Kapitalizm Devlet Sağlık ve Türkiye — Aziz Küçük

Sağlık alanında küresel ve ulusal dönüşümün hız kazandığı bir dönemde yazılan bu kitap Ankara Üniversitesi SBF Yönetim Bilimleri Anabilim Dalında hazırlamış olduğum Kapitalist Devlette Sağlık Hizmetlerinin Örgütlenmesindeki Dönüşüm Türkiye Üzerine Bir Analiz başlıklı doktora tez çalışmasının gözden geçirilmiş ve bazı verilerinin güncellenmiş halidir Çalışma sağlık alanındaki dönüşüm olgusunu kapitalizm ve devlet kuramları bağlamında sermaye birikim süreci ekseninde somut verilerle ve bilgilerle analiz eden bir deneme niteliği taşımaktadır Elinizdeki kitapta Türkiye de sağlık alanının dönüşümünde kapitalizmin mevcut izleğini ve olgusal etkilerini ön plana alan bir yaklaşım tercih edilmiştir Günümüzde meta üretiminin bütünleyici bir parçasından öznesi konumuna gelen sağlık alanı kapitalist sermaye birikim sürecinin gereklilikleri ile uyum içinde yeniden yapılandırılmaktadır Buna bağlı olarak kitapta Türkiye özelinde sağlık hizmetlerinin eskiden sermaye birikiminin önkoşullarını sağlamaya yönelik olduğu ancak son 20 30 yılda sermaye birikiminin nesnesi haline geldiği savunulmaktadır Dolayısıyla sağlık sektörü reformunun sağlık ve sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesinden daha fazlasını ifade ettiğine işaret edilmektedir Sağlık alanının doğasını bileşimini düzenlenmesini ve rolünü daha iyi anlayabilmek için onun siyasi ve ekonomik bağlamının bir bütün olarak kavranması gerekmektedir Böyle bir çabanın ürünü olan kitabımızda modern devletin gelişiminden beri tarihsel olarak sağlık hizmetlerinin işlevleri nelerdir Sağlık hizmetlerinin sunumu ve örgütlenmesi kapitalist üretim biçimi içinde nasıl ve hangi dinamiklere göre biçimlenmektedir Bir başka deyişle sağlık alanında tarihsellik ilkesi çerçevesinde ortaya çıkan dönüşüm olgusu devlet ve kapitalizm ilişkisi açısından neyi ifade etmektedir Bu bağlamda dünyada ve Türkiye de hayata geçirilen sağlık reformları hangi gelişmelerin ürünüdür ve sermaye birikim süreci açısından önemi nedir gibi sorulara yanıt arayacağız Öte yandan incelenen alan ile ilgili yapılan çözümleme ve yorumların eleştirel analizinden veya yeni bulgularla geliştirilmesinden de kıvanç duyacağız Her çalışmada olduğu gibi bu çalışmanın da şekillenmesinde bazı kişilerin bilimsel desteklerinin ve yol göstericiliğinin izleri bulunmaktadır Bu nedenle öncelikle elinizdeki kitabın ortaya çıkmasına vesile olan doktora tez sürecimde tükenmeyen desteği ve rehberliği için Doç Dr İpek Özkal Sayan a ve emekleri dile getirdiğimden daha fazla olan jüri üyelerim Prof Dr Argun Akdoğan a Prof Dr Koray Karasu ya Yrd Doç Dr Ozan Zengin e Yrd Doç Dr Süha Oğuz Albayrak a görüş ve önerileri için ayrı ayrı teşekkürlerimi sunuyorum Yine bu süreçte benimle birlikte olan ailemin tüm fertlerine özellikle de eşim Emine ve oğullarım Ali Mert ve Alper Umut a çok teşekkür ederim Bu çalışmanın başlangıcından tamamlanmasına kadar bana verdikleri paha biçilmez destek için onlara çok şey borçluyum Son olarak tüm aşamalarındaki titiz çalışmaları ile kitabın elinize ulaşmasını sağlayan Akademisyen Yayınevi yönetim ve personeline de içten teşekkürlerimi buradan da ifade etmem gerekiyor

Sağlık alanında küresel ve ulusal dönüşümün hız kazandığı bir dönemde yazılan bu kitap Ankara Üniversitesi SBF Yönetim Bilimleri Anabilim Dalında hazırlamış olduğum Kapitalist Devlette Sağlık Hizmetlerinin Örgütlenmesindeki Dönüşüm Türkiye Üzerine Bir Analiz başlıklı doktora tez çalışmasının gözden geçirilmiş ve bazı verilerinin güncellenmiş halidir Çalışma sağlık alanındaki dönüşüm olgusunu kapitalizm ve devlet kuramları bağlamında sermaye birikim süreci ekseninde somut verilerle ve bilgilerle analiz eden bir deneme niteliği taşımaktadır Elinizdeki kitapta Türkiye de sağlık alanının dönüşümünde kapitalizmin mevcut izleğini ve olgusal etkilerini ön plana alan bir yaklaşım tercih edilmiştir Günümüzde meta üretiminin bütünleyici bir parçasından öznesi konumuna gelen sağlık alanı kapitalist sermaye birikim sürecinin gereklilikleri ile uyum içinde yeniden yapılandırılmaktadır Buna bağlı olarak kitapta Türkiye özelinde sağlık hizmetlerinin eskiden sermaye birikiminin önkoşullarını sağlamaya yönelik olduğu ancak son 20 30 yılda sermaye birikiminin nesnesi haline geldiği savunulmaktadır Dolayısıyla sağlık sektörü reformunun sağlık ve sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesinden daha fazlasını ifade ettiğine işaret edilmektedir Sağlık alanının doğasını bileşimini düzenlenmesini ve rolünü daha iyi anlayabilmek için onun siyasi ve ekonomik bağlamının bir bütün olarak kavranması gerekmektedir Böyle bir çabanın ürünü olan kitabımızda modern devletin gelişiminden beri tarihsel olarak sağlık hizmetlerinin işlevleri nelerdir Sağlık hizmetlerinin sunumu ve örgütlenmesi kapitalist üretim biçimi içinde nasıl ve hangi dinamiklere göre biçimlenmektedir Bir başka deyişle sağlık alanında tarihsellik ilkesi çerçevesinde ortaya çıkan dönüşüm olgusu devlet ve kapitalizm ilişkisi açısından neyi ifade etmektedir Bu bağlamda dünyada ve Türkiye de hayata geçirilen sağlık reformları hangi gelişmelerin ürünüdür ve sermaye birikim süreci açısından önemi nedir gibi sorulara yanıt arayacağız Öte yandan incelenen alan ile ilgili yapılan çözümleme ve yorumların eleştirel analizinden veya yeni bulgularla geliştirilmesinden de kıvanç duyacağız Her çalışmada olduğu gibi bu çalışmanın da şekillenmesinde bazı kişilerin bilimsel desteklerinin ve yol göstericiliğinin izleri bulunmaktadır Bu nedenle öncelikle elinizdeki kitabın ortaya çıkmasına vesile olan doktora tez sürecimde tükenmeyen desteği ve rehberliği için Doç Dr İpek Özkal Sayan a ve emekleri dile getirdiğimden daha fazla olan jüri üyelerim Prof Dr Argun Akdoğan a Prof Dr Koray Karasu ya Yrd Doç Dr Ozan Zengin e Yrd Doç Dr Süha Oğuz Albayrak a görüş ve önerileri için ayrı ayrı teşekkürlerimi sunuyorum Yine bu süreçte benimle birlikte olan ailemin tüm fertlerine özellikle de eşim Emine ve oğullarım Ali Mert ve Alper Umut a çok teşekkür ederim Bu çalışmanın başlangıcından tamamlanmasına kadar bana verdikleri paha biçilmez destek için onlara çok şey borçluyum Son olarak tüm aşamalarındaki titiz çalışmaları ile kitabın elinize ulaşmasını sağlayan Akademisyen Yayınevi yönetim ve personeline de içten teşekkürlerimi buradan da ifade etmem gerekiyor

Kapitalizmin ortaya çıkardığı eşitsizlikler üzerine kurulu olan modern filantropi hayırseverlik toplumsal sorunları sadece cömertlikle değil yatırım ve planlama yoluyla bilimsel yöntemlerle çözmeyi hedeflemektedir Günümüzde şirket vakıf işbirliğine dayanan eğilimin somut biçimlerinden biri olarak filantrokapitalizm ise emeğin ve doğal kaynakların sömürülmesi yoluyla biriktirilen kârların işletme yaklaşımları dolayımıyla görünüşte sosyal refahın iyileştirilmesi gerçekte ise çıkar yönelimli kullanılmasını ifade etmektedir Bu kitap Carnegie Rockefeller Ford ve Gates Vakfı gibi sırasıyla çelik petrol otomobil ve bilişim endüstrilerinde elde edilen kârlarla oluşturulan büyük Amerikan vakıflarının filantropik hedeflerle 19 yüzyılın sonlarından itibaren başta sağlık eğitim tarım beşeri ve sosyal bilimler olmak üzere birçok alanda yol açtıkları değişim ve dönüşümü farklı bir mercekle ele almaktadır Amerikan vakıflarının faaliyetlerinin ABD nin askeri siyasi ve kültürel hegemonyası bağlamında ele alınmadıkça tam anlamıyla anlaşılamayacağının ileri sürüldüğü kitapta vakıfların modern kapitalizmin bir ürünü olarak halk sağlığının ve tıbbın kurumsallaşmasına bilimin ve kültürün yeniden üretimine Amerikan iç ve dış politikasının oluşturulmasına kadar birçok alanda hangi saiklerle hareket ettikleri ve nasıl bir rol oynadıklarına ışık tutulmaktadır İşte titiz ve özenli bu çalışma ile dünya ve özellikle de Türkiye bağlamında vakıfların yürüttükleri programların akademik literatürde pek değinilmeyen sistematik bir analizi detaylı bir kaynak ve arşiv çalışması ile gözler önüne serilmektedir

Sağlık alanında küresel ve ulusal dönüşümün hız kazandığı bir dönemde yazılan bu kitap Ankara Üniversitesi SBF Yönetim Bilimleri Anabilim Dalında hazırlamış olduğum Kapitalist Devlette Sağlık Hizmetlerinin Örgütlenmesindeki Dönüşüm Türkiye Üzerine Bir Analiz başlıklı doktora tez çalışmasının gözden geçirilmiş ve bazı verilerinin güncellenmiş halidir Çalışma sağlık alanındaki dönüşüm olgusunu kapitalizm ve devlet kuramları bağlamında sermaye birikim süreci ekseninde somut verilerle ve bilgilerle analiz eden bir deneme niteliği taşımaktadır Elinizdeki kitapta Türkiye de sağlık alanının dönüşümünde kapitalizmin mevcut izleğini ve olgusal etkilerini ön plana alan bir yaklaşım tercih edilmiştir Günümüzde meta üretiminin bütünleyici bir parçasından öznesi konumuna gelen sağlık alanı kapitalist sermaye birikim sürecinin gereklilikleri ile uyum içinde yeniden yapılandırılmaktadır Buna bağlı olarak kitapta Türkiye özelinde sağlık hizmetlerinin eskiden sermaye birikiminin önkoşullarını sağlamaya yönelik olduğu ancak son 20 30 yılda sermaye birikiminin nesnesi haline geldiği savunulmaktadır Dolayısıyla sağlık sektörü reformunun sağlık ve sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesinden daha fazlasını ifade ettiğine işaret edilmektedir Sağlık alanının doğasını bileşimini düzenlenmesini ve rolünü daha iyi anlayabilmek için onun siyasi ve ekonomik bağlamının bir bütün olarak kavranması gerekmektedir Böyle bir çabanın ürünü olan kitabımızda modern devletin gelişiminden beri tarihsel olarak sağlık hizmetlerinin işlevleri nelerdir Sağlık hizmetlerinin sunumu ve örgütlenmesi kapitalist üretim biçimi içinde nasıl ve hangi dinamiklere göre biçimlenmektedir Bir başka deyişle sağlık alanında tarihsellik ilkesi çerçevesinde ortaya çıkan dönüşüm olgusu devlet ve kapitalizm ilişkisi açısından neyi ifade etmektedir Bu bağlamda dünyada ve Türkiye de hayata geçirilen sağlık reformları hangi gelişmelerin ürünüdür ve sermaye birikim süreci açısından önemi nedir gibi sorulara yanıt

Kapitalizmin ortaya çıkardığı eşitsizlikler üzerine kurulu olan modern filantropi hayırseverlik toplumsal sorunları sadece cömertlikle değil yatırım ve planlama yoluyla bilimsel yöntemlerle çözmeyi hedeflemektedir Günümüzde şirket vakıf işbirliğine dayanan eğilimin somut biçimlerinden biri olarak filantrokapitalizm ise emeğin ve doğal kaynakların sömürülmesi yoluyla biriktirilen kârların işletme yaklaşımları dolayımıyla görünüşte sosyal refahın iyileştirilmesi gerçekte ise çıkar yönelimli kullanılmasını ifade etmektedir Bu kitap Carnegie Rockefeller Ford ve Gates Vakfı gibi sırasıyla çelik petrol otomobil ve bilişim endüstrilerinde elde edilen kârlarla oluşturulan büyük Amerikan vakıflarının filantropik hedeflerle 19 yüzyılın sonlarından itibaren başta sağlık eğitim tarım beşeri ve sosyal bilimler olmak üzere birçok alanda yol açtıkları değişim ve dönüşümü farklı bir mercekle ele almaktadır Amerikan vakıflarının faaliyetlerinin ABD nin askeri siyasi ve kültürel hegemonyası bağlamında ele alınmadıkça tam anlamıyla anlaşılamayacağının ileri sürüldüğü kitapta vakıfların modern kapitalizmin bir ürünü olarak halk sağlığının ve tıbbın kurumsallaşmasına bilimin ve kültürün yeniden üretimine Amerikan iç ve dış politikasının oluşturulmasına kadar birçok alanda hangi saiklerle hareket ettikleri ve nasıl bir rol oynadıklarına ışık tutulmaktadır İşte titiz ve özenli bu çalışma ile dünya ve özellikle de Türkiye bağlamında vakıfların yürüttükleri programların akademik literatürde pek değinilmeyen sistematik bir analizi detaylı bir kaynak ve arşiv çalışması ile gözler önüne serilmektedir img src https s3 eu west 1 amazonaws com dia kitadagitim ckeditor_assets pictures 53 content_1_original_original jpg alt height 15 width 15 font size 1 color white font img