İstanbul Arkeoloji Müzeleri Yunan Roma Dönemi Pişmiş Toprak Smyrna Figürinleri Kataloğu — Hasselin Rous KONGAZ GÜLCAN

Varia Anatolica XXIX 218 s s b resimler XVI renkli levha Türkçe Fransızca çift dilli Müze i Hümayun un İstanbul Arkeoloji Müzeleri 1846 da Aya İrini de bir tür eski eser deposu olarak kurulmasından 1881 de Osman Hamdi Bey in 1842 1910 idaresi altında kurumsal bir müzeye dönüşmesine kadar geçen yaklaşık kırk yıllık süre içinde oluşan koleksiyonlarla ilgili çok detaylı olmayan bazı kataloglar hazırlanmıştır Ancak Müze i Hümayun daki ilk gerçekçi katalog çalışmaları Osman Hamdi Bey in müdürlüğü döneminde başlamıştır Osman Hamdi Bey in girişimleriyle Fransız arkeolog Gustav Mendel tarafından başlatılan müze katalog çalışmaları arasında pişmiş toprak figürinler de yer almaktadır 1908 Mendel in figürinler üzerinde sürdürdüğü tasnif çalışmalarında Smyrna bugünkü İzmir antik kenti menşeili figürinler de mevcuttur Ancak aradan geçen uzun süre içinde bu eserler üzerinde kapsamlı bir çalışma yapılamamıştır Smyrna figürinleri üzerindeki son kapsamlı çalışma ise İstanbul Arkeoloji Müzeleri uzmanları Gülcan Kongaz ve M Ece Çaldıran Işık ile Louvre Müzesi uzmanı Isabelle Hasselin Rous tarafından yapılmıştır 20 yüzyılın başlarında Osmanlı İmparatorluğu nda yaşanan sosyal ve siyasal gelişmelerle eş zamanlı olarak yapımına başlanan demiryolu inşa çalışmaları bu alanda çalışanların arkeolojiye olan ilgilerinin artmasına neden olmuştur Artan bu ilgi sonucu ülke sınırları içinde ve dışında önemli koleksiyonlar oluşmuştur Smyrna figürinleri de bu koleksiyonlardan meydana gelmiş ve farklı müzelere dağılmıştır Müzemizde korunan Smyrna figürinleri bu süreçte oluşan iki ayrı koleksiyondan müzemize intikal etmiştir İlk grup bir mühendis olan Paul Gaudin in 1890 lı yıllarda İzmir bölgesindeki demiryollarında sürdürdüğü çalışmalar sırasında topladığı eserlerden ikinci grup ise Prusyalı bir diplomat olan Joseph Maria von Radowitz in 1839 1912 1872 tarihinden itibaren İstanbul da diplomat olarak bulunduğu süre içinde edindiği zengin koleksiyonun İstanbul dan ayrılırken müze tarafından satın alınması ile oluşmuştur İstanbul Arkeoloji Müzeleri ile Louvre Müzesi uzmanlarının ortak çalışmaları sonucu Türkçe ve Fransızca olarak iki dilde Fransız Anadolu Araştırmaları Enstitüsü yayını olan Varia Anatolica dizisinden basılan katalog Louvre Müzesi Başkanı ve Müdürü Jean Luc Martinez ile dönemin İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürü İsmail Karamut un girişimleri sonucu ortak koleksiyonlara sahip iki kurum arasında işbirliği yapma fikrinden doğmuştur Bu nedenle kendilerine içtenlikle teşekkür ederim Türk ve Fransız müzecilerin ortak emeği ile bilimsel verilerin ışığında hazırlanan İstanbul Arkeoloji Müzeleri Yunan Roma Dönemi Pişmiş Toprak Smyrna Figürinleri Kataloğu bu alanda çalışan müzeci ve bilim insanlarının başvuracağı önemli bir kaynak olacaktır Ayrıca katalog çalışmalarını özveri ile yürüten müzemiz uzmanları Gülcan Kongaz ve M Ece Çaldıran Işık ile Louvre Müzesi uzmanı Isabelle Hasselin Rous ya kataloğun basımına yayınları arasında yer veren Fransız Anadolu Araştırmaları Enstitüsü yöneticilerine şükranlarımı sunarım Zeynep KIZILTAN İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürü