İsnaaşeriyye Tefsir Geleneğinde İmamet — Sabahattin Gümüş

İsnâaşeriyye İmâmiyye Câferiyye mezhebini Ehl i Sünnet ten ayıran en temel ve en belirgin özellik imâmet teorisidir Bu mezhebin müntesiplerine göre Resûl i Ekrem den s a s sonra imâmet halîfelik Hz Ali nin hakkıdır ve bu âyetlerde belirtilmiştir Ayrıca imâmet kurumunun ondan sonra onun soyundan gelen on bir imamla devam etmesi gerekir Dolayısıyla Hz Ebû Bekr Hz Ömer ve Hz Osman ın halîfeliği onlara göre geçersizdir İsnâaşeriyye nin on ikinci imamı şu an gaybete ermiş olan ancak kıyâmete yakın bir dönemde ortaya çıkması beklenen Muhammed Mehdî el Muntazar dır İsnâaşeriyye mezhebinin Ahbâriyye ve Usûliyye şeklinde iki düşünce ekolü vardır Şer î hüküm istinbat etmede bunlar arasında görüş birliği yoktur Ahbârîler hüküm istinbat etmede sadece Kitap ve imamların ahbârını delil belirlemişken Usûlîler bunların yanında kendi mezheplerindeki ulemânın bir konu hakkındaki icmâ ını ve aklı delil olarak kabul etmektedirler Bununla beraber her iki ekolde imâmetin Kur an la sâbit olduğu temel bir inançtır Ancak Kur ân ı imâmete referans olarak gösterirlerken iki ekol arasında değişik açılardan detayda farklılıklar vardır ki bu çalışma bunları tafsilatlı bir şekilde ortaya koymaya çalışmıştır

İsnâaşeriyye İmâmiyye Câferiyye mezhebini Ehl i Sünnet ten ayıran en temel ve en belirgin özellik imâmet teorisidir Bu mezhebin müntesiplerine göre Resûl i Ekrem den s a s sonra imâmet halîfelik Hz Ali nin hakkıdır ve bu âyetlerde belirtilmiştir Ayrıca imâmet kurumunun ondan sonra onun soyundan gelen on bir imamla devam etmesi gerekir Dolayısıyla Hz Ebû Bekr Hz Ömer ve Hz Osman ın halîfeliği onlara göre geçersizdir İsnâaşeriyye nin on ikinci imamı şu an gaybete ermiş olan ancak kıyâmete yakın bir dönemde ortaya çıkması beklenen Muhammed Mehdî el Muntazar dır İsnâaşeriyye mezhebinin Ahbâriyye ve Usûliyye şeklinde iki düşünce ekolü vardır Şer î hüküm istinbat etmede bunlar arasında görüş birliği yoktur Ahbârîler hüküm istinbat etmede sadece Kitap ve imamların ahbârını delil belirlemişken Usûlîler bunların yanında kendi mezheplerindeki ulemânın bir konu hakkındaki icmâ ını ve aklı delil olarak kabul etmektedirler Bununla beraber her iki ekolde imâmetin Kur an la sâbit olduğu temel bir inançtır Ancak Kur ân ı imâmete referans olarak gösterirlerken iki ekol arasında değişik açılardan detayda farklılıklar vardır ki bu çalışma bunları tafsilatlı bir şekilde ortaya koymaya çalışmıştır