Kemalist Kameralizm Çiğdem Erdem — Çiğdem Erdem

İÇİNDEKİLER GİRİŞ 1 BİRİNCİ BÖLÜM KAMERALİZM I KAMERALİZMİN TARİHSEL VE KAVRAMSAL ÇERÇEVESİ 7 A KAVRAMSAL ÇERÇEVE 7 1 Kameralizmin Nüvesi Olarak Merkantilizm 8 2 Kameralizm Merkantilizm İlişkisi Üzerine Bir Siyaset Biçimi Olarak Kameralizm 12 B TARİHSEL ÇERÇEVE 17 1 Kameralizmin Ortaya Çıkışı ve Gelişimi 17 2 Kameralistler 21 II KAMERALİZMİN ÖZELLİKLERİ 26 A EKONOMİK ÖZELLİKLERİ 26 1 Devlet Eliyle Ekonomik Kalkınma 26 2 Devlet Maliyesi 29 3 Dış Ticaret Politikası 30 4 Yerli Üretimin Artırılması 31 5 Tasarruf 32 B SOSYAL ÖZELLİKLERİ 34 1 Nüfusçu Politika 34 2 Orta Sınıfın Geliştirilmesi 37 C SİYASAL ÖZELLİKLERİ 40 1 Merkezi Siyasi Birliğin Sağlanması ve Aydın Despotizmi 40 2 Devlete Bağlı Tebaa 42 İKİNCİ BÖLÜM KAMERALİZİMDEN KEMALİZME UZANAN KÖPRÜ KAMERALİZM MİLLİ İKTİSAT DEVLETÇİLİK ÇİZGİSİ I KAMERALİZM MİLLİ İKTİSAT ÇİZGİSİ 45 A LİBERALİZME TEPKİLER VE EKONOMİK MİLLİYETÇİLİĞİN YENİDEN DOĞUŞU 47 B EKONOMİK MİLLİYETÇİLER 49 C LİST VE MİLLİ İKTİSAT EKOLÜNÜN EKONOMİ POLİTİĞİ 52 1 Milli İktisat ve Ekonomi 52 2 Milli İktisat ve Siyaset 55 II MİLLİ İKTİSAT OKULUNUN OSMANLI TÜRK DÜŞÜNÜNE VE UYGULAMASINA YANSIMALARI 57 A Osmanlı İmparatorluğu nda Milli İktisadın Düşünsel ve Uygulamaya Yönelik Boyutları 57 1 Milli İktisat Düşüncesinin Ortaya Çıkışı 57 2 İttihat ve Terakki Dönemi ve Milli İktisadın Uygulaması 60 B Milli İktisat ve Cumhuriyetin İlk Yılları 64 III MİLLİ İKTİSATTAN DEVLETÇİLİĞE 66 A MİLLİ İKTİSATIN YENİDEN YORUMLANIŞI DEVLETÇİLİK 66 B DEVLETÇİLİĞE GEÇİŞ NEDENLERİ 67 1 Devletçiliğe Geçişin Ekonomik Nedenleri 68 a Uluslararası Ortamın Etkileri 68 b İçsel Etkiler 71 2 Devletçiliğe Geçişin Siyasi Nedenleri 74 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 1930 LU YILLARDA TEK PARTİ YÖNETİMİNİN UYGULADIĞI POLİTİKALAR I EKONOMİK POLİTİKALAR 79 A DEVLETÇİLİK 79 1 Devletçiliğin Evreleri 80 a 1930 1932 Devletçiliği Devlet Sanayi Ofisi ve Sanayi Kredi Bankası Modeli 81 b 1932 1938 Devletçiliği Sümerbank Modeli 85 c 1938 Devletçiliği İktisadi Devlet Teşekkülleri Modeli 89 2 Devletçilik Uygulamaları 92 a Devlet İşletmeciliği 92 b Dolaylı Yoldan Devletçilik Uygulamaları 97 B MALİYE VE PARA POLİTİKASI 99 1 Denk Bütçe 100 2 Sıkı Para Politikası 102 C DIŞ TİCARET POLİTİKASI 107 1 İthalata Yönelik Düzenlemeler 108 2 İhracata Yönelik Düzenlemeler 110 D YERLİ ÜRETİMİN ARTIRILMASI 113 1 Sanayi Planları ve Yerli Üretimin Artırılması 114 2 Özel Sektörün Desteklenmesi Yoluyla Yerli Üretimin Artırılması 118 3 Kendi Kendine Yeterlilik Gizil ve Nihai Hedef Olarak Otarşi 120 E TASARRUFUN ARTIRILMASI 122 II SOSYAL POLİTİKALAR 128 A NÜFUSÇU POLİTİKA 128 1 Nüfusun Niceliksel Artışının Desteklenmesi 128 2 Üretken Nüfusun Artırılması 131 B ORTA SINIF 134 1 Siyasi Söylem ve Orta Sınıf 134 2 Ekonomik Uygulamalar ve Orta Sınıf 138 III SİYASİ POLİTİKALAR 144 A MERKEZİ SİYASİ BİRLİK TEK PARTİ YÖNETİMİNİN KURUMSALLAŞMASI 146 1 Siyasi Düzlemde Tek Parti Yönetiminin Kurumsallaşması 147 a Parti Kapatmalar 147 b Parti Devlet Özdeşliği 150 c Parti Yöneticilerinin Aldığı Sıfatlar 153 2 Toplumsal Düzlemde Tek Parti Yönetimin Kurumsallaşması 154 a Sivil Toplum Kuruluşlarının Kapatılması ve Parti Bünyesinde Yeni Oluşumların Örgütlenmesi 154 b Rejim Kanunu İş Kanunu 160 3 Aydın Despotizminin Bir Türevi Olarak Bürokratik Seçkincilik 163 B REJİMİN İLKELERİNE BAĞLI CUMHURİYET VATANDAŞININ PEŞİNDE 165 1 Eğitim 167 2 Basın 171 SONUÇ 175 KAYNAKÇA 181