İslam Filozoflarında Bilim Sınıflaması ve Sosyoloji Anlayışı — Nural Savcı

Amacım ilimlerin tek veya belirli bir zümrenin elinde değil tüm insanlığın ortak çalışmaları sonucunda geliştiğini bu gelişmelerin ışığında günümüz insanının teknolojik rahatlığa ulaştığı ama bu rahatlığın daha çok insanın maddi ihtiyaçlarına hitap ettiğini insana yönelik çalışmalarında yapılmış olduğunu fakat tek taraflı ilmi çalışmalarda gözler sadece batı düşünürlerine çevrildiği için insan merkezli ilmi faaliyetlerinin arka plana itildiğini doğudan gelen çalışmalara ise kulak tıkandığını

Amacım ilimlerin tek veya belirli bir zümrenin elinde değil tüm insanlığın ortak çalışmaları sonucunda geliştiğini bu gelişmelerin ışığında günümüz insanının teknolojik rahatlığa ulaştığı ama bu rahatlığın daha çok insanın maddi ihtiyaçlarına hitap ettiğini insana yönelik çalışmalarında yapılmış olduğunu fakat tek taraflı ilmi çalışmalarda gözler sadece batı düşünürlerine çevrildiği için insan merkezli ilmi faaliyetlerinin arka plana itildiğini doğudan gelen çalışmalara ise kulak tıkandığını müşahede ettim İslam filozoflarının da ilme olan katkılarını insan görüşlerini ve fert bazında ele alınan insandan toplum hayatında neler beklendiğinde ortak olarak nasıl mutlu olabileceğini yollarını görmek maksadıyla sosyoloji anlayışlarına da temas ettim Çalışmam da felsefenin mahiyeti ve tarihi seyri içerisinde filozofların düşünmeye getirdikleri katkıları daha sonra bu çalışmaları tekrar gün yüzüne çıkaran tercime faaliyetleri ile İslam dünyasının felsefeye getirdiklerini ve son olarak da İslam felsefenin tesirlerini vermek istedim İÇİNDEKİLER GİRİŞ 1 Felsefe Nedir 2 Bilgi Nedi 3 Bilgiyi Oluşturmada Filozofların Çalışmaları 4 Batı Felsefesine Göre Bilginin Kaynağı 5 Filozofların Toplumda Yüklendiği Görevler BÖLÜM 1 FELSEFENİN GELİŞİMİ A TABİAT FELSEFESİ veya KOZMOLOJİK DEVİR 1 Miletos Okulu 2 Herakleitos 3 Xenophanes 4 Parmanides 5 Elealı Zenon 6 Pythagoros 7 Empedokles 8 Anaxagoras 9 Demokritos B ANTROPOLOJİK DEVİR İNSAN FELSEFESİ 28 1 Protogoras 2 Sokrates C FELSEFEDE SİSTEMATİK DÖNEMİ 1 Platon Eflatun 2 Aristoteles D ARİSTO DAN SONRA ORTAYA ÇIKAN ÇEŞİTLİ FELSEFE EKOLLERİ 1 Hıristiyan Düşüncesinde Felsefenin Yeri 2 Skolastik Felsefe BÖLÜM 2 FELSEFENIN İSLÂM DÜNYASINA GEÇİŞİ A TERCÜME FAALİYETLERİ B İSLÂM FELSEFESİ C İSLAM FELSEFESİNİN DOĞUŞU GELİŞİMİ ve BAŞLICA EKOLLERİ İSLÂM FELSEFESİNİN DOĞUŞU VE GELİŞİMİ 1 Tabiat Felsefesi a Tabiyyun Naturalistler b Dehriyyun Maddeciler c Batınilik Karmatî d İhvan ı Safâ İslam Ansiklopedistleri 2 Meşşailik a Kindî 801 872 b Farabî 870 950 1 Hayatı 2 Metod 3 Felsefesi 4 Metafiziği 5 Alem görüşü 6 Ulûhiyet Kavramı Tanrı Anlayışı 7 Akıl 8 Nübüvvet Nazariyesi 9 Farabi de Bilginin Kaynakları İlimler Sınıflaması 10 Siyasi Ve İctimai Görüşleri 11 Farabi İctimaiyatının Esasları 12 TASAVVUF 13 FARABİ NİN TESİRLERİ 14 Farabi Okulu Filozofları 14 1 Yahya B Adî 14 2 Sicistani H 375 М 915 985 14 3 Ebu Hayyan Tevhidi Ö 1023 1033 arası 14 4 Amiri 14 5 İbn Miskeveyh H 325 421 М 936 1031 14 6 İbn Heysem C İBN SİNA 980 1037 1 Hayatı 2 Sistemi ve Eserleri 3 İlimler Tasnifi 3 İlimler Tasnifi 4 Bilgi Teorisi ve Mantık 5 Tabiat İlimleri 6 Psikoloji ve Ruh Görüşü 7 Metafiziğe Dair Görüşleri 8 Ahlak Ve Tasavvufa Dair Düşünceleri 9 Din felsefesi 10 Eğitime Dair Görüşleri 11 İbn Sina da Sosyoloji Anlayışı 12 İbn Sina Okulu 3 İŞRAKİLİK İLLUMİNİSME ve SUHREVERDİ a Hayatı b İlim Ruh ve Âlem Görüşü c Nur Felsefesi d Diğer Görüşleri D MAĞRİB DE FELSEFE Endülüs Meşşaî Filozofları 1 İbn Bacce Öl 1138 a Hayatı b Görüşleri c Sosyoloji Anlayışı 2 İbn Tufeyl 1106 1185 a Hayatı b Görüşleri c Hayy b Yakzan ın Muhtevası 3 İbn Rüşd 1126 1198 a Hayatı b Eserleri c Felsefesi E MEŞŞAİ EKOLE TЕРКİ 1 Gazali H 450 505 M 1058 1111 a Gazali nin Devrine Kısa Bir Bakış b Hayatı c İlmi Şahsiyeti d Eserleri e İlimler Sınıflaması f Gazali ve Kelam İlmi g Gazali Ve Felsefe h Gazali ye Göre Akıl Akıl Din Münasebeti I Sebeplilik Meselesi i Ruh Anlayışı Psikoloji j Gazali ye Göre Siyaset Sosyoloji Anlayışı F BAĞIMSIZ FİLOZOFLAR 1 Abdüllatif Bağdadi 1162 1231 2 Nuşencani Ebu l Feth 3 Ebu l Berekat Bağdadi 1078 1166 4 İbn Haldun 1332 1406 b Eserleri c İlimler Tasnifi d Metodu e Tarih Görüşü f Sosyoloji Anlayışı G BİR MUTASAVVIF OLARAK İBN ARABİ 1 Hayatı 1165 1240 2 İbn Arabi nin İlham Kaynağı 3 İbn Arabi nin Eserleri 4 Metodolojisi 5 Görüşleri 6 Bilgi Teorisi Ve İlim Tasnifi 7 Vahdet İ Vucut 8 İbn Arabi nin Nefs ve Ruh Görüşü 9 Alemin Yaratılışı Yada Ortaya Çıkışı 10 İbnu l Arabide Kader Ve İrade Özgürlüğü Sorunu 11 Arabide Estetik 12 Sosyoloji Anlayışı 13 Özet SONSÖZ KAYNAKLAR

Amacım ilimlerin tek veya belirli bir zümrenin elinde değil tüm insanlığın ortak çalışmaları sonucunda geliştiğini bu gelişmelerin ışığında günümüz insanının teknolojik rahatlığa ulaştığı ama bu rahatlığın daha çok insanın maddi ihtiyaçlarına hitap ettiğini insana yönelik çalışmalarında yapılmış olduğunu fakat tek taraflı ilmi çalışmalarda gözler sadece batı düşünürlerine çevrildiği için insan merkezli ilmi faaliyetlerinin arka plana itildiğini doğudan gelen çalışmalara ise kulak tıkandığını müşahede ettim İslam filozoflarının da ilme olan katkılarını insan görüşlerini ve fert bazında ele alınan insandan toplum hayatında neler beklendiğinde ortak olarak nasıl mutlu olabileceğini yollarını görmek maksadıyla sosyoloji anlayışlarına da temas ettim Çalışmam da felsefenin mahiyeti ve tarihi seyri içerisinde filozofların düşünmeye getirdikleri katkıları daha sonra bu çalışmaları tekrar gün yüzüne çıkaran tercime faaliyetleri ile İslam dünyasının felsefeye getirdiklerini ve son olarak da İslam felsefenin tesirlerini vermek istedim İÇİNDEKİLER GİRİŞ 1 Felsefe Nedir 2 Bilgi Nedi 3 Bilgiyi Oluşturmada Filozofların Çalışmaları 4 Batı Felsefesine Göre Bilginin Kaynağı 5 Filozofların Toplumda Yüklendiği Görevler BÖLÜM 1 FELSEFENİN GELİŞİMİ A TABİAT FELSEFESİ veya KOZMOLOJİK DEVİR 1 Miletos Okulu 2 Herakleitos 3 Xenophanes 4 Parmanides 5 Elealı Zenon 6 Pythagoros 7 Empedokles 8 Anaxagoras 9 Demokritos B ANTROPOLOJİK DEVİR İNSAN FELSEFESİ 28 1 Protogoras 2 Sokrates C FELSEFEDE SİSTEMATİK DÖNEMİ 1 Platon Eflatun 2 Aristoteles D ARİSTO DAN SONRA ORTAYA ÇIKAN ÇEŞİTLİ FELSEFE EKOLLERİ 1 Hıristiyan Düşüncesinde Felsefenin Yeri 2 Skolastik Felsefe BÖLÜM 2 FELSEFENIN İSLÂM DÜNYASINA GEÇİŞİ A TERCÜME FAALİYETLERİ B İSLÂM FELSEFESİ C İSLAM FELSEFESİNİN DOĞUŞU GELİŞİMİ ve BAŞLICA EKOLLERİ İSLÂM FELSEFESİNİN DOĞUŞU VE GELİŞİMİ 1 Tabiat Felsefesi a Tabiyyun Naturalistler b Dehriyyun Maddeciler c Batınilik Karmatî d İhvan ı Safâ İslam Ansiklopedistleri 2 Meşşailik a Kindî 801 872 b Farabî 870 950 1 Hayatı 2 Metod 3 Felsefesi 4 Metafiziği 5 Alem görüşü 6 Ulûhiyet Kavramı Tanrı Anlayışı 7 Akıl 8 Nübüvvet Nazariyesi 9 Farabi de Bilginin Kaynakları İlimler Sınıflaması 10 Siyasi Ve İctimai Görüşleri 11 Farabi İctimaiyatının Esasları 12 TASAVVUF 13 FARABİ NİN TESİRLERİ 14 Farabi Okulu Filozofları 14 1 Yahya B Adî 14 2 Sicistani H 375 915 985 14 3 Ebu Hayyan Tevhidi Ö 1023 1033 arası 14 4 Amiri 14 5 İbn Miskeveyh H 325 421 936 1031 14 6 İbn Heysem C İBN SİNA 980 1037 1 Hayatı 2 Sistemi ve Eserleri 3 İlimler Tasnifi 3 İlimler Tasnifi 4 Bilgi Teorisi ve Mantık 5 Tabiat İlimleri 6 Psikoloji ve Ruh Görüşü 7 Metafiziğe Dair Görüşleri 8 Ahlak Ve Tasavvufa Dair Düşünceleri 9 Din felsefesi 10 Eğitime Dair Görüşleri 11 İbn Sina da Sosyoloji Anlayışı 12 İbn Sina Okulu 3 İŞRAKİLİK İLLUMİNİSME ve SUHREVERDİ a Hayatı b İlim Ruh ve Âlem Görüşü c Nur Felsefesi d Diğer Görüşleri D MAĞRİB DE FELSEFE Endülüs Meşşaî Filozofları 1 İbn Bacce Öl 1138 a Hayatı b Görüşleri c Sosyoloji Anlayışı 2 İbn Tufeyl 1106 1185 a Hayatı b Görüşleri c Hayy b Yakzan ın Muhtevası 3 İbn Rüşd 1126 1198 a Hayatı b Eserleri c Felsefesi E MEŞŞAİ EKOLE T İ 1 Gazali H 450 505 M 1058 1111 a Gazali nin Devrine Kısa Bir Bakış b Hayatı c İlmi Şahsiyeti d Eserleri e İlimler Sınıflaması f Gazali ve Kelam İlmi g Gazali Ve Felsefe h Gazali ye Göre Akıl Akıl Din Münasebeti I Sebeplilik Meselesi i Ruh Anlayışı Psikoloji j Gazali ye Göre Siyaset Sosyoloji Anlayışı F BAĞIMSIZ FİLOZOFLAR 1 Abdüllatif Bağdadi 1162 1231 2 Nuşencani Ebu l Feth 3 Ebu l Berekat Bağdadi 1078 1166 4 İbn Haldun 1332 1406 b Eserleri c İlimler Tasnifi d Metodu e Tarih Görüşü f Sosyoloji Anlayışı G BİR MUTASAVVIF OLARAK İBN ARABİ 1 Hayatı 1165 1240 2 İbn Arabi nin İlham Kaynağı 3 İbn Arabi nin Eserleri 4 Metodolojisi 5 Görüşleri 6 Bilgi Teorisi Ve İlim Tasnifi 7 Vahdet İ Vucut 8 İbn Arabi nin Nefs ve Ruh Görüşü 9 Alemin Yaratılışı Yada Ortaya Çıkışı 10 İbnu l Arabide Kader Ve İrade Özgürlüğü Sorunu 11 Arabide Estetik 12 Sosyoloji Anlayışı 13 Özet SONSÖZ KAYNAKLAR