İşraki Gelenekte Fail Sebep — Sercan Çamlı

Bu çalışma İşrâkî geleneğin kurucusu Sühreverdî nin fail sebep kavramı üzerine düşüncelerini Hikmetü l İşrâk eseri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır Ancak odak noktası dört fiziksel sebepten biri olan fail sebeple sınırlı olmayıp daha ziyade varlığın bütün mertebelerini kuşatan ve var oluşu bütünüyle açıklayan fail sebebin metafiziksel boyutudur Bu sebeple Sühreverdî nin İşrâkî ontolojisi ele alınmıştır Gerekli düşünsel bağlamı oluşturmak ve Sühreverdî yi daha iyi anlamak adına bu çalışma önceki filozofların fail sebep üzerine düşüncelerini de ele almaktadır Bu öncüller arasında Yunan filozoflarının felsefeleri ve Keldanî düşüncesi yer almaktadır Ayrıca Kindî Fârâbî ve İbn Sînâ başta olmak üzere İslam filozoflarının fail sebebe ilişkin yaklaşımlarına yer verilmiştir Bu önceki felsefi sistemlerin dahil edilmesi Sühreverdî nin özgün bakış açısını şekillendirdiği arka planı aydınlatmaktadır Çalışmanın temeli İşrâkî sistemi tanımlayan Nûr Işık metafiziğine odaklanır Nur basitçe görünür bir olgu değil hakikat hakîka mâhiye olarak kavranan yegâne gerçekliktir Kendi kendini tezahür ettiren ve diğerlerini tezahür ettiren dolayısıyla özünde fail güç olarak işlev gören şey olarak tanımlanır Sühreverdî varlığı vücûd yalnızca kavramsal bir nitelik el İtibârü l aklî olarak gören Meşşâî görüşü eleştirir Nedensellik sistemin tepesinden mutlak fail neden olan Nûru l Envâr dan Nurlar Nuru akar Bu yayılma farklılaşmanın mükemmellik kemâl derecelerine göre gerçekleştiği ve dinamik olarak karşılıklı hükmetme ve sevgi ilişkisi tarafından yönetilen bir nurlar hiyerarşisi aracılığıyla yapılandırılmıştır Misaller âlemi gibi temel ontolojik bileşenler de aracı nedensel katmanlar olarak oynadıkları rol bakımından analiz edilmiştir Ayrıca çalışmada Şehrezûrî nin Şerhu Hikmeti l İşrâk eserinden destekleyici yorumlar da aktarılmıştır

Bu çalışma İşrâkî geleneğin kurucusu Sühreverdî nin fail sebep kavramı üzerine düşüncelerini Hikmetü l İşrâk eseri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır Ancak odak noktası dört fiziksel sebepten biri olan fail sebeple sınırlı olmayıp daha ziyade varlığın bütün mertebelerini kuşatan ve var oluşu bütünüyle açıklayan fail sebebin metafiziksel boyutudur Bu sebeple Sühreverdî nin İşrâkî ontolojisi ele alınmıştır Gerekli düşünsel bağlamı oluşturmak ve Sühreverdî yi daha iyi anlamak adına bu çalışma önceki filozofların fail sebep üzerine düşüncelerini de ele almaktadır Bu öncüller arasında Yunan filozoflarının felsefeleri ve Keldanî düşüncesi yer almaktadır Ayrıca Kindî Fârâbî ve İbn Sînâ başta olmak üzere İslam filozoflarının fail sebebe ilişkin yaklaşımlarına yer verilmiştir Bu önceki felsefi sistemlerin dahil edilmesi Sühreverdî nin özgün bakış açısını şekillendirdiği arka planı aydınlatmaktadır Çalışmanın temeli İşrâkî sistemi tanımlayan Nûr Işık metafiziğine odaklanır Nur basitçe görünür bir olgu değil hakikat hakîka mâhiye olarak kavranan yegâne gerçekliktir Kendi kendini tezahür ettiren ve diğerlerini tezahür ettiren dolayısıyla özünde fail güç olarak işlev gören şey olarak tanımlanır Sühreverdî varlığı vücûd yalnızca kavramsal bir nitelik el İtibârü l aklî olarak gören Meşşâî görüşü eleştirir Nedensellik sistemin tepesinden mutlak fail neden olan Nûru l Envâr dan Nurlar Nuru akar Bu yayılma farklılaşmanın mükemmellik kemâl derecelerine göre gerçekleştiği ve dinamik olarak karşılıklı hükmetme ve sevgi ilişkisi tarafından yönetilen bir nurlar hiyerarşisi aracılığıyla yapılandırılmıştır Misaller âlemi gibi temel ontolojik bileşenler de aracı nedensel katmanlar olarak oynadıkları rol bakımından analiz edilmiştir Ayrıca çalışmada Şehrezûrî nin Şerhu Hikmeti l İşrâk eserinden destekleyici yorumlar da aktarılmıştır

Bu çalışma İşrâkî geleneğin kurucusu Sühreverdî nin fail sebep kavramı üzerine düşüncelerini Hikmetü l İşrâk eseri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır Ancak odak noktası dört fiziksel sebepten biri olan fail sebeple sınırlı olmayıp daha ziyade varlığın bütün mertebelerini kuşatan ve var oluşu bütünüyle açıklayan fail sebebin metafiziksel boyutudur Bu sebeple Sühreverdî nin İşrâkî ontolojisi ele alınmıştır Gerekli düşünsel bağlamı oluşturmak ve Sühreverdî yi daha iyi anlamak adına bu çalışma önceki filozofların fail sebep üzerine düşüncelerini de ele almaktadır Bu öncüller arasında Yunan filozoflarının felsefeleri ve Keldanî düşüncesi yer almaktadır Ayrıca Kindî Fârâbî ve İbn Sînâ başta olmak üzere İslam filozoflarının fail sebebe ilişkin yaklaşımlarına yer verilmiştir Bu önceki felsefi sistemlerin dahil edilmesi Sühreverdî nin özgün bakış açısını şekillendirdiği arka planı aydınlatmaktadır Çalışmanın temeli İşrâkî sistemi tanımlayan Nûr Işık metafiziğine odaklanır Nur basitçe görünür bir olgu değil hakikat hakîka mâhiye olarak kavranan yegâne gerçekliktir Kendi kendini tezahür ettiren ve diğerlerini tezahür ettiren dolayısıyla özünde fail güç olarak işlev gören şey olarak tanımlanır Sühreverdî varlığı vücûd yalnızca kavramsal bir nitelik el İtibârü l aklî olarak gören Meşşâî görüşü eleştirir Nedensellik sistemin tepesinden mutlak fail neden olan Nûru l Envâr dan Nurlar Nuru akar Bu yayılma farklılaşmanın mükemmellik kemâl derecelerine göre gerçekleştiği ve dinamik olarak karşılıklı hükmetme ve sevgi ilişkisi tarafından yönetilen bir nurlar hiyerarşisi aracılığıyla yapılandırılmıştır Misaller âlemi gibi temel ontolojik bileşenler de aracı nedensel katmanlar olarak oynadıkları rol bakımından analiz edilmiştir Ayrıca çalışmada Şehrezûrî nin Şerhu Hikmeti l İşrâk eserinden destekleyici yorumlar da aktarılmıştır

Bu çalışma İşrâkî geleneğin kurucusu Sühreverdî nin fail sebep kavramı üzerine düşüncelerini Hikmetü l İşrâk eseri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır Ancak odak noktası dört fiziksel sebepten biri olan fail sebeple sınırlı olmayıp daha ziyade varlığın bütün mertebelerini kuşatan ve var oluşu bütünüyle açıklayan fail sebebin metafiziksel boyutudur Bu sebeple Sühreverdî nin İşrâkî ontolojisi ele alınmıştır Gerekli düşünsel bağlamı oluşturmak ve Sühreverdî yi daha iyi anlamak adına bu çalışma önceki filozofların fail sebep üzerine düşüncelerini de ele almaktadır Bu öncüller arasında Yunan filozoflarının felsefeleri ve Keldanî düşüncesi yer almaktadır Ayrıca Kindî Fârâbî ve İbn Sînâ başta olmak üzere İslam filozoflarının fail sebebe ilişkin yaklaşımlarına yer verilmiştir Bu önceki felsefi sistemlerin dahil edilmesi Sühreverdî nin özgün bakış açısını şekillendirdiği arka planı aydınlatmaktadır Çalışmanın temeli İşrâkî sistemi tanımlayan Nûr Işık metafiziğine odaklanır Nur basitçe görünür bir olgu değil hakikat hakîka mâhiye olarak kavranan yegâne gerçekliktir Kendi kendini tezahür ettiren ve diğerlerini tezahür ettiren dolayısıyla özünde fail güç olarak işlev gören şey olarak tanımlanır Sühreverdî varlığı vücûd yalnızca kavramsal bir nitelik el İtibârü l aklî olarak gören Meşşâî görüşü eleştirir Nedensellik sistemin tepesinden mutlak fail neden olan Nûru l Envâr dan Nurlar Nuru akar Bu yayılma farklılaşmanın mükemmellik kemâl derecelerine göre gerçekleştiği ve dinamik olarak karşılıklı hükmetme ve sevgi ilişkisi tarafından yönetilen bir nurlar hiyerarşisi aracılığıyla yapılandırılmıştır Misaller âlemi gibi temel ontolojik bileşenler de aracı nedensel katmanlar olarak oynadıkları rol bakımından analiz edilmiştir Ayrıca çalışmada Şehrezûrî nin Şerhu Hikmeti l İşrâk eserinden destekleyici yorumlar da aktarılmıştır