Japonya nın Biruni si Abdürreşid İbrahim ve Dinler Tarihi — Şevket Özcan

Abdürreşid İbrahim ö 1944 önemli bir Osmanlı aydınıdır Âlem i İslâm adlı kitabı ve çalışmamızda Türkçelerine yer verdiğimiz Vicdan Muhakemesi ve İnsaf Terazisi ile Dîn i Fıtrî adlı risalelerinde benimsediği yöntem ve sunduğu bilgiler nedeniyle kendisini bir dinler tarihçisi Japonya daki dinlerle ilgili gözlemleri ve tespitleri dolayısıyla da Japonya nın Birûnî si şeklinde nitelendirmek mümkündür Bu yönüyle Mehmet Akif Ersoy un şiirlerinde resmettiği Japonya idealinin kaynağı da bizzat kendisidir Abdürreşid İbrahim dünya ölçeğinde çeşitli zamanlarda yaptığı yolculuklarında farklı din mensuplarını gözlemleyerek İslam ı başkalarına anlatmanın ilk aşamasının onların dilini ve dinini iyi bilmek olduğunu vurgulamış ve bu yönüyle dinler tarihinin gerekliliğini ortaya koymuştur Böylece dinler tarihinin önemini ve yöntemini vurgulayan kendine özgü bir yaklaşım geliştirmiştir Bu itibarla dinler tarihinin bir disiplin olarak kökenini modern dönemde Batı ile özdeşleştirmek yaygın bir kabul olsa da aynı dönemlerde Abdürreşid İbrahim in söz konusu çalışmaları dikkate alındığında onun da İslam dünyasında Ahmet Mithat Efendi ö 1912 gibi öncü isimlerden biri olduğu söylenebilir Tanıtım Bülteninden

Abdürreşid İbrahim ö 1944 önemli bir Osmanlı aydınıdır Âlem i İslâm adlı kitabı ve çalışmamızda Türkçelerine yer verdiğimiz Vicdan Muhakemesi ve İnsaf Terazisi ile Dîn i Fıtrî adlı risalelerinde benimsediği yöntem ve sunduğu bilgiler nedeniyle kendisini bir dinler tarihçisi Japonya daki dinlerle ilgili gözlemleri ve tespitleri dolayısıyla da Japonya nın Birûnî si şeklinde nitelendirmek mümkündür Bu yönüyle Mehmet Akif Ersoy un şiirlerinde resmettiği Japonya idealinin kaynağı da bizzat kendisidir Abdürreşid İbrahim dünya ölçeğinde çeşitli zamanlarda yaptığı yolculuklarında farklı din mensuplarını gözlemleyerek İslam ı başkalarına anlatmanın ilk aşamasının onların dilini ve dinini iyi bilmek olduğunu vurgulamış ve bu yönüyle dinler tarihinin gerekliliğini ortaya koymuştur Böylece dinler tarihinin önemini ve yöntemini vurgulayan kendine özgü bir yaklaşım geliştirmiştir Bu itibarla dinler tarihinin bir disiplin olarak kökenini modern dönemde Batı ile özdeşleştirmek yaygın bir kabul olsa da aynı dönemlerde Abdürreşid İbrahim in söz konusu çalışmaları dikkate alındığında onun da İslam dünyasında Ahmet Mithat Efendi ö 1912 gibi öncü isimlerden biri olduğu söylenebilir

Abdürreşid İbrahim ö 1944 önemli bir Osmanlı aydınıdır Âlem i İslâm adlı kitabı ve çalışmamızda Türkçelerine yer verdiğimiz Vicdan Muhakemesi ve İnsaf Terazisi ile Dîn i Fıtrî adlı risalelerinde benimsediği yöntem ve sunduğu bilgiler nedeniyle kendisini bir dinler tarihçisi Japonya daki dinlerle ilgili gözlemleri ve tespitleri dolayısıyla da Japonya nın Birûnî si şeklinde nitelendirmek mümkündür Bu yönüyle Mehmet Akif Ersoy un şiirlerinde resmettiği Japonya idealinin kaynağı da bizzat kendisidir Abdürreşid İbrahim dünya ölçeğinde çeşitli zamanlarda yaptığı yolculuklarında farklı din mensuplarını gözlemleyerek İslam ı başkalarına anlatmanın ilk aşamasının onların dilini ve dinini iyi bilmek olduğunu vurgulamış ve bu yönüyle dinler tarihinin gerekliliğini ortaya koymuştur Böylece dinler tarihinin önemini ve yöntemini vurgulayan kendine özgü bir yaklaşım geliştirmiştir Bu itibarla dinler tarihinin bir disiplin olarak kökenini modern dönemde Batı ile özdeşleştirmek yaygın bir kabul olsa da aynı dönemlerde Abdürreşid İbrahim in söz konusu çalışmaları dikkate alındığında onun da İslam dünyasında Ahmet Mithat Efendi ö 1912 gibi öncü isimlerden biri olduğu söylenebilir İngilizce Abdurreshid Ibrahim d 1944 was a prominent Ottoman intellectual Due to the methodology he adopted and the information he provided in his book Âlem i Islâm and in the treatises Vicdan Muhakemesi ve İnsaf Terazisi and Dîn i Fıtrî which we have included in Turkish in our study he can be regarded as a historian of religions At the same time due to his observations and insights on religions during his time in Japan he can also be described as the Al Biruni of Japan In this respect he is also the source of the Japan ideal portrayed in the poems of Mehmet Akif Ersoy Throughout his global travels at various times Abdurreshid Ibrahim observed people of different faiths and emphasized that the first step in conveying Islam to others is to understand their language and religion well In doing so he highlighted the necessity of the academic study of religions and developed a unique approach that underlined both its importance and methodology In this context while it is commonly accepted that the discipline of the history of religions originated in the modern West considering Abdurreshid Ibrahim s aforementioned works it can be said that he was like Ahmet Mithat Efendi d 1912 one of the pioneering figures in the Islamic world in this field during the same period

Abdürreşid İbrahim ö 1944 önemli bir Osmanlı aydınıdır Âlem i İslâm adlı kitabı ve çalışmamızda Türkçelerine yer verdiğimiz Vicdan Muhakemesi ve İnsaf Terazisi ile Dîn i Fıtrî adlı risalelerinde benimsediği yöntem ve sunduğu bilgiler nedeniyle kendisini bir dinler tarihçisi Japonya daki dinlerle ilgili gözlemleri ve tespitleri dolayısıyla da Japonya nın Birûnî si şeklinde nitelendirmek mümkündür Bu yönüyle Mehmet Akif Ersoy un şiirlerinde resmettiği Japonya idealinin kaynağı da bizzat kendisidir Abdürreşid İbrahim dünya ölçeğinde çeşitli zamanlarda yaptığı yolculuklarında farklı din mensuplarını gözlemleyerek İslam ı başkalarına anlatmanın ilk aşamasının onların dilini ve dinini iyi bilmek olduğunu vurgulamış ve bu yönüyle dinler tarihinin gerekliliğini ortaya koymuştur Böylece dinler tarihinin önemini ve yöntemini vurgulayan kendine özgü bir yaklaşım geliştirmiştir Bu itibarla dinler tarihinin bir disiplin olarak kökenini modern dönemde Batı ile özdeşleştirmek yaygın bir kabul olsa da aynı dönemlerde Abdürreşid İbrahim in söz konusu çalışmaları dikkate alındığında onun da İslam dünyasında Ahmet Mithat Efendi ö 1912 gibi öncü isimlerden biri olduğu söylenebilir