Kış Uykusu — Ayşegül Devecioğlu

Kimse bilemez ki neler saklar bir kirazın belleği hele mahlepten dönmeyse Salıverildikten birkaç yıl sonra gözaltına alınan bir yakınlarını soruşturmak için Şube ye gittiğinde çevredeki evlerin görünmez bir perdeyle örtülmüşçesine silindiklerini görmüştü Şube ye bakan pencerelerde hiçbir hayat belirtisi balkonlarda tek çiçek yoktu birkaç saksının içinde tozlu kahverengi ya da griye dönüşmüş yapraklar seçiliyordu apartmanların ön cepheleri sahipleri uzun bir zaman önce terk etmiş gibi kirli ve bakımsızdı Sanki onu kapıya çıkarıp gözündeki bandı çözen polisin Kimseyle görüşme sokağa çıkma sözleri Şube nin karşı konulmaz bir buyruğu gibi dalga dalga yayılmıştı Bu evler gibi başka evler başka semtler başka kentler de uzun bir kış uykusuna yatmıştı Sayfa Sayısı 88 Baskı Yılı 2009 Dili Türkçe Yayınevi Metis Yayıncılık

Kimse bilemez ki neler saklar bir kirazın belleği hele mahlepten dönmeyse

Kimse bilemez ki neler saklar bir kirazın belleği hele mahlepten dönmeyse Kuş Diline Öykünen ve 2008 Orhan Kemal Roman Armağanı nı kazanan Ağlayan Dağ Susan Nehir romanlarının yazarından bu kez bir öykü kitabı Darbe sonrası ülkenin üzerine çöken ağır iklimi anlatan bu öyküler karabasanlarla dolu uykuların arasından sızan umudu ve direnci de taşıyor bizlere Salıverildikten birkaç yıl sonra gözaltına alınan bir yakınlarını soruşturmak için Şube ye gittiğinde çevredeki evlerin görünmez bir perdeyle örtülmüşçesine silindiklerini görmüştü Şube ye bakan pencerelerde hiçbir hayat belirtisi balkonlarda tek çiçek yoktu birkaç saksının içinde tozlu kahverengi ya da griye dönüşmüş yapraklar seçiliyordu apartmanların ön cepheleri sahipleri uzun bir zaman önce terk etmiş gibi kirli ve bakımsızdı Sanki onu kapıya çıkarıp gözündeki bandı çözen polisin Kimseyle görüşme sokağa çıkma sözleri Şube nin karşı konulmaz bir buyruğu gibi dalga dalga yayılmıştı Bu evler gibi başka evler başka semtler başka kentler de uzun bir kış uykusuna yatmıştı

Kimse bilemez ki neler saklar bir kirazın belleği hele mahlepten dönmeyse Kuş Diline Öykünen ve 2008 Orhan Kemal Roman Armağanı nı kazanan Ağlayan Dağ Susan Nehir romanlarının yazarından bu kez bir öykü kitabı Darbe sonrası ülkenin üzerine çöken ağır iklimi anlatan bu öyküler karabasanlarla dolu uykuların arasından sızan umudu ve direnci de taşıyor bizlere Salıverildikten birkaç yıl sonra gözaltına alınan bir yakınlarını soruşturmak için Şube ye gittiğinde çevredeki evlerin görünmez bir perdeyle örtülmüşçesine silindiklerini görmüştü Şube ye bakan pencerelerde hiçbir hayat belirtisi balkonlarda tek çiçek yoktu birkaç saksının içinde tozlu kahverengi ya da griye dönüşmüş yapraklar seçiliyordu apartmanların ön cepheleri sahipleri uzun bir zaman önce terk etmiş gibi kirli ve bakımsızdı Sanki onu kapıya çıkarıp gözündeki bandı çözen polisin Kimseyle görüşme sokağa çıkma sözleri Şube nin karşı konulmaz bir buyruğu gibi dalga dalga yayılmıştı Bu evler gibi başka evler başka semtler başka kentler de uzun bir kış uykusuna yatmıştı

Kimse bilemez ki neler saklar bir kirazın belleği hele mahlepten dönmeyse Kuş Diline Öykünen ve 2008 Orhan Kemal Roman Armağanı nı kazanan Ağlayan Dağ Susan Nehir romanlarının yazarından bu kez bir öykü kitabı Darbe sonrası ülkenin üzerine çöken ağır iklimi anlatan bu öyküler karabasanlarla dolu uykuların arasından sızan umudu ve direnci de taşıyor bizlere Salıverildikten birkaç yıl sonra gözaltına alınan bir yakınlarını soruşturmak için Şube ye gittiğinde çevredeki evlerin görünmez bir perdeyle örtülmüşçesine silindiklerini görmüştü Şube ye bakan pencerelerde hiçbir hayat belirtisi balkonlarda tek çiçek yoktu birkaç saksının içinde tozlu kahverengi ya da griye dönüşmüş yapraklar seçiliyordu apartmanların ön cepheleri sahipleri uzun bir zaman önce terk etmiş gibi kirli ve bakımsızdı Sanki onu kapıya çıkarıp gözündeki bandı çözen polisin Kimseyle görüşme sokağa çıkma sözleri Şube nin karşı konulmaz bir buyruğu gibi dalga dalga yayılmıştı Bu evler gibi başka evler başka semtler başka kentler de uzun bir kış uykusuna yatmıştı

Kimse bilemez ki neler saklar bir kirazın belleği hele mahlepten dönmeyse Kuş Diline Öykünen ve 2008 Orhan Kemal Roman Armağanı nı kazanan Ağlayan Dağ Susan Nehir romanlarının yazarından bu kez bir öykü kitabı Darbe sonrası ülkenin üzerine çöken ağır iklimi anlatan bu öyküler karabasanlarla dolu uykuların arasından sızan umudu ve direnci de taşıyor bizlere Salıverildikten birkaç yıl sonra gözaltına alınan bir yakınlarını soruşturmak için Şube ye gittiğinde çevredeki evlerin görünmez bir perdeyle örtülmüşçesine silindiklerini görmüştü Şube ye bakan pencerelerde hiçbir hayat belirtisi balkonlarda tek çiçek yoktu birkaç saksının içinde tozlu kahverengi ya da griye dönüşmüş yapraklar seçiliyordu apartmanların ön cepheleri sahipleri uzun bir zaman önce terk etmiş gibi kirli ve bakımsızdı Sanki onu kapıya çıkarıp gözündeki bandı çözen polisin Kimseyle görüşme sokağa çıkma sözleri Şube nin karşı konulmaz bir buyruğu gibi dalga dalga yayılmıştı Bu evler gibi başka evler başka semtler başka kentler de uzun bir kış uykusuna yatmıştı

Kimse bilemez ki neler saklar bir kirazın belleği hele mahlepten dönmeyse Kuş Diline Öykünen ve 2008 Orhan Kemal Roman Armağanı nı kazanan Ağlayan Dağ Susan Nehir romanlarının yazarından bu kez bir öykü kitabı Darbe sonrası ülkenin üzerine çöken ağır iklimi anlatan bu öyküler karabasanlarla dolu uykuların arasından sızan umudu ve direnci de taşıyor bizlere Salıverildikten birkaç yıl sonra gözaltına alınan bir yakınlarını soruşturmak için Şube ye gittiğinde çevredeki evlerin görünmez bir perdeyle örtülmüşçesine silindiklerini görmüştü Şube ye bakan pencerelerde hiçbir hayat belirtisi balkonlarda tek çiçek yoktu birkaç saksının içinde tozlu kahverengi ya da griye dönüşmüş yapraklar seçiliyordu apartmanların ön cepheleri sahipleri uzun bir zaman önce terk etmiş gibi kirli ve bakımsızdı Sanki onu kapıya çıkarıp gözündeki bandı çözen polisin Kimseyle görüşme sokağa çıkma sözleri Şube nin karşı konulmaz bir buyruğu gibi dalga dalga yayılmıştı Bu evler gibi başka evler başka semtler başka kentler de uzun bir kış uykusuna yatmıştı Yayınevi METİS YAYINLARI Yazar AYŞEGÜL DEVECİOĞLU

Kimse bilemez ki neler saklar bir kirazın belleği hele mahlepten dönmeyse Kış Uykusu ndan s 11 14 Onları ilk gördüğünde semtin üstüne devasa bir apartman dikilmeden kalmış tek arsasında ağaçların arasında dolaşıyorlardı İlk bakışta gece avlanan gündüz nadiren dışarı çıkan hayvanlara benziyorlardı bir zorunluluk nedeniyle açlık ya da susuzluk kadar kesin bir şey olmalıydı bu yuvalarından uğramışçasına tedirgin yabani Özlem Ertan Yaralı ülkenin yaralı yaşamları Taraf Gazetesi 2 Haziran 2009 Yaşadığımız iklime hem rengini hem de dokusunu veren yasaklar işkenceler ölümler ve bunların yarattığı yıllara yayılmış acı dolu sözler bazen bir kitabın sayfalarında karşımıza çıkıveriyor Güneydoğusu ölüm kuyularıyla donatılmış yaralı topraklarda doğan büyüyen hayatı bu topraklarda tanıyan yazarların bu tür konulara eğilmeleri çok şaşırtıcı değil elbette Özellikle de bu yazar eşini ve birçok yakın arkadaşını 12 Eylül askerî darbesinden sonra kaybetmiş insan hakları ihlâlleri ve Kürt sorunu konusunda duyarlılık taşıyan Ayşegül Devecioğlu gibi biriyse Vecdi Erbay Kış uykusuna itiraz öyküleri Günlük 1 Haziran 2009 Yazar Ayşegül Devecioğlu nu Newroz da halay çeken Kürtlerin yanı başında görmek mümkündür Beyoğlu nda mor iğne satan feministlerin yanında 1 Mayıs ta gaz bombalarının kesif kokusu içinde grev çadırında Hrant Dink için uzun bir yürüyüş sırasında görmek de mümkün Yazar kimliğinin eylemci kimliğinin ortaya çıkmasına ne derece katkı sunduğunu kestirmek biraz zor Ama eylemci kimliğinin yazarlığını beslediğini söyleyebiliriz İçselleştirilmiştir yazdıkları ve bu yüzden yaşadığımız hayatın ülkenin kendisidir anlattığı hik yeler Söz ve eylem birlikteliğini bünyesinde uyum içinde taşıyan yazarlardandır Devecioğlu Üstelik bu birlikteliği sözün edebiyatın değerini düşürmeden yapanlardandır Necmiye Alpay Devecioğlu nun yarı saydam kadınları Radikal Kitap Eki 9 Temmuz 2009 Aysegül Devecioğlu nun yeni çıkan öykü kitabı Kış Uykusu bir zirve Özellikle kitapla aynı adı taşıyan öykü yazarın daha önceki yapıtlarını da başka bir düzleme taşıdı Bir süreklilik söz konusu bu metinlerde İyiden iyiye geri çekilmiş edilgin yarı saydam kadınlar Serdar Güven Susanların lisânı Kitap Zamanı 6 Temmuz 2009 İlk romanı Kuş Diline Öykünen le dikkatleri üzerine çeken Ayşegül Devecioğlu ikinci romanı Ağlayan Dağ Susan Nehir le iyiden iyiye edebiyatımızda kendine yer edineceğinin ipuçlarını vermişti Çoğunluğu darbeler sonrası Türkiye yi ve Kürt sorununu konu edinen beş uzun öykünün bulunduğu Kış Uykusu nda yazar kimi zaman bir kentin zengin semtlerinin yanı başındaki bir gecekonduda yaşayan ailenin hikayesini kimi za Kaya Tokmakçıoğlu Kış Uykusu Sol 15 Haziran 2009 Henüz bitmeyen süren bir dönemin yaşanmakta olan yaşamın öyküsü hikâyesi romanı olabilir mi Ayşegül Devecioğlu nun beş öyküden oluşan son kitabı Kış Uykusu bu soruya cevap arıyor Kış Uykusu eşini ve birçok yakın arkadaşını 12 Eylül darbesiyle kaybeden Devecioğlu nun 2004 yılında yayımlanan Kuş Diline Öykünen ve 2007 yılında yayımlanıp 2008 de Orhan Kemal Roman Ödülü nü alan Ağlayan Dağ Susan Nehir den sonra çıkan son kitabı Sert öyküler içeren ince bir kitap duygusu veriyor insana Kış Uykusu Bir yandan 12 Eylül sonrasındaki karanlığın toplumun ifadesine hayal gücü ve yaratıcılığına ket vurulmasının sonuçları üzerine düşündürtürken diğer yandan Kürt halkının yaşadıkları Diyarbakır cezaevinde olup bitenler taş attıkları için kolları kırılan senelerce hapse mahkûm edilen çocuklar kuyulardaki cesetler faili meçhuller sürgünler yakılan köyler insanların kendi dilinde gülmesinin ve ağlamasının yasaklanmasını da insanın aklına getiriyor kitaptaki öyküler Pakize Barışta Ayşegül Devecioğlu ndan Kış Uykusu K Dergi Haziran 2009 Edebiyat önce korkuyu tanıdı belki Welat Ay Cemre Baytok Ayşe Toksöz Kış uykusu Düş görmeye izin vermeyen bir uyku Mesele Dergisi Eylül 2009 insan başkalarını anlatamaz yalnızca kendini anlatabilir se eğer Ayşegül Devecioğlu için yaralarını kanıksamayı kabullenmeyen onları tekrar tekrar deşip kanatan onlara neden olanlarla hesaplaşana kadar yaralı kalacak bir yazar diyebiliriz Daha önceki iki romanında olduğu gibi öykü kitabı Kış Uykusu nda da dünyada var olma biçimleri şiddetle reddedilen fakat başka türlü var olamayı da beceremeyen yaralı bellekleri ve sessizleştirilmişlikleriyle adeta zaman içinde asılı kalmış bir bekleme halinde yaşayan insanları yani 12 Eylül sonrası Türkiyesi nin insanlarını anlatıyor Anlatılamaz olanın deneyimini olanı değil anlatılamazlık hissini anlatmak suretiyle aktaran Ayşegül Devecioğlu hafıza ve dil temalarını kullanarak düş görmeye çağırıyor okurlarını Dicle Öztürk Halden anlayan bir edebiyat Agos Kitap Kirk Mart 2011 Bu yazıya son halini vereceğim akşamın evvelinde vapurla eve dönerken karşımdaki koltukta oturan birinin açtığı gazeteye gözüm takıldı Feminist oğullar yetiştiriyorum yazıyordu manşette Sayfa düzeninin renkten renge koştuğu bu gazetede o sözlerin işi neydi Alt başlıktan ortaya çıktı ki o tatlı ideal hem anne hem de sermayedar olan bir kadına aitmiş Üstüne bir de kafamda sadece kuşdiline öykünenler ağlayan dağlar kış uykusundakiler dönüp dururken patron un feminist ile yan yana duruşu daha da gülünçleşti İkisinin beraber olup olmayacağını feministler daha iyi bilir diyelim şimdilik ve Ayşegül Devecioğlu nun kitaplarına odaklanıp minik feminist adaylarının bu yolda yoğrulurken duyabileceklerine örnek olacak neler varmış kendimizce bir bakalım Devecioğlu yayımlanan ilk romanı Kuş Diline Öykünen de 1980 öncesinde sol hareket içinde örgütlüyken darbeyle beraber cezaevine giren bir genç kadının Gülay ın merkezinde toplumun 12 Eylül dönemindeki genel havasını anlatıyor Bunalımdan ziyade çaresizlik vardır bu dönemde Gülay a hiçbir faydamızın dokunmayacağını biliriz elimiz kolumuz bağlı ama telaşlanmadan bekleriz onun anlatması yeterlidir Olan olmuş silindir geçmiş ve galiba kimse bir şey anlamamıştır Silindirin ezmediği ne varsa yerini yadırgamaktadır Sorguda ağır işkenceden geçirilen Sema Aslan Jîn Gülîzer le konuşuyor Radikal Kitap Eki 5 Nisan 2013 İtiraf edeyim çoğu kez sadece büyülenmek için okuyorum Adlı adınca kendimden geçmek için Fakat bu kendinden geçiş kendini kaybediş değil bilakis tutunma hali Tüm dünya çıldırmışken bir hikâye basbayağı teberik gibi durur karşımda Bir hediyeden fazlasıdır her zaman keramet sahibidir de farkında değildir sanki