Keşiş in Torunları Dersimli Ermeniler

Bu kitapta gerek 1895 Kırım ı gerekse de 1915 Soykırımı nda Dersim de hem mülkiyetin el değiştirmesi hem de dilinden dininden ve yaşadıkları topraklardan sürgün edilen Ermeni halkının giderek kültürel bütünlüğünü yitirişinin izleri takip ediliyor Dersim Ermenileri yaşamlarını kurtarmıştır belki ama mülkiyetlerini inançlarını ve sosyal statülerini kaybetmişlerdir Soykırımdan kurtulan Ermeniler Dersim de değişik aşiretlerin yanında var olma mücadelesi vermiş ve bir tanığın ifadesiyle sahibi oldukları topraklarda maraba olmuşlardır Bu kitabın hazırlanması için 1937 38 Dersim tertelesinden sağ çıkan Vank ve Zımek li Hiristiyan Ermenilerin izi sürüldü 1915 tertelesinden sonra Dersimde kurumsal varlığı korunabilen tek ibadet yeri olan Halvori Surp Garabet Vank ının bombalanarak yıkılması ve Keşiş ailesi nin yok edilmesi nedeniyle geride kalan az sayıdaki aile fertleri de Türkiye nin değişik yerlerinde zorunlu iskân a tabi tutulmuşlardır Bu çalışmada söz konusu bireylerin öyküleri toplanıp gün ışığına çıkarılmıştır Kaybedilmiş bu Hiristiyan topluluğun üyeleriyle Isparta İzmir Dersim Bolu İstanbul Almanya ve Fransa da görüşmeler yapıldı Tertele öncesi yaşamları tertele süreci sürgün ve zorunlu iskân dönemi Türkleştirme İslamlaştırma Alevileşme süreçlerine dair hatırlamaları ve yaşama tutunma biçimleri kaydedilerek birer belgeye dönüştürüldü Dersim Cumhuriyet Devleti nin kara kutusudur Zira devletin tüm halkları Türkleştirme ve Sünni İslamlaştırma politikası yaklaşık 20 yıl 1926 1947 boyunca Dersim de son derece planlı biçimde uygulanmıştır Bu kitaba konu olan araştırma sürecinde 1926 yılından itibaren uygulanmaya başlanan Şark Islahat Planı nın 1947 hatta yer yer 1950 yılına kadar merkezi olarak uygulandığı çok net olarak görülmüştür Keşiş in Torunları bir bakıma bu politikaların nasıl uygulandığının da bir görüntüsüdür