Kahir Ekseriyet — Fuat Dündar

Bu çalışma 93 Harbi ve Ayastefanos Berlin konferanslarıyla doğan Ermeni nüfus meselesinin 1920 Moskova ve 1923 Lozan Anlaşmalarıyla hall inin tarihini incelemektedir Kuşkusuz bu tarihin hayati dönüm noktasını Ermeni meselesinin bir iç mesele olarak halli anlamına gelen 1915 tehcir kanunu ve yaşanan katliamlar oluşturmaktadır Meselenin anılan anlaşmalarla hallinde uluslararası zımni mutabakat da önemli rol oynadı 1878 den 1923 e kadar sınırlar neredeyse değişmeden kalırken Anadolu Ermeni nüfustan arındırılır Fuat Dündar bu kitabında küresel bölgesel ve etnik düzlemlerde yaşanan savaş ve diplomasi ekseninde Osmanlı Türk hükümetlerinin Ermeni nüfus politikalarını ele alıyor Farklı meşruiyet temellerinde farklı siyasi ve ideolojik gerekçelerle hareket eden Abdülhamid rejiminin İttihat Terakki yönetiminin ve Kemalist hükümetlerin üç önemli tarihsel kırılma ânında Ermeni toplumuna yönelik bakışlarını ayrıntılarıyla ortaya koyuyor Dündar ın çalışması tarihyazımının önemini ancak son yıllarda farkettiği kritik bir olgu nüfus üzerinden siyaset yapma ve sınır çizme olgusu üzerine yapılan en özgün araştırmalardan biri olarak Ermeni meselesini bu bağlama oturtuyor Kahir Ekseriyet Osmanlı ve Ankara hükümetlerinin bu çerçevede geliştirdiği ve uygulamaya koyduğu her türlü nüfus ve iskân politikasını en geniş kapsamı tehcir sevk iskan mübadele kovma tehcir iskan yeniden tehcir yeniden iskan ve en uzun kronolojisi 1878 1923 içinde anlamlandırmaya çalışan ilk çalışma olma özelliğini taşıyor