İşkence ve Kötü Muamele Yasağı Bağlamında Devletin Etkili Soruşturma Yükümlülüğü — Beyzanur Acıdemir

İşkence ve kötü muamele niteliğindeki eylemler insan haklarının varlık sebebi olan insanlık onurunu tehdit eden en ağır hak ihlallerinden biridir Bu ihlallerle mücadele demokratik hukuk devletlerinin en temel vazifelerindendir Devletlerin işkence ve kötü muameleye karşı mücadelede başarılı olmaları yalnızca yasa koymak ile değil yasaların ihlal edildiği durumlarda etkili soruşturma yapmakla mümkün olacaktır Bu kitap insan hakları bilincinin yükseldiği bir çağda dahi varlığını sürdüren bu ihlallere karşı devletlerin en kritik sorumluluklardan biri olan etkili soruşturma yükümlülüğünü Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları İstanbul Protokolü uluslararası ve ulusal hukuk müktesebatı çerçevesinde ele alıyor Etkili soruşturma ilkeleri ile faillerin tespit edilmesi adaletin sağlanması ve cezasızlıkla mücadele yalnızca bireylerin değil demokratik toplumların da onur sınavıdır Bu kitap Türkiye deki uygulamaları ve eksiklikleri somut yargı kararları ile değerlendirerek insan hakları mücadelesinde etkili ve caydırıcı mekanizmaların nasıl inşa edilebileceğine dair somut önerilere dayanan bir yol haritası sunuyor İÇİNDEKİLER GİRİŞBİRİNCİ BÖLÜMİŞKENCE VE KÖTÜ MUAMELE YASAĞI VE DEVLETİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ1 1 İŞKENCE VE KÖTÜ MUAMELE YASAĞI1 1 1 İşkence ve Kötü Muamele Yasağına İlişkin Temel Kavramlar1 2 İŞKENCE YASAĞININ ULUSLARARASI VE BÖLGESEL BELGELERDE DÜZENLENİŞİ1 2 1 Uluslararası Belgelerde İşkence Yasağı1 2 2 Bölgesel Belgelerde İşkence Yasağı1 3 TÜRK CEZA KANUNU NDA İŞKENCE SUÇU1 3 1 Genel Olarak1 3 2 Türk Ceza Kanun unda İşkence ve Kötü Muamele Yasağı İhlali Doğuracak Bazı Suç Tipleri1 3 3 Suçun Maddi Unsurları1 3 4 Suçun Manevi Unsuru1 3 5 Hukuka Aykırılık Unsuru1 3 6 Kusur1 3 7 Suçun Özel Görünüş Biçimleri1 3 8 Muhakeme ve Yaptırım1 3 9 Dava Zamanaşımı1 4 İŞKENCE YASAĞI KAPSAMINDA DEVLETİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ1 4 1 İşkence ve Kötü Muamele Yasağında Devletin Negatif Yükümlülükleri1 4 2 İşkence ve Kötü Muamele Yasağında Devletin Pozitif Yükümlülükleri İKİNCİ BÖLÜMİŞKENCE VE KÖTÜ MUAMELE EYLEMLERİNİN ETKİLİ SORUŞTURULMASI VE BELGELENDİRİLMESİ2 1 İŞKENCE VE KÖTÜ MUAMELE YASAĞI KAPSAMINDA ETKİLİ SORUŞTURMA YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN NORMATİF ÇERÇEVESİ2 1 1 Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi2 1 2 İşkence ve Diğer Zalimane İnsanlıkdışı Aşağılayıcı Muamele veya Cezaların Etkili Biçimde Soruşturulması ve Belgelendirilmesi İçin El Kılavuzu2 1 3 İşkenceye ve Diğer Zalimane İnsanlıkdışı veya Aşağılayıcı Muamele veya Cezaya Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi2 2 İŞKENCE VE KÖTÜ MUAMELE EYLEMLERİNİN SORUŞTURULMASININ AMACI2 3 İŞKENCENİN ETKİLİ SORUŞTURULMASI VE BELGELENDİRİLMESİ İLKELERİ2 3 1 Soruşturmanın Re sen ve Derhal Başlatılması2 3 2 Soruşturma Organlarının Bağımsızlığı2 3 3 Soruşturmanın Etkililiği ve Delillerin Toplanması2 3 4 Soruşturmanın Makul Hızla Yapılması ve Tamamlanması2 3 5 Soruşturmanın Şeffaflığı Kamu Tarafından Denetimi ve Mağdurun Etkin Katılımı2 3 6 Yaptırımın Caydırıcılığı Cezasızlık Sorunu ÜÇÜNCÜ BÖLÜMİŞKENCE VE KÖTÜ MUAMELE EYLEMLERİNİN ETKİLİ SORUŞTURULMAMASI VE CEZASIZLIK SORUNU3 1 CEZASIZLIK TANIMI3 2 CEZASIZLIKLA MÜCADELENİN AMACI3 3 CEZASIZLIK SONUCU DOĞURAN UYGULAMALAR3 3 1 Suç Teşkil Eden Eylemi Nitelendirme Problemi3 3 2 Etkili Soruşturma Yapılmaması3 3 3 Faile Yönelik 4483 Sayılı Kanun un Uygulanmasından Doğan Problem ve Görevden Uzaklaştırma ve Meslekten Men Yaptırımlarının Uygulanmaması3 3 4 Zamanaşımı3 3 5 Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararları3 3 6 Cezada İndirim veya Erteleme3 3 7 Af Uygulamaları Sonucu Doğan Cezasızlık Sorunu

İşkence ve kötü muamele niteliğindeki eylemler insan haklarının varlık sebebi olan insanlık onurunu tehdit eden en ağır hak ihlallerinden biridir Bu ihlallerle mücadele demokratik hukuk devletlerinin en temel vazifelerindendir Devletlerin işkence ve kötü muameleye karşı mücadelede başarılı olmaları yalnızca yasa koymak ile değil yasaların ihlal edildiği durumlarda etkili soruşturma yapmakla mümkün olacaktır Bu kitap insan hakları bilincinin yükseldiği bir çağda dahi varlığını sürdüren bu ihlallere karşı devletlerin en kritik sorumluluklardan biri olan etkili soruşturma yükümlülüğünü Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları İstanbul Protokolü uluslararası ve ulusal hukuk müktesebatı çerçevesinde ele alıyor Etkili soruşturma ilkeleri ile faillerin tespit edilmesi adaletin sağlanması ve cezasızlıkla mücadele yalnızca bireylerin değil demokratik toplumların da onur sınavıdır Bu kitap Türkiye deki uygulamaları ve eksiklikleri somut yargı kararları ile değerlendirerek insan hakları mücadelesinde etkili ve caydırıcı mekanizmaların nasıl inşa edilebileceğine dair somut önerilere dayanan bir yol haritası sunuyor ARKA KAPAKTAN

İşkence ve kötü muamele niteliğindeki eylemler insan haklarının varlık sebebi olan insanlık onurunu tehdit eden en ağır hak ihlallerinden biridir Bu ihlallerle mücadele demokratik hukuk devletlerinin en temel vazifelerindendir Devletlerin işkence ve kötü muameleye karşı mücadelede başarılı olmaları yalnızca yasa koymak ile değil yasaların ihlal edildiği durumlarda etkili soruşturma yapmakla mümkün olacaktır Bu kitap insan hakları bilincinin yükseldiği bir çağda dahi varlığını sürdüren bu ihlallere karşı devletlerin en kritik sorumluluklardan biri olan etkili soruşturma yükümlülüğünü Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları İstanbul Protokolü uluslararası ve ulusal hukuk müktesebatı çerçevesinde ele alıyor Etkili soruşturma ilkeleri ile faillerin tespit edilmesi adaletin sağlanması ve cezasızlıkla mücadele yalnızca bireylerin değil demokratik toplumların da onur sınavıdır Bu kitap Türkiye deki uygulamaları ve eksiklikleri somut yargı kararları ile değerlendirerek insan hakları mücadelesinde etkili ve caydırıcı mekanizmaların nasıl inşa edilebileceğine dair somut önerilere dayanan bir yol haritası sunuyor İÇİNDEKİLER GİRİŞBİRİNCİ BÖLÜMİŞKENCE VE KÖTÜ MUAMELE YASAĞI VE DEVLETİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ1 1 İŞKENCE VE KÖTÜ MUAMELE YASAĞI1 1 1 İşkence ve Kötü Muamele Yasağına İlişkin Temel Kavramlar1 2 İŞKENCE YASAĞININ ULUSLARARASI VE BÖLGESEL BELGELERDE DÜZENLENİŞİ1 2 1 Uluslararası Belgelerde İşkence Yasağı1 2 2 Bölgesel Belgelerde İşkence Yasağı1 3 TÜRK CEZA KANUNU NDA İŞKENCE SUÇU1 3 1 Genel Olarak1 3 2 Türk Ceza Kanun unda İşkence ve Kötü Muamele Yasağı İhlali Doğuracak Bazı Suç Tipleri1 3 3 Suçun Maddi Unsurları1 3 4 Suçun Manevi Unsuru1 3 5 Hukuka Aykırılık Unsuru1 3 6 Kusur1 3 7 Suçun Özel Görünüş Biçimleri1 3 8 Muhakeme ve Yaptırım1 3 9 Dava Zamanaşımı1 4 İŞKENCE YASAĞI KAPSAMINDA DEVLETİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ1 4 1 İşkence ve Kötü Muamele Yasağında Devletin Negatif Yükümlülükleri1 4 2 İşkence ve Kötü Muamele Yasağında Devletin Pozitif Yükümlül

İşkence ve kötü muamele niteliğindeki eylemler insan haklarının varlık sebebi olan insanlık onurunu tehdit eden en ağır hak ihlallerinden biridir Bu ihlallerle mücadele demokratik hukuk devletlerinin en temel vazifelerindendir Devletlerin işkence ve kötü muameleye karşı mücadelede başarılı olmaları yalnızca yasa koymak ile değil yasaların ihlal edildiği durumlarda etkili soruşturma yapmakla mümkün olacaktır Bu kitap insan hakları bilincinin yükseldiği bir çağda dahi varlığını sürdüren bu ihlallere karşı devletlerin en kritik sorumluluklardan biri olan etkili soruşturma yükümlülüğünü Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları İstanbul Protokolü uluslararası ve ulusal hukuk müktesebatı çerçevesinde ele alıyor Etkili soruşturma ilkeleri ile faillerin tespit edilmesi adaletin sağlanması ve cezasızlıkla mücadele yalnızca bireylerin değil demokratik toplumların da onur sınavıdır Bu kitap Türkiye deki uygulamaları ve eksiklikleri somut yargı kararları ile değerlendirerek insan hakları mücadelesinde etkili ve caydırıcı mekanizmaların nasıl inşa edilebileceğine dair somut önerilere dayanan bir yol haritası sunuyor