İslam Düşünce Tarihine Kritik Bir Bakış Oluşum Açılım ve Kırılmalar — Kolektif

Kur an ı tanımak öncelikle onun dilini tanımak demektir Kur an ın dilini tanımak da vahyedildiği zaman ve mekândaki Arap dilini ve onun bağlı olduğu çevreyi tanımak anlamına gelir Kur an her şeyden önce zamandan ve mekândan bağımsız olarak bir boşluğa hitap etmemiş tarihin belli bir döneminde belli bir kültür havzası ve ortamı içinde yaşayan Arap toplumunu muhatap alarak nâzil olmuştur Bu durum da doğal olarak Kur an ın hem içeriği hem de dil ve üslubu üzerinde etkili olmuştur Bu etkiler daha ziyade Kur an ın öncelikli olarak hitap ettiği toplumla olan sıkı bağıyla ilgilidir Kur an dilini tanımanın başka bir yönü de hitabın dilsel özelliklerini tespit etmekle ilgilidir Edebî yönden zengin ve etkileyici her hitap ve metnin hem başkalarıyla paylaştığı hem de sadece kendine has bazı dilsel hususiyetleri vardır Bu durum Kur an için de geçerlidir Onun da hem başka metinlerde rastlanabilen hem de kendisini diğerlerinden ayıran bazı özellikleri vardır Bu özelliklerin bir kısmı içinde yer aldığı bağlamı dikkate almasıyla yani muhatabını çevreleyen şartlarla ilgiliyken bir kısmı da kendine özgü kavram ve anlam dünyasıyla yani benimsemiş olduğu üslubun yansımalarıyla ilgilidir Bu çalışmada Kur an dilinin işte bu bağlama ve üsluba dair özellikleri üzerine bazı tespitler yapılmaya çalışılacaktır Tanıtım Bülteninden

Bu çalışma 2021 2023 yıllarında düzenlediğimiz online konferanslarda ilim ve fikir dünyamızın tanınmış isimleri önemli çalışmalara imza atmış değerli hocaları tarafından yapılan konuşma ve tartışma metinlerinin üçüncü grubundan oluşmaktadır Bu kitapta yer alan konuşma ve tartışmalarda İslam düşünce tarihinin hem erken dönemdeki kurucu unsurlarına hem de sonraki yüzyıllarda yaşanan kırılma ve dönüşümlere dikkat çekilmektedir Tasavvufun yaşadığı kırılma Muʿtezile nin ve akılcılığın düşünce mirası Mâtürîdî nin günümüz için ne ifade ettiği Ebû Hanîfe nin hadis ve sünnet anlayışı Kur an ın evrensel mesajı ve ıslah akımı gibi başlıklar üzerinden günümüz düşünce evreni ile klasik miras arasında bir köprü kurma arayışı sergilenmektedir İslam düşüncesinin tarih içindeki oluşum açılım ve kırılmalarını farklı cephelerden tartışan metinlerden oluşan bu eserin hem tarihsel birikimi eleştirel bir gözle okuma imkânı sunması hem de bu mirasın günümüz için ifade ettiği anlama dair yeni bir düşünsel arayışı yansıtması açısından ufuk açıcı olacağına inanıyoruz

Bu çalışma 2021 2023 yıllarında düzenlediğimiz online konferanslarda ilim ve fikir dünyamızın tanınmış isimleri önemli çalışmalara imza atmış değerli hocaları tarafından yapılan konuşma ve tartışma metinlerinin üçüncü grubundan oluşmaktadır Bu kitapta yer alan konuşma ve tartışmalarda İslam düşünce tarihinin hem erken dönemdeki kurucu unsurlarına hem de sonraki yüzyıllarda yaşanan kırılma ve dönüşümlere dikkat çekilmektedir Tasavvufun yaşadığı kırılma Muʿtezile nin ve akılcılığın düşünce mirası Mâtürîdî nin günümüz için ne ifade ettiği Ebû Hanîfe nin hadis ve sünnet anlayışı Kur an ın evrensel mesajı ve ıslah akımı gibi başlıklar üzerinden günümüz düşünce evreni ile klasik miras arasında bir köprü kurma arayışı sergilenmektedir İslam düşüncesinin tarih içindeki oluşum açılım ve kırılmalarını farklı cephelerden tartışan metinlerden oluşan bu eserin hem tarihsel birikimi eleştirel bir gözle okuma imkânı sunması hem de bu mirasın günümüz için ifade ettiği anlama dair yeni bir düşünsel arayışı yansıtması açısından ufuk açıcı olacağına inanıyoruz

Kur an ı tanımak öncelikle onun dilini tanımak demektir Kur an ın dilini tanımak da vahyedildiği zaman ve mekândaki Arap dilini ve onun bağlı olduğu çevreyi tanımak anlamına gelir Kur an her şeyden önce zamandan ve mekândan bağımsız olarak bir boşluğa hitap etmemiş tarihin belli bir döneminde belli bir kültür havzası ve ortamı içinde yaşayan Arap toplumunu muhatap alarak nâzil olmuştur Bu durum da doğal olarak Kur an ın hem içeriği hem de dil ve üslubu üzerinde etkili olmuştur Bu etkiler daha ziyade Kur an ın öncelikli olarak hitap ettiği toplumla olan sıkı bağıyla ilgilidir Kur an dilini tanımanın başka bir yönü de hitabın dilsel özelliklerini tespit etmekle ilgilidir Edebî yönden zengin ve etkileyici her hitap ve metnin hem başkalarıyla paylaştığı hem de sadece kendine has bazı dilsel hususiyetleri vardır Bu durum Kur an için de geçerlidir Onun da hem başka metinlerde rastlanabilen hem de kendisini diğerlerinden ayıran bazı özellikleri vardır Bu özelliklerin bir kısmı içinde yer aldığı bağlamı dikkate almasıyla yani muhatabını çevreleyen şartlarla ilgiliyken bir kısmı da kendine özgü kavram ve anlam dünyasıyla yani benimsemiş olduğu üslubun yansımalarıyla ilgilidir Bu çalışmada Kur an dilinin işte bu bağlama ve üsluba dair özellikleri üzerine bazı tespitler yapılmaya çalışılacaktır Tanıtım Bülteninden