İslâm Ansiklopedisi İndeksi — Dr Vâhid ÇABUK

ONSOZÜlkemizde batı ülkelerine nazaran oldukça geç başlayan ansiklopedik yayınlar arasında İslâm Ansiklopedisi nin seçkin bir yeri olduğu muhakkaktır Doğrudan islâm ülkelerini ilgilendiren bu ansiklopedinin yayımı ne yazık ki Avrupalı devletlerin çeşitli destekleri ile beynelmilel bir yayın kuruluşu olan Bril akademisi tarafından gerçekleştirilmiştir 1908 de Hollanda nın Leiden şehrinde yayımına başlanılan ansiklopedi otuz yılda tamamlanmıştır ingilizce Fransızca ve Almanca dillerinde 4 büyük cild ve birer ek Zeyl ten ibaret olan ansiklopedide büyüklü küçüklü 6280 madde bulunmaktadır 1939 da Türkçe ye tercüme işine başlanılan ansiklopedinin madde sayısı aynen bırakıldı ve yalnızca Atatürk maddesi ayrı bir fasikül halinde ilâve olundu Ülkemizde böyle bir tercüme işine ilk defa girişilmesi daha işin başında da ansiklopedide yer alan maddelerin noksan yetersiz ve yanlışlarla dolu olması Türk ilim adamlarını harekete getirmiş bizi doğrudan ilgilendiren maddelerin telifine karar verilmiştir Bu hususta da büyük titizlik gösterildiğinden gerçekten çalışmalar uzun zaman almıştır Ancak harcanan bu zaman ve veri len emekler boşa gitmemiş ülkemiz için yüz akı olan yüzlerce madde ansiklopedi sayfaları arasında yer almıştır Yıllardan beri peş peşe çeşitli ansiklopediler çıkarılmasına ve monografik çalışmalar yapılmasına rağmen islâm Ansiklopedi nde yayımlanmış bu kabil maddeler bir türlü eskimemiş ve aşılamamıştır Bu da islâm Ansiklopedisinde hiç olmazsa telif edilen maddelerin değerini ve önemini açıkça göstermektedir Nitekim islâm Ansiklopedisi bu hâli ile sosyal ve beşerî ilimlerle uğraşan bütün ilim adamlarının birinci derecede başvuru kaynağını teşkil etmekte hemen her çalışmada en sağlam referans kabul edilmektedir Ayrıca bu ansiklopedideki maddeleri yüzünden bâzı ilim adamlarımızın profesörlük unvanını aldıklarını da hatırlamakta yarar vardır