Kaf Dağı nın Ötesi — Lütfü Köselioğlu

Lütfü Köselioğlu yitip gitmekte olan vallahi korunmaya alınması gereken bir insan türünü temsil ediyor Dürüst bürokrat Ve yine nesli tükenen bir başka insan türünü Karşısına gelen insanları çektirttiği filmlere bakarak değil yüzlerine hallerine bakarak değerlendiren elinde ne imkân varsa onunla sağaltmaya çalışan bir hekim Kitap Köselioğlu nun anılarından tecrübelerinden öte Türkiye ye az emeği geçmemiş bu insan türlerine tanıklık ediyor Bu anı kitabının 1920 lerin sonlarından 1960 lara kadar olan bölümünün toplumsal tarihimizin üzerine pek az kaynak bulunabilecek köşelerine bucaklarına ışık tuttuğunu söyleyebiliriz 1920 lerin 1930 ların Mesudiye si ve Ordu su üzerinden Cumhuriyet in ilk yıllarının taşra hayatıyla geçim eğlence kültür ahlâk ilgili zengin gözlemler okuyabiliyoruz Sonra kısa ama zengin gözlemlere bezenmiş 1940 ların başları Ankara sı ve savaş yılları 1940 lı yıllar boyunca İstanbul da üniversite öğrenciliği tecrübesi hoca tiplemeleri yurt arkadaşlıkları dernekçilik Köselioğlu nun 1950 lerle birlikte Zonguldak ve Sungurlu da başlayan acemi hekimlik tecrübesi hem taşrada hekim hasta ilişkileri hakkında hem de yine memleket taşrası hakkında ilginç manzaralar sunuyor Arada da bir parça var Ezeli ebedi mantığıyla asker hekimlik Ardından kitabın toplumsal gündelik hayat tarihi açısından en bereketli bölümlerinden biri geliyor Mardin de beş yıllık devlet hastanesi hekimliği 1957 62 döneminin Güneydoğu sunun toplumsal hayatının sorunlarının çelişkilerinin beri yandan memur gerçeği açısından meşhur Şark hizmeti nin hal i pür melalinin net bir fotoğrafı var bu 85 sayfalık uzun bölümde Kitabın 1930 lardan 1960 lara uzanan ve 250 sayfayı aşan bu kısmı Türkiye nin toplumsal değişimi içinde halk devlet ilişkilerine damgasını vuran nice informel bağı töreyi yol yordamı da çırılçıplak gözler önüne seriyor Özellikle de benim memurum işini bilir adabının ilk örneklerini Bu ilk kısımda elbette hekimlik pratiklerine hekimlik ahlâkına ilişkin de çok fazla gözlem ve ciddi bir özeleştiri var Modern tıbba ilişkin halk cahillikleri ni açıkça istismar edenlerin utanç verici hikâyeleri ve halk cahillikleri nin kat kat üstüne çıkan hekim cahillikleri Özeleştirinin yanısıra müthiş imkânsızlıklar içinde canını dişine takarak insanları iyileştirmeye çalışan üstad hekimlere methiyeler de var Hekimliğimizin toplumsal tarihiyle ilgili gözlemler Köselioğlu nun yıllar süren kanserle mücadele tecrübesi içinde yoğunlaşıyor 1960 ların ortalarından itibaren Türkiye de sağlık bürokrasisinin genel olarak bürokrasinin encamını da örnekleyen iç düzeninin röntgen filmi çekiliyor bu bölümlerde Ta 12 Eylül darbesi dönemine o dönemin uzun uzatma senelerine kadar