İvan İlyiç in Ölümü — Lev N Tolstoy

İvan İlyiç önce sorgu yargıcı sonra da hakim olarak yaptığı görevinde mutludur İnsanların onun ağzından çıkacak kelimelerle kaderlerinin değişmesi kendisini güçlü ve önemli hissetmesine vesile olmaktadır Aldığı maaş yeterli olmasa da yüksek gelirli bir yaşantısı varmış görüntüsü vermeyi başardığı için de ayrıca memnundur Her şey yolunda ve olması gerektiği gibi gitmektedir Ta ki körbağırsağındaki ağrılar şiddetlenip bütün lezzetleri acılaştırıncaya kadar

İvan İlyiç önce sorgu yargıcı sonra da hakim olarak yaptığı görevinde mutludur İnsanların onun ağzından çıkacak kelimelerle kaderlerinin değişmesi kendisini güçlü ve önemli hissetmesine vesile olmaktadır Aldığı maaş yeterli olmasa da yüksek gelirli bir yaşantısı varmış görüntüsü vermeyi başardığı için de ayrıca memnundur Her şey yolunda ve olması gerektiği gibi gitmektedir Ta ki körbağırsağındaki ağrılar şiddetlenip bütün lezzetleri acılaştırıncaya kadar

Ölüme doğru akan bir hayatın portresidir İvan İlyiç inki Onun en nefret ettiği şey yalandır ve etrafındaki herkesin gözünde gördüğü şey apaçık gerçeğe ihanettir Tolstoy un sıradan ve basit olduğu için korkunç olarak tanımladığı bir hayatı vardır Birbirinin aynısı günler karanlığa doğru akması dışında neredeyse donuktur İvan İlyiç in Ölümü de sıradan mı olacaktır Ne önemi var Hiçbir anlamı yok dedi kendi kendine yattığı yerden karanlığa bakarak Ölüm Evet ölüm Hiçbiri bilmiyor bilmek de istemiyor bana acımıyorlar İşte piyano çalıyorlar

Kendi zümresinin dar sınırları içinde gerçek hayatı yaşadığı sanısıyla sürüklenip giden İvan İlyiç görünürdeki mutlu pürüzsüz yaşantının düzenini bozan beklenmedik bir ziyaretçiyle sarsılır Kapıyı çalan ölümdür Ona hayat üzerinde düşünme fırsatı vermek ister gibi dünyasından adım adım alır ölümün eli

İnsan ruhunun değişimin irdeleyerek kişinin içsel varlığının zenginleşmesini en başta ahlâksal olgunluğa erişmesini istemektedir Yazılış yıllarına göre sıraladığımız Tipi İki Süvari Subayı Aile Mutluluğu Üç Ölüm Polikuşka İvan İlyiç in Ölümü Efendi ile Uşağı Korney Vasilyev Çilekler adlarındaki uzun öyküler ve öyküler Tolstoy un neredeyse bütün yazarlık dönemini kapsamakta bu süre içerisinde değişen görüş ve düşüncelerini yansıtmaktadır Tolstoy kendinden sonra gelen birçok Rus yazarının yanısıra dünya edebiyatını da derinden etkilemiştir

Aniden Baylar Ivan İlyiç ölmüş diye diğerlerinin sözlerini kesti Ya gerçekten mi Bakın işte kendiniz okuyun diyerek daha mürekkebi taze gazeteyi Fîodr Vasilyeviç e doğru uzattı Siyah bir çerçeve içinde şöyle bir yazı görülüyordu Praskovya Fiodorovna sevgili eşi Yüksek Yargıçlar Kumlu üyesi İvan İlyiç Goloviriin 4 Şubat 1882 günü öldüğünü akraba ve dostlanna büyük bir üzüntüyle bildirir Cenaze merasimi cuma günü öğleden sonra saat birde düzenlenecektir

İvan İlyiç artık kanepeden hiç kalkamıyordu Çoğu zaman yüzü duvara dönük olarak yatıyor bir yandan acılar içinde kıvranıyor ve hep o cevabını veremediği soruları sorup duruyordu Nedir bu ölüm olduğu doğru mu İçindeki ses yanıt veriyordu Evet doğru Tekrar soruyordu Peki bu acılar neden İçindeki ses yine yanıtlıyordu Nedeni yok Yanlızca acılar Bunun dışında ve ötesinde başka hiçbir şey yoktu İVAN İLYİÇ İN ÖLÜMÜ Dünya edebiyatının ölümsüz imzalarından Tolstoy un ölümün gizemine dair ipuçları verdiği ve insanın ölüm karşısında çaresizliği ile şaşkınlığını anlattığı niceliği küçük ama niteliği büyük kitabıdır

İvan İlyiç önce sorgu yargıcı sonra da hakim olarak yaptığı görevinde mutludur İnsanların onun ağzından çıkacak kelimelerle kaderlerinin değişmesi kendisini güçlü ve önemli hissetmesine vesile olmaktadır Aldığı maaş yeterli olmasa da yüksek gelirli bir yaşantısı vramış görüntüsü vermeyi başardığı için de ayrıca memnundur Her şey yolunda ve olması gerektiği gibi gitmektedir Ta ki körbağırsağındaki ağrılar şiddetlenip bütün lezzetleri acılaştırıncaya kadar Ölüme ilişkin yazılmış en başarılı roman olduğu tartışmasız kabul edilen İvan İlyiç in Ölümü okuyucuya Ölüm hiç bu kadar yakın bir duruşla anlatılmamıştı dedirtecek denli dev bir Tolstoy klasiği

Ölümü ve ölüm korkusunu o korkuyu yaşayan insanın üzerinde bıraktığı etkiyi gerçek bir şekilde canlandıran yazar aslında herkesin eninde sonunda gideceği yer için henüz hayattayken bir şeyler yapması gerektiğini vurgulamaktadır Daha sağlığı yerindeyken insanlara karşı davranışlarının farkında olmayan hatta bunu umursamayan İvan İlyiç in hasta yatağındayken gördüğü şefkat karşısında iç muhasebe yaptığını kendisiyle hesaplaştığını geçmiş yaşamının değersiz bir hiç olduğunu kavraması manidardır

Kendi zümresinin dar sınırları içinde gerçek hayatı yaşadığı sanısıyla sürüklenip giden İvan İlyiç görünürdeki mutlu pürüzsüz yaşantının düzenini bozan beklenmedik bir ziyaretçiyle sarsılır Kapıyı çalan ölümdür Ona hayat üzerinde düşünme fırsatı vermek ister gibi adım adım çekip alır onu dünyasından ölümün eli İvan İlyiç in Ölümü Uçurumun kıyısında iç hesaplaşma

Yalan ölümün arifesinde çeresini kaplayan bu yalan korkunç muhteşem ölüm olayını ziyaretleriyle örtmeye çalışarak yenmeye hazırlanan mersin balıkları düzeyine indirdikleri bu yalan İvan İlyiç için son derece acı vericiydi İşin tuhafı çevresindekiler ona bu hokkabazlıkları yaparken kaç kez Bırakın şu Yalanları Ölmekte olduğumu siz de biliyorsunuz hem de biliyorum Yalan söylemekten vazgeçin bari diye bağıracak gibi oluyordu

Dahil olduğu sınıfının tüm geleneklerine bağlı olarak yaşamını devam ettiren yaşadığı sürece bir türlü ölüm gerçeğini göremeyen İvan İlyiç bir gün ölüme gidişini an ve an izlemek zorunda kalır ondan sonra tüm hayatını göz önünde geçirir çevresindeki tüm insanları sorgular Büyüklü küçüklü binlerce kahramanıyla edebiyat dünyasında kendine ait bir sahne kuran Tolstoy İvan İlyiç karakteriyle ölümün ve insanlığın komik ve acı yönlerini iç içe katmıştır