Kırk Hadis Şerhi — Sadreddin Konevî

Hadis geleneğinde bulunan Kırk Hadis usûlünü seçtiği hadisleri tasavvufî bir bakış açısıyla değerlendiren ve şerh eden Konevi bunu yaparken derûnî anlamlar konusunda herkesin aynı kavrayış seviyesinde olmadığını da hesaba katarak yorumlarını gizleme ve ifşa arasında bir yöntemle ortaya koymuştur

Hadis geleneğinde bulunan Kırk Hadis usûlünü seçtiği hadisleri tasavvufî bir bakış açısıyla değerlendiren ve şerh eden Konevi bunu yaparken derûnî anlamlar konusunda herkesin aynı kavrayış seviyesinde olmadığını da hesaba katarak yorumlarını gizleme ve ifşa arasında bir yöntemle ortaya koymuştur

Sadreddin Konevî tasavvuf düşüncesine kazandırdığı boyutlar ve kendisinden sonrasına etkileriyle dönüm noktası olmuş bir sufî düşünür XIII asırda yaşamış olan Konevî nin eserleri iki temel özelliğiyle dikkati çeker Birincisi bu eserler sayesinde Konevî ye ulaşan birikim sistemli bir bütünlüğe kavuşmuştur İkincisi ise eserleri etrafında oluşan ekol tasavvufun daha sonraki gelişimine gözardı edilmez etkilerde bulunmuştur Elinizdeki kitabı dışında şu eserlerini zikretmek mümkündür Fâtiha Tefsiri Miftâhü l gayb en Nefehâtü l ilâhiyye el Fukûk fî kelimâti müstenidâti Fusûsi l hikem el Mürselât en Nusûs fî tahkîki tavri l mahsûs Şerhu Esmâillâhi l Hüsnâ Tebsiratü l mübtedî ve tezkiretü l müntehî Kırk Hadis Şerhi nin bu eserler arasında dikkat çekici bir yeri vardır Bilindiği gibi İslam ilim geleneğinde kırk hadis derlemeleri yapılagelmiştir Anadolu nun büyük sûfî düşünürü Sadreddin Konevî de böyle bir derleme yapmış ancak sadece hadisleri aktarmanın ve zahirî anlamları üzerine açıklamalar yapmanın kendi kariyeri açısından yeterli olmayacağına kanaat getirmiştir Hadis kriterleri bakımından sahih olan kırk hadisi seçip bunların içerdiği derin anlamları aktarmanın daha isabetli olduğunu düşünen Konevî hazırladığı eserle hadis i şeriflere tasavvufî yaklaşımın yetkin bir örneğini sergilemiştir Derûnî anlamlar konusunda herkesin aynı kavrayış seviyesinde olmadığını da hesaba katarak yorumlarını gizleme ve ifşa arasında bir yöntemle ortaya koymuştur

Hadis geleneğinde bulunan Kırk Hadis usûlünü seçtiği hadisleri tasavvufî bir bakış açısıyla değerlendiren ve şerh eden Konevi bunu yaparken derûnî anlamlar konusunda herkesin aynı kavrayış seviyesinde olmadığını da hesaba katarak yorumlarını gizleme ve ifşa arasında bir yöntemle ortaya koymuştur

Bir hadiste Allah ın doksan dokuz ismi vardır onları ezberleyen kimse Cennete girer denilmiştir Bu itibarla ilahi isimler ve bunların açıklandığı eserler çeşitli alanlarıyla İslami literatürün önemli bir kısmını teşkil etmiştir Sadreddin Konevî bu eserinde ilahi isimleri Tanrı alem irtibatı bağlamında ele almış sufilerin keşif ve müşahede bilgilerinden hareket ederek varlıkların bu isimler vasıtasıyla Tanrı ya nasıl istinat ettiklerini açıklamıştır