İslamiyet in El Cezire ye Gelişi — Ahmet Demir

İslamiyet Anadolu ya nasıl ve ne zaman geldi Dört halife döneminde mi Emevi veya Abbasiler döneminde mi buralara ulaştı Yoksa Anadolu Malazgirt zaferi ile birlikte mi İslam Dini yle tanıştı Bir kısım kitaplarda iddia edildiği gibi gerçekten İslamiyet gasplar katliamlarla mı coğrafyamıza geldi Ya da tersine her şey güllük gülistan bir tarzdan mı cerayan etti

Bundan önce İslamiyet in Anadolu ya Gelişi adıyla yayınlanan elinizdeki çalışma bu baskıda İslamiyet in el Cezire ye Gelişi ismiyle basıldı Çalışmanın başında tüm Anadolu şehirlerinin İslamlaşma süreçlerinin incelenmesi hedeflenmişken diğer çalışmaların hesaplanandan fazla meşguliyet teşkil etmesi buna imkan vermemiş bu da kitap isminin inceleme alanının tarihî mevkii ile sınırlı ve sahanın ismiyle mutabık olmasını gerekli kılmıştır eEl Cezire Orta Çağ İslam coğrafyacılarının antik Yukarı Kuzey Mezopotamya Bölgesine verdiği isimdir Bunların bölge taksimatına göre Fırat ve Dicle nehirleri arasında kalan alanın Musul dan kuzeye uzanan kısmına el Cezire Musul dan Fars Körfezine kadarki kısmına da Irak deniyordu Bu çalışmada İslamiyet in el Cezire Bölgesi ve Çevresine nasıl ve hangi şartlarda geldiği tespit edilmeye çalışılmıştır Mümkün mertebe birinci elden kaynaklardan yola çıkılarak İslamiyet in bölgeye geliş safhaları anlaşılmaya karanlıkta kalan veçheler aydınlatılmaya çalışılmıştır Kitabın tamamının müstakil bir makale olmadığı her bir vilayetin İslam hâkimiyetine alınma süreçlerinin ayrı birer makale şeklinde hazırlandığı ve kitabın bu makalelerden teşkil edildiği belirtilmelidir Kitabın üçüncü baskısında bu bölümler bir daha okunarak gözden geçirilmiş fark edilebilen hatalar ve eksiklikler giderilmeye çalışılmıştır İlk iki baskının kısa sürede tükenmesi kitabın büyük bir boşluğu doldurduğu gerçeğini göstermektedir

İSLAMİYET İN EL CEZİRE YE GELİŞİ Bundan önce İslamiyet in Anadolu ya Gelişi adıyla yayınlanan elinizdeki çalışma bu baskıda İslamiyet in el Cezire ye Gelişi ismiyle basıldı Çalışmanın başında tüm Anadolu şehirlerinin İslamlaşma süreçlerinin incelenmesi hedeflenmişken diğer çalışmaların hesaplanandan fazla meşguliyet teşkil etmesi buna imkân vermemiş bu da kitap isminin inceleme alanının tarihî mevkii ile sınırlı ve sahanın ismiyle mutabık olmasını gerekli kılmıştır el Cezire Orta Çağ İslam coğrafyacılarının antik Yukarı Kuzey Mezopotamya Bölgesine verdiği isimdir Bunların bölge taksimatına göre Fırat ve Dicle nehirleri arasında kalan alanın Musul dan kuzeye uzanan kısmına el Cezire Musul dan Fars Körfezine kadarki kısmına da Irak deniyordu Bu çalışmada İslamiyet in el Cezire Bölgesi ve Çevresine nasıl ve hangi şartlarda geldiği tespit edilmeye çalışılmıştır Mümkün mertebe birinci elden kaynaklardan yola çıkılarak İslamiyet in bölgeye geliş safhaları anlaşılmaya karanlıkta kalan veçheler aydınlatılmaya çalışılmıştır Kitabın tamamının müstakil bir makale olmadığı her bir vilayetin İslam hâkimiyetine alınma süreçlerinin ayrı birer makale şeklinde hazırlandığı ve kitabın bu makalelerden teşkil edildiği belirtilmelidir Kitabın üçüncü baskısında bu bölümler bir daha okunarak gözden geçirilmiş fark edilebilen hatalar ve eksiklikler giderilmeye çalışılmıştır İlk iki baskının kısa sürede tükenmesi kitabın büyük bir boşluğu doldurduğu gerçeğini göstermektedir

İslamiyet Anadolu ya nasıl ve ne zaman geldi Dört halife döneminde mi Emevi veya Abbasiler döneminde mi buralara ulaştı Yoksa Anadolu Malazgirt Zaferi ile birlikte mi İslam Dini yle tanıştı Bir kısım kitaplarda iddia edildiği gibi gerçekten İslamiyet gasplar katliamlarla mı coğrafyamıza geldi Ya da tersine her şey güllük gülistanlık bir tarzda mı cereyan etti Konu ile alakalı temel kaynaklarla çağdaş çalışmaların büyük bir bölümü gözden geçirilerek yukarıdaki soruların cevapları ortaya konulmaya bu konuda karanlıkta kalmış noktalar aydınlatılmaya Anadolu fethinin asıl veçhesi ortaya konulmaya çalışılmıştır Bu çalışma İslamiyet in bütün Anadolu ya değil çoğunluğu Doğu ve Güneydoğu Anadolu da olma üzere on üç ile gelişini kapsamaktadır Bu iller Antakya Gaziantep K Maraş Mardin Ş Urfa Diyarbakır Siirt Bitlis Adıyaman Elazığ Malatya Erzincan ve Erzurum dur