Kahve — Gavin Fridell

Kahvenin dünyası değişiyor On sekizinci yüzyılın sonundan beri küresel kahve ticaretindeki baskın temayül çekirdeklerin Güneyden Kuzeye hareketi olmuştu Çekirdekler kölelik ve sömürgeciliğin uzun şiddet dolu tarihinin derinliklerinden çıkarak daha yoksul Güneyli ülkelerde çoğunlukla da eski sömürgelerde yetiştirilmekte oradan nakledilmekte ve zengin Kuzeyli ülkelerde çoğunlukla o günkü ve eski emperyalist güçler tüketilmekteydi Kahve çekirdeği üretimi tropik bölgelerde yetiştirilmek zorunda olan kahve çekirdeklerinin iklimsel gereksinimlerinden dolayı Güneydeki ağırlığını korumuştur Ancak oyunun taraflarından bazıları değişmiştir Örneğin Vietnam sadece birkaç on yılda adı sanı duyulmamış bir kahve ihracatçısı olmaktan çıkıp dünyanın en büyüklerinden biri haline gelmiştir Bugün Vietnam ın kahve ihracatı hacimce her ikisi de kahve dünyasının geleneksel liderleri olan Brezilya nın ardından ve Kolombiya nın önünde ikinci sırayı işgal etmektedir Temel değişimler Güneyin yükselişi nin ve Güney Güney eksenli ticaretin ithalatlarında istikrarlı bir yükselişi ateşlediği Batı dışı ülkelerde özellikle de üst orta gelir düzeyindekilerde tüketim alanında da eşit derecede göze çarpar durumda Hesaplamalar gelişmekte olan ülkelerdeki kahve tüketiminin 2020 de küresel tüketimin yüzde 50 sini teşkil edeceğini öngörüyor Türkiye değişmekte olan bu tüketim kalıplarında kilit bir oyuncu haline gelmiştir Türkiye 2013 te tüm dünyadaki kahve çekirdeği ithalatçıları arasında 30 uncu sıradaydı Bu durum Türkiye yi küçük bir Batı dışı ülke grubunun arkasına Güney Kore Cezayir Malezya Suudi Arabistan Çin ve Mısır ve bir sürü varlıklı ülkenin Norveç Slovakya İsrail ve Macaristan dahil üstüne konumlandırıyor Ancak belki de en göze çarpan değişim büyüme oranlarında meydana gelmiştir 1990 ile 2013 arasında Türkiye nin kahve ithalatı 140 000 adet 60 kiloluk torbadan 842 000 adet 60 kiloluk torbaya yükseldi yüzde 500 lük bir artış Bu oran köklü pek çok kahve piyasasındaki büyümenin kat be kat üzerindedir kahve ithalatı aynı dönemde Almanya da yüzde 55 Birleşik Devletler de yüzde 29 artmış Danimarka ve İsveç te ise neredeyse hiç değişmemiştir 3 Güncel büyüme oranlarına bakılırsa Türkiye gelecek 5 10 yıl içerisinde birçok geleneksel kahve ithalatçısı ülkeyi sollayıp başat bir tüketici ülke konumuna yükselecek Elbette Türkiye de Ortadoğu ve Kuzey Afrika boyunca kahvenin tarihi zaten uzun Tahmin edilebileceği üzere Batı da bu tarihe hakkettiği ağırlık verilmemiştir Nitekim meşhur kahve tarihçisi Steven Topik kahvenin küresel olarak alınıp satılan bir meta haline gelmesinin Batı nın sömürgeci olarak yayılması sonucu değil Hindistanlı ve Arap tüccarların hâkim olduğu üç yüz yıllık uluslararası bir kahve ticaretinden doğduğunu gözlemlemiştir Bu tüccarlar kahve çekirdeklerini Etiyopya ve Yemen den Orta Asya ve Kuzey Afrika da satmak için getirmişlerdi Avrupalıların on sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıllarda Batı da kahve tüketimini sürekli olarak arttırmaya yol açacak şekilde tedrici olarak küresel kahve ticaretinde söz sahibi olmaya başlamaları için on sekizinci yüzyılın sonunu beklemek gerekecekti Yine de on beşinci yüzyıldan on sekizinci yüzyıla dek kahve üretiminde başı Avrupalılar değil Yemenliler çekm

Kahvenin dünyası değişiyor On sekizinci yüzyılın sonundan beri küresel kahve ticaretindeki baskın temayül çekirdeklerin Güneyden Kuzeye hareketi olmuştu Çekirdekler kölelik ve sömürgeciliğin uzun şiddet dolu tarihinin derinliklerinden çıkarak daha yoksul Güneyli ülkelerde çoğunlukla da eski sömürgelerde yetiştirilmekte oradan nakledilmekte ve zengin Kuzeyli ülkelerde çoğunlukla o günkü ve eski emperyalist güçler tüketilmekteydi Kahve çekirdeği üretimi tropik bölgelerde yetiştirilmek zorunda olan kahve çekirdeklerinin iklimsel gereksinimlerinden dolayı Güneydeki ağırlığını korumuştur Ancak oyunun taraflarından bazıları değişmiştir Örneğin Vietnam sadece birkaç on yılda adı sanı duyulmamış bir kahve ihracatçısı olmaktan çıkıp dünyanın en büyüklerinden biri haline gelmiştir Bugün Vietnam ın kahve ihracatı hacimce her ikisi de kahve dünyasının geleneksel liderleri olan Brezilya nın ardından ve Kolombiya nın önünde ikinci sırayı işgal etmektedir Temel değişimler Güneyin yükselişi nin ve Güney Güney eksenli ticaretin ithalatlarında istikrarlı bir yükselişi ateşlediği Batı dışı ülkelerde özellikle de üst orta gelir düzeyindekilerde tüketim alanında da eşit derecede göze çarpar durumda Hesaplamalar gelişmekte olan ülkelerdeki kahve tüketiminin 2020 de küresel tüketimin yüzde 50 sini teşkil edeceğini öngörüyor Türkiye değişmekte olan bu tüketim kalıplarında kilit bir oyuncu haline gelmiştir Türkiye 2013 te tüm dünyadaki kahve çekirdeği ithalatçıları arasında 30 uncu sıradaydı Bu durum Türkiye yi küçük bir Batı dışı ülke grubunun arkasına Güney Kore Cezayir Malezya Suudi Arabistan Çin ve Mısır ve bir sürü varlıklı ülkenin Norveç Slovakya İsrail ve Macaristan dahil üstüne konumlandırıyor Ancak belki de en göze çarpan değişim büyüme oranlarında meydana gelmiştir 1990 ile 2013 arasında Türkiye nin kahve ithalatı 140 000 adet 60 kiloluk torbadan 842 000 adet 60 kiloluk torbaya yükseldi yüzde 500 lük bir artış Bu oran köklü pek çok kahve piyasasındaki büyümenin kat be kat üzerindedir kahve ithalatı aynı dönemde Almanya da yüzde 55 Birleşik Devletler de yüzde 29 artmış Danimarka ve İsveç te ise neredeyse hiç değişmemiştir 3 Güncel büyüme oranlarına bakılırsa Türkiye gelecek 5 10 yıl içerisinde birçok geleneksel kahve ithalatçısı ülkeyi sollayıp başat bir tüketici ülke konumuna yükselecek Elbette Türkiye de Ortadoğu ve Kuzey Afrika boyunca kahvenin tarihi zaten uzun Tahmin edilebileceği üzere Batı da bu tarihe hakkettiği ağırlık verilmemiştir Nitekim meşhur kahve tarihçisi Steven Topik kahvenin küresel olarak alınıp satılan bir meta haline gelmesinin Batı nın sömürgeci olarak yayılması sonucu değil Hindistanlı ve Arap tüccarların hâkim olduğu üç yüz yıllık uluslararası bir kahve ticaretinden doğduğunu gözlemlemiştir Bu tüccarlar kahve çekirdeklerini Etiyopya ve Yemen den Orta Asya ve Kuzey Afrika da satmak için getirmişlerdi Avrupalıların on sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıllarda Batı da kahve tüketimini sürekli olarak arttırmaya yol açacak şekilde tedrici olarak küresel kahve ticaretinde söz sahibi olmaya başlamaları için on sekizinci yüzyılın sonunu beklemek gerekecekti Yine de on beşinci yüzyıldan on sekizinci yüzyıla dek kahve üretiminde başı Avrupalılar değil Yemenliler çekmekteydi Türkiye deki Kahve Yemen den Gelir türküsü de işte kaynağını buradan alır img src https s3 eu west 1 amazonaws com dia kitadagitim ckeditor_assets pictures 53 content_1_original_original jpg alt height 15 width 15 font size 1 color white font img