İslam İktisadı Açısından Kaydi Para ve Kısmi Rezerv Bankacılığı — Ömer Faruk Tekdoğan

Modern finansın temeli diyebileceğimiz kısmi rezerv sistemi zayıf yapısı ekonomik istikrarsızlıklarda oynadığı rol ve oluşturduğu sorunlar nedeniyle geçmişten günümüze tartışma konusu olmuştur Para arzının büyük kısmının kaydi olarak oluşmasını sağlayan faiz eksenli bu sistem ekonomik hayatı sarıp sarmalayan bir makro ribâ sistemine yol açmıştır Bu sisteme bir alternatif olarak geliştirilen tam rezerv sistemi ise pratikte kendine yer edinememiştir İslâm iktisadı açısından bakıldığında mevcut sistemin ribâ eksenli olması ve adaletsiz bir kaynak dağılımına sebep olması ortaya konan alternatiflerin bu gözle değerlendirilmesi ihtiyacını doğurmuştur Kısmi rezerv sistemi ticari bankaların ve merkez bankalarının gerektiğinde yeterli likiditeyi sağlayacaklarına dair güvene dayalı olarak yürümektedir ve dolayısıyla özü itibariyle finansal krizlere karşı zayıf ve kırılgandır Bu bakımdan kitapta kısmi rezerv bankacılığının keşfedilmesiyle ekonomilerde ortaya çıkardığı ileri sürülen sorunlar irdelenmiş tam rezerv bankacılığının uygulanabilirliği ve çözüm için ne kadar yeterli olduğu incelenmiş ve İslâm iktisadı açısından her iki sistemin de uygunluk ve sakıncaları tartışılmıştır Ayrıca ajan temelli bir simülasyon modeli kullanılarak her iki bankacılık sisteminin ekonomik istikrar üzerindeki etkisi mukayese edilmiştir

Modern finansın temeli diyebileceğimiz kısmi rezerv sistemi zayıf yapısı ekonomik istikrarsızlıklarda oynadığı rol ve oluşturduğu sorunlar nedeniyle geçmişten günümüze tartışma konusu olmuştur Para arzının büyük kısmının kaydi olarak oluşmasını sağlayan faiz eksenli bu sistem ekonomik hayatı sarıp sarmalayan bir makro ribâ sistemine yol açmıştır Bu sisteme bir alternatif olarak geliştirilen tam rezerv sistemi ise pratikte kendine yer edinememiştir İslâm iktisadı açısından bakıldığında mevcut sistemin ribâ eksenli olması ve adaletsiz bir kaynak dağılımına sebep olması ortaya konan alternatiflerin bu gözle değerlendirilmesi ihtiyacını doğurmuştur Kısmi rezerv sistemi ticari bankaların ve merkez bankalarının gerektiğinde yeterli likiditeyi sağlayacaklarına dair güvene dayalı olarak yürümektedir ve dolayısıyla özü itibariyle finansal krizlere karşı zayıf ve kırılgandır Bu bakımdan kitapta kısmi rezerv bankacılığının keşfedilmesiyle ekonomilerde ortaya çıkardığı ileri sürülen sorunlar irdelenmiş tam rezerv bankacılığının uygulanabilirliği ve çözüm için ne kadar yeterli olduğu incelenmiş ve İslâm iktisadı açısından her iki sistemin de uygunluk ve sakıncaları tartışılmıştır Ayrıca ajan temelli bir simülasyon modeli kullanılarak her iki bankacılık sisteminin ekonomik istikrar üzerindeki etkisi mukayese edilmiştir

Modern finansın temeli diyebileceğimiz kısmi rezerv sistemi zayıf yapısı ekonomik istikrarsızlıklarda oynadığı rol ve oluşturduğu sorunlar nedeniyle geçmişten günümüze tartışma konusu olmuştur Para arzının büyük kısmının kaydi olarak oluşmasını sağlayan faiz eksenli bu sistem ekonomik hayatı sarıp sarmalayan bir makro ribâ sistemine yol açmıştır Bu sisteme bir alternatif olarak geliştirilen tam rezerv sistemi ise pratikte kendine yer edinememiştir İslâm iktisadı açısından bakıldığında mevcut sistemin ribâ eksenli olması ve adaletsiz bir kaynak dağılımına sebep olması ortaya konan alternatiflerin bu gözle değerlendirilmesi ihtiyacını doğurmuştur Kısmi rezerv sistemi ticari bankaların ve merkez bankalarının gerektiğinde yeterli likiditeyi sağlayacaklarına dair güvene dayalı olarak yürümektedir ve dolayısıyla özü itibariyle finansal krizlere karşı zayıf ve kırılgandır Bu bakımdan kitapta kısmi rezerv bankacılığının keşfedilmesiyle ekonomilerde ortaya çıkardığı ileri sürülen sorunlar irdelenmiş tam rezerv bankacılığının uygulanabilirliği ve çözüm için ne kadar yeterli olduğu incelenmiş ve İslâm iktisadı açısından her iki sistemin de uygunluk ve sakıncaları tartışılmıştır Ayrıca ajan temelli bir simülasyon modeli kullanılarak her iki bankacılık sisteminin ekonomik istikrar üzerindeki etkisi mukayese edilmiştir