Kemal Atatürk Bir Beğeniyle Değerlendirme

Yerli ve yabancı pek çok yazar Mustafa Kemâl Gazi Atatürk gibi başlıklarla bu büyük lider hakkında pek çok kitap makale hatta roman yazdılar İngiliz asıllı H C Armstrong un Bozkurt başlıklı kitabının dışında tek bir yazar dahi Mustafa Kemâl Atatürk ü ve Devrimlerini eleştirir nitelikte bir başka kitap yazmayı makale dahi yazmadılar Özellikle yabancı yazarların Gazi hakkında eleştiri niteliğinde yazmamalarının nedeni bu büyük insana karşı duydukları saygıdan öte eşsiz önderin elde ettiği başarıların ve yaptığı inanılmaz devrimlerin eleştirilecek yönlerinin bulunmamış olmasından kaynaklanıyordu Bundan yaklaşık bir asır önce yazılmış olan elinizdeki bu kitap denilebilir ki Gazi Mustafa Kemâl Atatürk ü inandığı ve yürekten bağlı olduğu zeki ve çalışkan Türk Ulusu ile birlikte gerek iç gerek dış siyaset konularında akıcı bir üslupla kaleme alınmış ciddi bazda tek kitaptır Mustafa Kemal Atatürk sınır komşuları ile ilişkilerinden tutunda tüm dünya devletleri ile dostane ilişkiler içine girerken hem kendi hem dostluk kurmak istediği devletin haklarını gözetleyen dünyada gelmiş geçmiş tek devlet adamıdır Avusturyalı yazarın Türk Rönesans ını anlatırken Mustafa Kemal Atatürk ün zeka ve çalışma gücüne olan saygısını ifade tarzı kitabına ayrı bir zenginlik kazandırmıştır Avusturya nın ilk Türkiye Büyükelçisi August Ritter von Kral ın 1935 yılında yazdığı Das Land Kamâl Ataürks başlıklı bu kitabı benzerlerinden ayıran pek çok özelliğinin yanı sıra devrimlerin yapılışını günü gününe izleyip olağan üstü bir titizlikle gözlemleyip kaleme almış olmasıdır Bizzat yazarın kendisininde betimlediği gibi bu kitap yeni Türkiye nin oluşumunun sıradan bir öyküsü bir izlenimler demeti ya da Atatürk ün öz yaşam öyküsü olmaktan öte o günlerin Türkiye sinin bilinçli bir aktarımı Ulus ve Vatandaş olmanın coşkusu ve güvendiği liderinin öncülüğünde gerçekleştirilenlerin bir bilânçosu olma savındadır Kitabı okurken Cumhuriyet in ilanı ile başlayıp inanılmaz bir hızla ve Mustafa Kemâl Atatürk ün hastalığının son günlerine kadar devam eden devrimlerin nasıl ve hangi olanaksızlıklarla gerçekleştirildiğinin hikâyesini de okuyacaksınız Aynı zamanda yapılan devrilerin gerçekleştirilen yeniliklerin Türk ulusunun kaderini ve yaşam kalitesini nasıl değiştirdiğine ve kendine ulusuna sonsuz güvenen bir liderin öncülüğünde zeki ve çalışkan bir ulusun kültürde ekonomide sosyal yaşamda neler yapmaya muktedir olduğuna da şahit olacaksınız

Türkiye Cumhuriyeti nin kurucu kadrosunun lideri ve ilk Cumhurbaşkanı olan Kemal Atatürk 5 Eylül 1938 tarihinde tanzim ettiği vasiyetnameyle bazı gayrimenkulleri ile sahip olduğu nakit ve hisse senetlerinin tümünden oluşan varlıklarını CHP Cumhuriyet Halk Partisi ye bırakmış bu varlıklar içerisinde yer alan nakit ve hisse senetlerinin gelirlerini de yakını olan bazı kişiler kız kardeşi ve manevi evlatları ile TTK Türk Tarih Kurumu ve TDK Türk Dil Kurumu ya verilmesini vasiyet etmiştir Gerçek kişilere yaşadıkları sürece belirli bir miktarda her ay ödeme yapılmasını kalan gelirin de her yıl iki kurum arasında eşit şekilde paylaştırılmasını vasiyet etmiştir Vasiyetnamenin hazırlanışı ile kapsamı hukuksal açıdan birinci bölümde ayrıntılı olarak incelenmiştir Vasiyetname uygulanmaya başladığı tarihten itibaren politikanın merkezinde yer almıştır Çok partili sisteme geçilmesinin ardından vasiyetname ile CHP ye bırakılan mal varlığı bir kanunla müsadere edilmiştir Söz konusu kanun 1963 yılında Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş ve müsadere edilen mal varlığı CHP ye geri verilmiştir 12 Eylül 1980 askeri darbesi ile CHP dahil tüm siyasi partiler kapatılmış ve mal varlıkları da Hazine ye devredilmiştir Böylece hem vasiyet bırakılan tüzel kişinin varlığı sonlanmış hem de vasiyetname ile İş Bankası payları dahil bırakılan mal varlığı yeniden kamuya geçmiştir 1992 yılında parlamento çıkardığı bir kanunla kapatılan siyasi partilerin yeniden faaliyete geçebilmelerine izin vermiştir Bu kanuna dayanarak CHP yeniden faaliyet geçmiş ve Hazine ye devredilmiş mal varlıkları da partiye iade edilmiştir Vasiyetnameye geçmişte yapılmış olan müdahaleler ve günümüzde yapılmaya çalışılan müdahale niyetleri ikinci kısımda kapsamlı bir biçimde ele alınmıştır Günümüzde Kemal Atatürk ün vasiyetnamesinin üç paydaşı bulunmaktadır Üçüncü bölümde bu paydaşlar incelenmiştir Bunlardan birisi vasiyet edilen varlıklardan vasiyetnamenin uygulanması kapsamında günümüzde kalan tek varlık İş Bankası nın paylarıdır Bu paylar bankanın sermayesinin 28 09 unu oluşturmaktadır Çalışmada İş Bankası nın kuruluş sermaye ve yönetimindeki gelişmeler tarihsel bir perspektif içinde incelenmiştir Kemal Atatürk ün vasiyetnamesi ile bıraktığı varlıkların sahipliği hukuksal olarak tartışmasız biçimde CHP ye aittir Ancak vasiyetnamenin hazırlandığı tarihte siyasi partiler ile bankacılığa ilişkin düzenlemeler açısından bir sorun olmasa da günümüzde bu konuya ilişkin düzenlemelere göre siyasal partilerin bir bankada büyük pay sahibi solup olmayacağı önemli bir tartışma konusu olmaktadır Vasiyetnamenin bir diğer paydaş grubu kendilerine gelir bırakılan iki dernektir Askeri yönetim 1982 Anayasası ve buna dayanarak çıkardığı bir kanunla vasiyetname ile gelir bırakılan dernek statüsündeki özel hukuk kişileri olan TTK ve TDK yı aynı ünvanlarla kamu tüzel kişilerine dönüştürmüş vasiyetname gelirini de bu kurumlara özgülemiştir 1983 yılından bu yana Kemal Atatürk ün vasiyetnamesi ile bırakılan gelir vasiyetinin bu kamu tüzel kişileri tarafından alınıyor olması hukuksal açıdan irdelenmiştir