İstanbul Darülaceze Müessesesi Tarihi — Nuran Yıldırım

Darülaceze nin kuruluş süreci 1877 Osmanlı Rus Savaşı na kadar uzanmaktadır Bu savaşın ardından Rumeli de elimizden çıkan bölgelerden göçler başlamış Temmuz 1877 Eylül 1879 arasında İstanbul a dört yüz bine yakın göçmen gelmişti Bu göçler ile kentin yaşam düzeni bozulmuş sokaklar evsiz barksız hastalar sakatlar kimsesiz çocuklar ve dilenciler ile dolmuştu Darülaceze hakkında ulaşabildiğimiz en eski belge 7 Eylül 1886 tarihini taşımaktadır Meclis i Mahsus ı Vükela bu tarihte devletin payitahtını adeta hasta ve sakat sergisine çeviren dilencilere bir çare bulmak amacıyla toplanmıştı Görüşmeler sonunda İstanbul da din mezhep ve ırk ayrımı gözetilmeksizin dilenmek zorunda kalanların barınacağı bir darülaceze yapımı tasarlanmıştı Ancak uzunca bir süre bu kurumun hayata geçirilmesi için bir girişimde bulunulmamıştır Yapım çalışmaları dört yıl sonra II Abdülhamid in 30 Mart 1890 tarihli iradesi ile başlamıştır Darülaceze için bir bölümü Hacı Raşit Ağa ve Balmumcu çiftlikleri arazisi bir bölümü de Kâğıthane köyü merası olan bugünkü arsa seçilmiş Darülaceze Fen Komisyonu nun belirlediği 71 966 75 lira keşif bedeli ile ihaleye çıkarılan inşaat 58 500 liraya Vassilaki Yanko Vassilaki Yoannidis Üzerinde kalmıştır 10 Kasım 1892 günü temeller atılmış sakinlerin bütün ihtiyaçlarını karşılayacak üniteleri içeren 18 binanın yerleşiminde Avrupa daki emsallerinin ve pavyon sistemindeki hastanelerin planları esas alınmıştı Hayırsever ve hümaniter bir görüşle din mezhep ve ırk farkı gözetilmeksizin toplumun her kesiminden düşkünlerin kabul edileceğinin ilan edilmesi yapım masraflarına katılımı artırmıştı II Abdülhamid in 10 000 lira bağışladığını açıklaması yanında daha önce vilayetlerden sergi için İstanbul a gönderilmiş olan eşyalar ile Abud Efendi ve Mordiano Şürekâsı nca bağışlanan değerli eşyanın satışından Darülaceze ye 7 000 lira kadar gelir temin edilmişti İstanbul da yaşayan çeşitli din ve mezheplere mensup zenginler bu hayır kurumuna sahip çıkarak yapım masraflarına yardımcı olmuşlardı

Darülaceze nin kuruluş süreci 1877 Osmanlı Rus Savaşı na kadar uzanmaktadır Bu savaşın ardından Rumeli de elimizden çıkan bölgelerden göçler başlamış Temmuz 1877 Eylül 1879 arasında İstanbul a dört yüz bine yakın göçmen gelmişti Bu göçler ile kentin yaşam düzeni bozulmuş sokaklar evsiz barksız hastalar sakatlar kimsesiz çocuklar ve dilenciler ile dolmuştu Darülaceze hakkında ulaşabildiğimiz en eski belge 7 Eylül 1886 tarihini taşımaktadır Meclis i Mahsus ı Vükela bu tarihte devletin payitahtını adeta hasta ve sakat sergisine çeviren dilencilere bir çare bulmak amacıyla toplanmıştı Görüşmeler sonunda İstanbul da din mezhep ve ırk ayrımı gözetilmeksizin dilenmek zorunda kalanların barınacağı bir darülaceze yapımı tasarlanmıştı Ancak uzunca bir süre bu kurumun hayata geçirilmesi için bir girişimde bulunulmamıştır Yapım çalışmaları dört yıl sonra II Abdülhamid in 30 Mart 1890 tarihli iradesi ile başlamıştır Darülaceze için bir bölümü Hacı Raşit Ağa ve Balmumcu çiftlikleri arazisi bir bölümü de Kâğıthane köyü merası olan bugünkü arsa seçilmiş Darülaceze Fen Komisyonu nun belirlediği 71 966 75 lira keşif bedeli ile ihaleye çıkarılan inşaat 58 500 liraya Vassilaki Yanko Vassilaki Yoannidis Üzerinde kalmıştır 10 Kasım 1892 günü temeller atılmış sakinlerin bütün ihtiyaçlarını karşılayacak üniteleri içeren 18 binanın yerleşiminde Avrupa daki emsallerinin ve pavyon sistemindeki hastanelerin planları esas alınmıştı Hayırsever ve hümaniter bir görüşle din mezhep ve ırk farkı gözetilmeksizin toplumun her kesiminden düşkünlerin kabul edileceğinin ilan edilmesi yapım masraflarına katılımı artırmıştı II Abdülhamid in 10 000 lira bağışladığını açıklaması yanında daha önce vilayetlerden sergi için İstanbul a gönderilmiş olan eşyalar ile Abud Efendi ve Mordiano Şürekâsı nca bağışlanan değerli eşyanın satışından Darülaceze ye 7 000 lira kadar gelir temin edilmişti İstanbul da yaşayan çeşitli din ve mezheplere mensup zenginler bu hayır kurumuna sahip çıkarak yapım masraflarına yardımcı olmuşlardı