İttihatçılar ve Masonlar — Orhan Koloğlu

Selanik te İtalyan mason locasını kuranın ismini ve özelliklerini biliyoruz da tarihini bilmiyoruz Baruh Kohen adındaki Volterci özgür fikirli bir düşünür 1880 den 1905 e kadar kentte bir havari gibi fikir özgürlüğünü vaaz etti Ön yargısız ve geleneklerden sıyrılmış olarak eleştiriler yaptı hahamlarla çatıştı ve yerdi Havariliğini bazı arkadaşlarıyla kurduğu İskoç ritine bağlı bir İtalyan mason locasında sürdürdü Bu loca birkaç yıllık faaliyetten sonra kapandı 1901 Kasım ında yeniden canlandı ve her inançtan insanları içinde topladı İttihat ve Terakki ye yataklık eden loca budur Bir yabancı locasında başlayan eylem zamanla yerli bir kuruma dönüşme dinamizmi gösterecek ve tarihimizde etkin bir rol oynayacaktır