İslam Düşüncesinde Nübüvvet — Salih Sabri Yavuz

Dinlerin temelini Allah ın varlığı oluşturmaktadır Ulûhiyet nübüvvet ve ahiret olarak üç noktada özetlenen iman esaslarının ikinci önemli unsuru peygamberlik ve peygamberliğe imandır Özellikle Allah ın varlığından çok peygamberlerin ve daha önemlisi onların insanlara ulaştırdığ ilâhî mesajların tartışıldığı bir ortamda nübüvvet meselesi daha da önem kazanmaktadır Bu kitapla belirgin kılınmak istenen böyle bir düşüncenin eksik bir Allah inancından kaynaklandığı gerçeğidir

İsâm Düşüncesinde Nübüvvet adını taşıyan araştırmamız üç ana bölümden oluşmaktadır Araştırmamıza genel olarak bu konuyla ilgili kavram ve tanımları ve nübüvvetin mahiyetiyle ilgili bilgileri ihtiva eden giriş bölümüyle başladık Kelâm ve akâid kitaplarında muhtasar olarak ele alınan bu konuları sonraki bölümlerde ortaya konulacak çeşitli ekollerin nübüvvet öğretilerine sağlıklı bir biçimde yaklaşmayı sağlayacak şekilde daha detaylı olarak ele aldık Araştırmanın en kapsamlı kısmı olan birinci bölümde İslâm düşüncesinde nübüvvet öğretilerini ortaya koymaya çalıştık Bunu yaparken Selefiyye den başlamak suretiyle filozofların nübüvvet öğretilerine varıncaya kadar konuyu fazla detaylı olmayacak şekilde örnekleme metoduyla bu öğretilere mensup kişelerin en ileri gelenlerinden hareket ederek açıklamaya gayret ettik Bu bölümün başında İslâm akaidinin ve bütün İslâmî ilimlerin ittifak edilmiş yegane kaynağı olan Kur an ın nübüvvet öğretisine ve peygamberlerin gönderiliş hikmetlerine yer vermeyi gerekli gördük Takdir edilecektir ki burada muhtasar olarak ele alınan konuların her biri başlı başına birer araştırma ve hatta doktora konusu olacak mahiyettedir Bu sebeple konular ilgili mezhep ve doktrinlerin genel karakterlerini yansıtacak şekilde ortaya konulmuştur Son bölümde İslâm dünyasında inkâr düşüncesinin başlamasına kısa bir giriş yaparak nübüvveti inkâr eden belli başlı kişi ve gruplar tanıtılmaya çalışılmıştır Bu grup ve kişiler tarafından yapılan itirazlar İslâm düşünce tarihinde ortaya konulan çerçevede cevaplandırılmaya özen gösterilmiştir En son olarak ise daha önce tezin adı olarak düşünülen nübüvvetin ispatı konusu ele alınmıştır Burada özellikle İslâm düşüncesinde müstakil olarak sunulmasını uygun gördüğüm Gazzâlî ve Fahreddin er Râzî nin konuyu ispat metotları sistematize edilerek ortaya konulmaya gayret edilmiştir Son olarak mucize ve onun nübüvvete delaleti ele alınmıştır

İsâm Düşüncesinde Nübüvvet adını taşıyan araştırmamız üç ana bölümden oluşmaktadır Araştırmamıza genel olarak bu konuyla ilgili kavram ve tanımları ve nübüvvetin mahiyetiyle ilgili bilgileri ihtiva eden giriş bölümüyle başladık Kelâm ve akâid kitaplarında muhtasar olarak ele alınan bu konuları sonraki bölümlerde ortaya konulacak çeşitli ekollerin nübüvvet öğretilerine sağlıklı bir biçimde yaklaşmayı sağlayacak şekilde daha detaylı olarak ele aldık Araştırmanın en kapsamlı kısmı olan birinci bölümde İslâm düşüncesinde nübüvvet öğretilerini ortaya koymaya çalıştık Bunu yaparken Selefiyye den başlamak suretiyle filozofların nübüvvet öğretilerine varıncaya kadar konuyu fazla detaylı olmayacak şekilde örnekleme metoduyla bu öğretilere mensup kişelerin en ileri gelenlerinden hareket ederek açıklamaya gayret ettik Bu bölümün başında İslâm akaidinin ve bütün İslâmî ilimlerin ittifak edilmiş yegane kaynağı olan Kur an ın nübüvvet öğretisine ve peygamberlerin gönderiliş hikmetlerine yer vermeyi gerekli gördük Takdir edilecektir ki burada muhtasar olarak ele alınan konuların her biri başlı başına birer araştırma ve hatta doktora konusu olacak mahiyettedir Bu sebeple konular ilgili mezhep ve doktrinlerin genel karakterlerini yansıtacak şekilde ortaya konulmuştur Son bölümde İslâm dünyasında inkâr düşüncesinin başlamasına kısa bir giriş yaparak nübüvveti inkâr eden belli başlı kişi ve gruplar tanıtılmaya çalışılmıştır Bu grup ve kişiler tarafından yapılan itirazlar İslâm düşünce tarihinde ortaya konulan çerçevede cevaplandırılmaya özen gösterilmiştir En son olarak ise daha önce tezin adı olarak düşünülen nübüvvetin ispatı konusu ele alınmıştır Burada özellikle İslâm düşüncesinde müstakil olarak sunulmasını uygun gördüğüm Gazzâlî ve Fahreddin er Râzî nin konuyu ispat metotları sistematize edilerek ortaya konulmaya gayret edilmiştir Son olarak mucize ve onun nübüvvete delaleti ele alınmıştır

İsâm Düşüncesinde Nübüvvet adını taşıyan araştırmamız üç ana bölümden oluşmaktadır Araştırmamıza genel olarak bu konuyla ilgili kavram ve tanımları ve nübüvvetin mahiyetiyle ilgili bilgileri ihtiva eden giriş bölümüyle başladık Kelâm ve akâid kitaplarında muhtasar olarak ele alınan bu konuları sonraki bölümlerde ortaya konulacak çeşitli ekollerin nübüvvet öğretilerine sağlıklı bir biçimde yaklaşmayı sağlayacak şekilde daha detaylı olarak ele aldık Araştırmanın en kapsamlı kısmı olan birinci bölümde İslâm düşüncesinde nübüvvet öğretilerini ortaya koymaya çalıştık Bunu yaparken Selefiyye den başlamak suretiyle filozofların nübüvvet öğretilerine varıncaya kadar konuyu fazla detaylı olmayacak şekilde örnekleme metoduyla bu öğretilere mensup kişelerin en ileri gelenlerinden hareket ederek açıklamaya gayret ettik Bu bölümün başında İslâm akaidinin ve bütün İslâmî ilimlerin ittifak edilmiş yegane kaynağı olan Kur an ın nübüvvet öğretisine ve peygamberlerin gönderiliş hikmetlerine yer vermeyi gerekli gördük Takdir edilecektir ki burada muhtasar olarak ele alınan konuların her biri başlı başına birer araştırma ve hatta doktora konusu olacak mahiyettedir Bu sebeple konular ilgili mezhep ve doktrinlerin genel karakterlerini yansıtacak şekilde ortaya konulmuştur Son bölümde İslâm dünyasında inkâr düşüncesinin başlamasına kısa bir giriş yaparak nübüvveti inkâr eden belli başlı kişi ve gruplar tanıtılmaya çalışılmıştır Bu grup ve kişiler tarafından yapılan itirazlar İslâm düşünce tarihinde ortaya konulan çerçevede cevaplandırılmaya özen gösterilmiştir En son olarak ise daha önce tezin adı olarak düşünülen nübüvvetin ispatı konusu ele alınmıştır Burada özellikle İslâm düşüncesinde müstakil olarak sunulmasını uygun gördüğüm Gazzâlî ve Fahreddin er Râzî nin konuyu ispat metotları sistematize edilerek ortaya konulmaya gayret edilmiştir Son olarak mucize ve onun nübüvvete delaleti ele alınmıştır

İslâm inancı açısından insanlık tarihi bir anlamda peygamberlerin tarihidir Allah her topluma bir peygamber göndermiş onlara ilâhî mesajlarını iletmiştir Allah ın peygamberler göndermesi tarihe müdâhalesidir Tarih içinde kalıplaşmış yanlışların kökünden sökülüp atılması onlar sayesinde olmuş insanları gaflet uykusundan uyandırmışlardır Toplumsal ahlâkî değerlerin oluşması ve düzenlenmesinden insanların ruhsal ihtiyaçlarının karşılanmasına kadar aklın tek başına karar verip oluşturmada yetkin olmadığı hususlar peygamberler ve onların mesajları sayesinde gerçekleşmiştir Kurân ın tespitine göre Allah tarih içerisinde ulü l azm adı verilen birtakım peygamberler göndererek tarihin akışını değiştirmiştir Bu anlamıyla onlar insanlığa kurtuluşlarını gösteren işâret levhaları olmuş gerçek kurtuluşun pratiğini göstermişlerdir Tanıtım Bülteninden

İslâm inancı açısından insanlık tarihi bir anlamda peygamberlerin tarihidir Allah her topluma bir peygamber göndermiş onlara ilâhî mesajlarını iletmiştir Allah ın peygamberler göndermesi tarihe müdâhalesidir Tarih içinde kalıplaşmış yanlışların kökünden sökülüp atılması onlar sayesinde olmuş insanları gaflet uykusundan uyandırmışlardır Toplumsal ahlâkî değerlerin oluşması ve düzenlenmesinden insanların ruhsal ihtiyaçlarının karşılanmasına kadar aklın tek başına karar verip oluşturmada yetkin olmadığı hususlar peygamberler ve onların mesajları sayesinde gerçekleşmiştir Kurân ın tespitine göre Allah tarih içerisinde ulü l azm adı verilen birtakım peygamberler göndererek tarihin akışını değiştirmiştir Bu anlamıyla onlar insanlığa kurtuluşlarını gösteren işâret levhaları olmuş gerçek kurtuluşun pratiğini göstermişlerdir

İslâm inancı açısından insanlık tarihi bir anlamda peygamberlerin tarihidir Allah her topluma bir peygamber göndermiş onlara ilâhî mesajlarını iletmiştir Allah ın peygamberler göndermesi tarihe müdâhalesidir Tarih içinde kalıplaşmış yanlışların kökünden sökülüp atılması onlar sayesinde olmuş insanları gaflet uykusundan uyandırmışlardır Toplumsal ahlâkî değerlerin oluşması ve düzenlenmesinden insanların ruhsal ihtiyaçlarının karşılanmasına kadar aklın tek başına karar verip oluşturmada yetkin olmadığı hususlar peygamberler ve onların mesajları sayesinde gerçekleşmiştir Kurân ın tespitine göre Allah tarih içerisinde ulü l azm adı verilen birtakım peygamberler göndererek tarihin akışını değiştirmiştir Bu anlamıyla onlar insanlığa kurtuluşlarını gösteren işâret levhaları olmuş gerçek kurtuluşun pratiğini göstermişlerdir

İslâm inancı açısından insanlık tarihi bir anlamda peygamberlerin tarihidir Allah her topluma bir peygamber göndermiş onlara ilâhî mesajlarını iletmiştir Allah ın peygamberler göndermesi tarihe müdâhalesidir Tarih içinde kalıplaşmış yanlışların kökünden sökülüp atılması onlar sayesinde olmuş insanları gaflet uykusundan uyandırmışlardır Toplumsal ahlâkî değerlerin oluşması ve düzenlenmesinden insanların ruhsal ihtiyaçlarının karşılanmasına kadar aklın tek başına karar verip oluşturmada yetkin olmadığı hususlar peygamberler ve onların mesajları sayesinde gerçekleşmiştir Kurân ın tespitine göre Allah tarih içerisinde ulü l azm adı verilen birtakım peygamberler göndererek tarihin akışını değiştirmiştir Bu anlamıyla onlar insanlığa kurtuluşlarını gösteren işâret levhaları olmuş gerçek kurtuluşun pratiğini göstermişlerdir

İslâm inancı açısından insanlık tarihi bir anlamda peygamberlerin tarihidir Allah her topluma bir peygamber göndermiş onlara ilâhî mesajlarını iletmiştir Allah ın peygamberler göndermesi tarihe müdâhalesidir Tarih içinde kalıplaşmış yanlışların kökünden sökülüp atılması onlar sayesinde olmuş insanları gaflet uykusundan uyandırmışlardır Toplumsal ahlâkî değerlerin oluşması ve düzenlenmesinden insanların ruhsal ihtiyaçlarının karşılanmasına kadar aklın tek başına karar verip oluşturmada yetkin olmadığı hususlar peygamberler ve onların mesajları sayesinde gerçekleşmiştir Kurân ın tespitine göre Allah tarih içerisinde ulü l azm adı verilen birtakım peygamberler göndererek tarihin akışını değiştirmiştir Bu anlamıyla onlar insanlığa kurtuluşlarını gösteren işâret levhaları olmuş gerçek kurtuluşun pratiğini göstermişlerdir

İslâm inancı açısından insanlık tarihi bir anlamda peygamberlerin tarihidir Allah her topluma bir peygamber göndermiş onlara ilâhî mesajlarını iletmiştir Allah ın peygamberler göndermesi tarihe müdâhalesidir Tarih içinde kalıplaşmış yanlışların kökünden sökülüp atılması onlar sayesinde olmuş insanları gaflet uykusundan uyandırmışlardır Toplumsal ahlâkî değerlerin oluşması ve düzenlenmesinden insanların ruhsal ihtiyaçlarının karşılanmasına kadar aklın tek başına karar verip oluşturmada yetkin olmadığı hususlar peygamberler ve onların mesajları sayesinde gerçekleşmiştir Kurân ın tespitine göre Allah tarih içerisinde ulü l azm adı verilen birtakım peygamberler göndererek tarihin akışını değiştirmiştir Bu anlamıyla onlar insanlığa kurtuluşlarını gösteren işâret levhaları olmuş gerçek kurtuluşun pratiğini göstermişlerdir Tanıtım Bülteninden

İslâm inancı açısından insanlık tarihi bir anlamda peygamberlerin tarihidir Allah her topluma bir peygamber göndermiş onlara ilâhî mesajlarını iletmiştir Allah ın peygamberler göndermesi tarihe müdâhalesidir Tarih içinde kalıplaşmış yanlışların kökünden sökülüp atılması onlar sayesinde olmuş insanları gaflet uykusundan uyandırmışlardır Toplumsal ahlâkî değerlerin oluşması ve düzenlenmesinden insanların ruhsal ihtiyaçlarının karşılanmasına kadar aklın tek başına karar verip oluşturmada yetkin olmadığı hususlar peygamberler ve onların mesajları sayesinde gerçekleşmiştir Kurân ın tespitine göre Allah tarih içerisinde ulü l azm adı verilen birtakım peygamberler göndererek tarihin akışını değiştirmiştir Bu anlamıyla onlar insanlığa kurtuluşlarını gösteren işâret levhaları olmuş gerçek kurtuluşun pratiğini göstermişlerdir PROF DR SALİH SABRİ YAVUZ Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Kelam Anabilim Dalı Öğretim Üyesi 1962 yılında Trabzon ili Çaykara ilçesine bağlı Akdoğan köyünde doğdu İlk ve Ortaokulu aynı yerde okudu 1980 de Samsun İmam Hatip Lisesi nden 1984 yılında Ondokuzmayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi nden mezun oldu 1986 da Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kelâm Anabilim Dalı nda yüksek lisansını 1995 yılında da doktorasını tamamladı 1981 1983 yılları arasında Samsun Teknepınar camiinde imam hatiplik 1985 te Denizli Süller de ve 1987 89 yılları arasında Şanlıurfa da öğretmenlik 1989 94 yılları arasında Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü nde Araştırma Görevlisi olarak çalıştı Daha sonra 1994 yılında KTÜ Rize İlahiyat Fakültesi ne Kelam Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi atandı Hâlen Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde Profesör olarak görevine devam etmektedir Evli ve dört çocuk babasıdır s sabri yavuz erdogan edu tr