İslam da İnsan Hakları Beyannamesi — Prof Dr Ahmed Akgündüz

İnsan hak ve hürriyetleriyle alakalı tarihî gelişmeler ve hatta İngiliz Magna Carta sı ile Fransız 1789 tarihli İnkılâbının bu açıdan arzettiği ehemmiyet sadece batı için sözkonusudur Zira İslâm âleminde Batı da çok zor şartlar altında elde edilen insan hak ve hürriyetleri tâ Asr ı Sa âdet ten beri vardır Var olan bir şeyi ilanh ma lumu ilam demektir Yine de bütün insan hak ve hürriyetlerinin Kur ân ve Hadis meşru şekilde varlığını isbat eden ve Dünya İslâm Konseyi tarafından hazırlanan İslâm da İnsan Hakları Beyânnâmesi adlı bildiriyi kitabımıza alarak bu konuda peşin fikirli olanların gözlerine sokmayı ve meraklıların ise merakını gidermeyi hedefledik

İslâm da İnsan Hakları Beyânnâmesi adlı çalışmamızın ilk üç baskısı bu zamana kadar çok kıymetli kitapları neşreden TİMAŞ YAYINLARI tarafından yapılmıştı Kitaplarımızın tamamını bünyesinde toplamak isteyen Osmanlı Araştırmaları Vakfı bu eserin Beşinci baskısını yapmaya karar verince doğrusu iki açıdan sevindim Birincisi böylesine hukuk kültürü ile içiçe ve ilmî bir eserin kısa bir süre içerisinde dördüncü baskısının yapılması Türkiye de ilmî ve kültürel seviyenin çok büyük mesâfeler kat ettiğini ortaya koymaktadır İkincisi ise İslâm denilince insan haklarının ihlâlini hatırlayanlara ve özellikle de bilmeden İslâm a ve Kur an a bu açıdan saldıranlara kısa öz ve belgeli bir cevap olmuştur Kitap okununca anlaşılmıştır ki bizim tarihimizde insan hak ve hürriyetlerinin gelişimi ve inkişafı diye bir şey yoktur Zira 1400 yıllık İslâm tarihinde insanların temel hak ve hürriyetleri hiç bir zaman tartışılmamış ve yaradılıştan Allah ın zaten insanlara bu temel hak ve hürriyetleri ihsân ettiği kabul edilmiştir Yani bizim tarihimizde Batı Hukuk Tarihinde olduğu gibi insanların temel hak ve hürriyetlerini tanıyalım mı tanımayalım mı tartışmasına gerek görülmemiştir Kur an ı Kerim Biz Âdem oğullarını mükerrem yani şerefli ve onurlu kıldık 1 buyururken zengin fakir siyah beyaz veya kuvvetli zayıf ayırımını yapmamıştır İnsan olan herkes Allah ın yaratığı olmak açısından aynı şerefe sâhiptir İmanın ve ibâdetin şerefi ayrıca bir imtiyazdır O halde bizim hukuk tarihimizde hak ve hürriyetlerin gelişmesi değil bunlara riâyet edilip edilmemesi yani adâlet ve zulüm mefhumları tartışılmıştır Demek ki bizim tarihimizde insan haklarının ve hürriyetlerinin tanınıp tanınmaması değil bunların rahat kullanılıp kullanılmaması mevzubahistir İşin önemli olan bir diğer yönü de İslâm Hukukunda kabul edilen insan hak ve hürriyetlerinin Müslüman ecdadımızın kurduğu Müslüman devletlerde yani Karahanlılar Selçuklular Eyyubîler Anadolu Selçukluları ve Osmanlı Devleti zamanında aynen kabul edilip benimsenmiş olmasıdır Fâtih Sultân Mehmed in İstanbul u fethettiği zaman gayr i müslimlere tanıdığı hak ve hürriyetler beyânnâmesi tamamen İslâm Hukukunun esaslarından alınmış düsturlar mecmuasıdır Buna dair bazı uygulama örneklerini de bu baskıya ilâve etmiş bulunuyoruz Kişi hak ve hürriyetleri ile alakalı Ayntâb Şer iye Mahkemesinin verdiği karar ve azınlıkların haklarının korunması ile ilgili Beşiktaş Şer iye Mahkemesinin verdiği karar buna misâl olarak zikr edilebilir Hukukçulara tarihçilere ilâhiyâtçılara ecdadının ve İslâm Dininin insan hak ve hürriyetlerine nasıl baktığını hatırlatmak bile esere gaye olarak yetecektir