Karşılıklı Yardımlaşma Evrimin Bir Faktörü — Pyotr Alekseyeviç Kropotkin

Pyotr Alekseyeviç Kropotkin 1842 1921 Rus coğrafyacı zoolog ve anarko komünizmin önde gelen teorisyenlerinden biridir Onun düşünceleri bilimsel gözlemi anarşist siyasi felsefeyle birleştirir ve karşılıklı yardımlaşmayı evrimin temel faktörü olarak vurgular Peter Kropotkin Darwin in evrim teorisine getirilen en güçlülerin hayatta kalması yorumuna bilimsel ve devrimci bir başkaldırı sunuyor Sibirya nın zorlu doğasından Orta Çağ loncalarına uzanan geniş bir gözlem sahasında yaşamın sürdürülebilirliğinin rekabetten çok dayanışmaya bağlı olduğunu kanıtlıyor Karşılıklı Yardımlaşma doğada ve insanlık tarihinde türlerin devamını sağlayan asıl gücün bireysel çatışma değil kolektif iş birliği olduğunu haykırıyor İlkel insanda dediler her bir kişinin herkese karşı mücadelesi yaşamın yasası idi Hobbes tan beri yeterince eleştirilmeden istekli bir şekilde yinelenmiş olan bu iddianın insan gelişiminin ilkel dönemleri hakkında bildiklerimizle doğrulanmaktan nasıl uzak olduğunu Vahşilere ve Barbarlara ayrılmış bölümlerde tartıştım Erasmus Darwin in aktardığı şu gözleme artık inanmamam imkânsızdı Sıradan yengeç kabuk değiştirme mevsiminde henüz kabuk değiştirmemiş sert kabuklu bir yengeci nöbetçi diker böylelikle düşman deniz hayvanlarının kabuk değiştiren korunmasız canlılara zarar vermesini engeller PYOTR KROPOTKİN Dorlion Yayınları olarak 1902 yılında yayımlanan bu çalışmayı yeniden Türkçeye çevirerek değerli okurlarımızla buluşturmaktan mutluyuz

Pyotr Alekseyeviç Kropotkin 1842 1921 Rus coğrafyacı zoolog ve anarko komünizmin önde gelen teorisyenlerinden biridir Onun düşünceleri bilimsel gözlemi anarşist siyasi felsefeyle birleştirir ve karşılıklı yardımlaşmayı evrimin temel faktörü olarak vurgular Peter Kropotkin Darwin in evrim teorisine getirilen en güçlülerin hayatta kalması yorumuna bilimsel ve devrimci bir başkaldırı sunuyor Sibirya nın zorlu doğasından Orta Çağ loncalarına uzanan geniş bir gözlem sahasında yaşamın sürdürülebilirliğinin rekabetten çok dayanışmaya bağlı olduğunu kanıtlıyor Karşılıklı Yardımlaşma doğada ve insanlık tarihinde türlerin devamını sağlayan asıl gücün bireysel çatışma değil kolektif iş birliği olduğunu haykırıyor İlkel insanda dediler her bir kişinin herkese karşı mücadelesi yaşamın yasası idi Hobbes tan beri yeterince eleştirilmeden istekli bir şekilde yinelenmiş olan bu iddianın insan gelişiminin ilkel dönemleri hakkında bildiklerimizle doğrulanmaktan nasıl uzak olduğunu Vahşilere ve Barbarlara ayrılmış bölümlerde tartıştım Erasmus Darwin in aktardığı şu gözleme artık inanmamam imkânsızdı Sıradan yengeç kabuk değiştirme mevsiminde henüz kabuk değiştirmemiş sert kabuklu bir yengeci nöbetçi diker böylelikle düşman deniz hayvanlarının kabuk değiştiren korunmasız canlılara zarar vermesini engeller PYOTR KROPOTKİN Dorlion Yayınları olarak 1902 yılında yayımlanan bu çalışmayı yeniden Türkçeye çevirerek değerli okurlarımızla buluşturmaktan mutluyuz

Pyotr Alekseyeviç Kropotkin 1842 1921 Rus coğrafyacı zoolog ve anarko komünizmin önde gelen teorisyenlerinden biridir Onun düşünceleri bilimsel gözlemi anarşist siyasi felsefeyle birleştirir ve karşılıklı yardımlaşmayı evrimin temel faktörü olarak vurgular Peter Kropotkin Darwin in evrim teorisine getirilen en güçlülerin hayatta kalması yorumuna bilimsel ve devrimci bir başkaldırı sunuyor Sibirya nın zorlu doğasından Orta Çağ loncalarına uzanan geniş bir gözlem sahasında yaşamın sürdürülebilirliğinin rekabetten çok dayanışmaya bağlı olduğunu kanıtlıyor Karşılıklı Yardımlaşma doğada ve insanlık tarihinde türlerin devamını sağlayan asıl gücün bireysel çatışma değil kolektif iş birliği olduğunu haykırıyor İlkel insanda dediler her bir kişinin herkese karşı mücadelesi yaşamın yasası idi Hobbes tan beri yeterince eleştirilmeden istekli bir şekilde yinelenmiş olan bu iddianın insan gelişiminin ilkel dönemleri hakkında bildiklerimizle doğrulanmaktan nasıl uzak olduğunu Vahşilere ve Barbarlara ayrılmış bölümlerde tartıştım Erasmus Darwin in aktardığı şu gözleme artık inanmamam imkânsızdı Sıradan yengeç kabuk değiştirme mevsiminde henüz kabuk değiştirmemiş sert kabuklu bir yengeci nöbetçi diker böylelikle düşman deniz hayvanlarının kabuk değiştiren korunmasız canlılara zarar vermesini engeller PYOTR KROPOTKİN

Pyotr Alekseyeviç Kropotkin 1842 1921 Rus coğrafyacı zoolog ve anarko komünizmin önde gelen teorisyenlerinden biridir Onun düşünceleri bilimsel gözlemi anarşist siyasi felsefeyle birleştirir ve karşılıklı yardımlaşmayı evrimin temel faktörü olarak vurgular Peter Kropotkin Darwin in evrim teorisine getirilen en güçlülerin hayatta kalması yorumuna bilimsel ve devrimci bir başkaldırı sunuyor Sibirya nın zorlu doğasından Orta Çağ loncalarına uzanan geniş bir gözlem sahasında yaşamın sürdürülebilirliğinin rekabetten çok dayanışmaya bağlı olduğunu kanıtlıyor Karşılıklı Yardımlaşma doğada ve insanlık tarihinde türlerin devamını sağlayan asıl gücün bireysel çatışma değil kolektif iş birliği olduğunu haykırıyor İlkel insanda dediler her bir kişinin herkese karşı mücadelesi yaşamın yasası idi Hobbes tan beri yeterince eleştirilmeden istekli bir şekilde yinelenmiş olan bu iddianın insan gelişiminin ilkel dönemleri hakkında bildiklerimizle doğrulanmaktan nasıl uzak olduğunu Vahşilere ve Barbarlara ayrılmış bölümlerde tartıştım Erasmus Darwin in aktardığı şu gözleme artık inanmamam imkânsızdı Sıradan yengeç kabuk değiştirme mevsiminde henüz kabuk değiştirmemiş sert kabuklu bir yengeci nöbetçi diker böylelikle düşman deniz hayvanlarının kabuk değiştiren korunmasız canlılara zarar vermesini engeller PYOTR KROPOTKİN Dorlion Yayınları olarak 1902 yılında yayımlanan bu çalışmayı yeniden Türkçeye çevirerek değerli okurlarımızla buluşturmaktan mutluyuz

Pyotr Alekseyeviç Kropotkin 1842 1921 Rus coğrafyacı zoolog ve anarko komünizmin önde gelen teorisyenlerinden biridir Onun düşünceleri bilimsel gözlemi anarşist siyasi felsefeyle birleştirir ve karşılıklı yardımlaşmayı evrimin temel faktörü olarak vurgular Peter Kropotkin Darwin in evrim teorisine getirilen en güçlülerin hayatta kalması yorumuna bilimsel ve devrimci bir başkaldırı sunuyor Sibirya nın zorlu doğasından Orta Çağ loncalarına uzanan geniş bir gözlem sahasında yaşamın sürdürülebilirliğinin rekabetten çok dayanışmaya bağlı olduğunu kanıtlıyor Karşılıklı Yardımlaşma doğada ve insanlık tarihinde türlerin devamını sağlayan asıl gücün bireysel çatışma değil kolektif iş birliği olduğunu haykırıyor İlkel insanda dediler her bir kişinin herkese karşı mücadelesi yaşamın yasası idi Hobbes tan beri yeterince eleştirilmeden istekli bir şekilde yinelenmiş olan bu iddianın insan gelişiminin ilkel dönemleri hakkında bildiklerimizle doğrulanmaktan nasıl uzak olduğunu Vahşilere ve Barbarlara ayrılmış bölümlerde tartıştım Erasmus Darwin in aktardığı şu gözleme artık inanmamam imkânsızdı Sıradan yengeç kabuk değiştirme mevsiminde henüz kabuk değiştirmemiş sert kabuklu bir yengeci nöbetçi diker böylelikle düşman deniz hayvanlarının kabuk değiştiren korunmasız canlılara zarar vermesini engeller PYOTR KROPOTKİN Dorlion Yayınları olarak 1902 yılında yayımlanan bu çalışmayı yeniden Türkçeye çevirerek değerli okurlarımızla buluşturmaktan mutluyuz

Kropotkin in en temel eserlerinden biri olan Karşılıklı Yardımlaşma aynı zamanda Malthusçu hayatta kalma mücadelesi ne ve Darwincilere verilmiş bir yanıttır İnsan nüfusunun mevcut yiyecek arzından daha hızlı bir artış gösterdiğini ileri süren Malthus yaşam imkânlarıyla nüfus artışı arasındaki dengenin ancak kıtlık hastalık ve savaş sonucu güçsüzlerin elenmesiyle korunacağını söylüyordu Malthus un hayatta kalma mücadelesi olarak formüle ettiği bu anlayış herkesin herkese karşı sürekli rekabeti demekti Sonraki yıllarda Darwin doğal seçilimin güçlü türleri koruyup güçsüzleri elemesini evrimin belirleyici faktörü olarak hayatta kalma mücadelesi yle açıkladığında Victoria döneminin zihniyetiyle beslenen Malthusçuluk biyolojik alanda da güçlü bir destek bulmuş oldu Darwin daha sonra düşüncesinde kısmi değişiklikler yaptıysa da izleyicileri onun uyarılarına rağmen bu acımasız mücadele yi biyolojik bir ilke olarak evrimin biricik faktörü haline getirdiler İlkel insan dünyasıyla hayvanlar alemini kana susamış gladyatör gösterisi gibi sunan yeni Darwincilerin sürekli mücadele anlayışı eşitlikçi dayanışmacı özgür toplum düşüncesine de ölümcül bir saldırıydı Bu nedenle Malthus ve yeni Darwincilere yanıt vermek neredeyse zorunlu hale gelmişti Yanıt ünlü anarşist ve doğa bilimci Pyotr Kropotkin den geldi Kropotkin aynı türün bireyleri arasında mücadeleden çok yardımlaşmanın sayısız kanıtını onlarca hayvan türünü örnek vererek gösteriyordu Karşılıklı yardımlaşmanın bir evrim faktörü olarak insan dünyasındaki rolü üzerinde de duran Kropotkin vahşi ve yarı vahşi klanların köy komünlerinin ve ortaçağ özgür şehir cumhuriyetleri döneminin karşılıklı yardımlaşma kurumlarını detaylarıyla inceler Kropotkin in bu çalışmasında insan ve hayvan toplumlarının evrimini izlerken eş zamanlı olarak modern devlete varan evrimsel gelişme çizgisini de bütünlüklü bir biçimde izleyebiliriz Sayfa Sayısı 312Baskı Yılı 2008Dili TürkçeYayınevi Kaos Yayınları

Kropotkin in en temel eserlerinden biri olan Karşılıklı Yardımlaşma aynı zamanda Malthusçu hayatta kalma mücadelesi ne ve Darwincilere verilmiş bir yanıttır İnsan nüfusunun mevcut yiyecek arzından daha hızlı bir artış gösterdiğini ileri süren Malthus yaşam imkânlarıyla nüfus artışı arasındaki dengenin ancak kıtlık hastalık ve savaş sonucu güçsüzlerin elenmesiyle korunacağını söylüyordu Malthus un hayatta kalma mücadelesi olarak formüle ettiği bu anlayış herkesin herkese karşı sürekli rekabeti demekti Sonraki yıllarda Darwin doğal seçilimin güçlü türleri koruyup güçsüzleri elemesini evrimin belirleyici faktörü olarak hayatta kalma mücadelesi yle açıkladığında Victoria döneminin zihniyetiyle beslenen Malthusçuluk biyolojik alanda da güçlü bir destek bulmuş oldu Darwin daha sonra düşüncesinde kısmi değişiklikler yaptıysa da izleyicileri onun uyarılarına rağmen bu acımasız mücadele yi biyolojik bir ilke olarak evrimin biricik faktörü haline getirdiler İlkel insan dünyasıyla hayvanlar alemini kana susamış gladyatör gösterisi gibi sunan yeni Darwincilerin sürekli mücadele anlayışı eşitlikçi dayanışmacı özgür toplum düşüncesine de ölümcül bir saldırıydı Bu nedenle Malthus ve yeni Darwincilere yanıt vermek neredeyse zorunlu hale gelmişti Yanıt ünlü anarşist ve doğa bilimci Pyotr Kropotkin den geldi Kropotkin aynı türün bireyleri arasında mücadeleden çok yardımlaşmanın sayısız kanıtını onlarca hayvan türünü örnek vererek gösteriyordu Karşılıklı yardımlaşmanın bir evrim faktörü olarak insan dünyasındaki rolü üzerinde de duran Kropotkin vahşi ve yarı vahşi klanların köy komünlerinin ve ortaçağ özgür şehir cumhuriyetleri döneminin karşılıklı yardımlaşma kurumlarını detaylarıyla inceler Kropotkin in bu çalışmasında insan ve hayvan toplumlarının evrimini izlerken eş zamanlı olarak modern devlete varan evrimsel gelişme çizgisini de bütünlüklü bir biçimde izleyebiliriz Sayfa Sayısı 312 Baskı Yılı 2008 Dili Türkçe Yayınevi Kaos Yayınları