis rhetorical elements and juridical and ethical considerations Through this comprehensive framework Nawadir al Usul addressed the intellectual needs of its own era and continues to provide insight for later generations This volume serves as an important reference for readers seeking to explore the early forms of spiritual hadith commentary and to gain a deeper understanding of Hakim al Tirmidhi s contribution to the history of Islamic thought