İzmir Ermenileri Ege Kıyılarının Yitip Gitmiş Sakinleri — Zakarya Mildanoğlu

İzmir Ermenileri sahiden yaşadılar mı Ege nin yeryüzünde bir cenneti andıran bu kıyılarında var oldular nefes aldılar yürüdüler konuştular doğdular ve öldüler mi Türkiye nin en büyük ve en özel şehirlerinden biri olan İzmir de ve çevresinde yüzyıllarca süren yaşantılarından geriye kalan neredeyse hiç düzeyindeki izlere bakılırsa bu sorulara Evet yaşadılar vardılar cevabını vermek hiç de kolay değil Bir avuç iyi niyetli araştırmacı hariç Türkiye de yazılan İzmir tarihçelerine bakarsak da durum aynı Pek çok Türkçe kaynağa göre onlar adeta 1922 izmir Yangını nın sorumluları olmaktan başka hiçbir rol oynamadılar kentlerinin tarihinde Yoklardı sonra bir gün mahallelerini ateşe verdiler ve gemilere binip gittiler İzmir Ermenileri kitabı bu güzel şehrin ve çevresindeki bazı yerleşim yerlerinin tarihine özellikle Ermenilerin orada nasıl yaşadığı çerçevesinden yoğunluklu olarak Ermenice kaynaklardan yararlanarak bakan yazıları bir araya getiriyor Ermenilerin kentteki yerine kilise okul hastane matbaa basın gibi kurumlarına mimarilerine sanatlarına ticaretteki yerlerine komşu topluluklarla ilişkilerine ve hatta giyim kuşamlarına çok sayıda fotoğrafın da yardımıyla bakarak İzmirli kimliğini taşımanın nasıl bir hal olduğunu tahayyül edebilmemizi kolaylaştırmayı böylece başta bu kitaba konu olan insanların günümüz İzmir inde yaşayan hemşerileri olmak üzere kentin tarihine ilgi duyanlar için bazı temel kaynak ve tartışmaları aşina kılmayı hedefliyor Kentler doğaları gereği birbirine hem benzeyen hem benzemeyen ancak her halde ortak yaşam alanlarını ve ortak bir kültürü paylaşan insanları bir araya getiren mekânlardır Geçmişte bir arada yaşamaya dair fırsatları ıskalamış olabiliriz ancak bu geçmişe bakıp kimi sonuçlar çıkarmamıza hiçbir zaman engel değil İzmir Ermenileri bu açıdan son derece değerli bir kaynak İzmir in dününü ve bugününü daha iyi anlamak için