Kişisel Veri İşleme Şartlarından Açık Rıza — Muhammed Esat Gül

ÖNSÖZ7İÇİNDEKİLER 9KISALTMALAR LİSTESİ 15GİRİŞ 17BİRİNCİ BÖLÜMKİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNU NUNKAPSAMI VE KİŞİSEL VERİLERİN İŞLENMESİNİNHUKUKA UYGUNLUĞUGENEL OLARAK19KAPSAMIN BELİRLENMESİ 20İşlenen Veri Kişisel Veri Olmalıdır 20Kişisel Verinin Tanımı 20Kişisel Verinin Unsurları 23Gerçek Kişinin Varlığı 23Bilginin Varlığı 25Belirli veya Belirlenebilir Olma 26Gerçek Kişi ile Bilgi İlişkilendirilebilir Olmalı 27Özel Nitelikli Kişisel Veri28Veri İşleme Yöntemi KVKK Kapsamında Olmalıdır 31Veri İşlemenin Tanımı 31Kişisel Verilerin Otomatik Yollarla İşlenmesi 31Kişisel Verilerin Otomatik Olmayan Yollarla İşlenmesi 32Kişisel Verilerin Kısmen Otomatik Yollarla İşlenmesi 32İçindekiler10Veri İşleme Faaliyeti KVKK da Öngörülen İstisnalarınKapsamına Girmemelidir 33Genel Olarak 33Tam İstisnalar 33Kişinin Kendisiyle veya Aynı Konutta Yaşayan AileBireyleriyle İlgili Kişisel Verilerin İşlenmesi33İstatistik Araştırma ve Planlama Amacıyla KişiselVerilerin İşlenmesi 34Sanat Tarih Edebiyat veya Bilimsel Amaçlarla yada İfade Özgürlüğü Kapsamında Kişisel Verilerinİşlenmesi 34ç Önleyici Koruyucu ve İstihbari FaaliyetlerKapsamında Kişisel Verilerin İşlenmesi36Soruşturma Kovuşturma Yargılama veya İnfazİşlemlerinde Kişisel Verilerin İşlenmesi36Kısmi İstisnalar 36III VERİ İŞLEME FAALİYETİNİN HUKUKAUYGUNLUĞUNUN TESPİTİ37GENEL İLKELERE UYGUNLUK37Genel Olarak 37Genel İlkeler 38Hukuka ve Dürüstlük Kurallarına Uygun Olma 38Doğru ve Gerektiğinde Güncel Olma 40Belirli Açık ve Meşru Amaçlar İçin İşlenme 41İşlendikleri Amaçla Bağlantılı Sınırlı ve ÖlçülüOlma 42Mevzuatta Öngörülen veya İşlendikleri Amaç İçinGerekli Olan Süre Kadar Muhafaza Edilme 43İçindekiler11VERİ İŞLEME ŞARTLARINA UYGUNLUK 44Genel Olarak 44Kişisel Veri İşleme Şartları 45Genel Nitelikli Kişisel Veri İşleme Şartları KVKKm 5 45 1 Kanunlarda Açıkça Öngörülme 45 2 Fiili İmkânsızlık Hali 47 3 Bir Sözleşmenin Kurulması veya İfası 48 4 Veri Sorumlusunun Hukuki Yükümlülüğü50 5 Alenileştirilmiş Olma 51 6 Bir Hakkın Tesisi Kullanılması veya Korunması 52 7 Meşru Menfaat 53Özel Nitelikli Kişisel Veri İşleme Şartları KVKKm 6 56 1 Kanunlarda Öngörülme 57 2 Kamu Sağlığının Korunması KoruyucuHekimlik Tıbbi Teşhis Tedavi ve BakımHizmetlerinin Yürütülmesi Sağlık Hizmetleri ileFinansmanının Planlanması ve Yönetilmesi 58 3 Özel Nitelikli Kişisel Verilerin İşlenmesinde EkGüvenlik Tedbirleri58İKİNCİ BÖLÜMAÇIK RIZANIN TANIMI UNSURLARI ŞEKLİ VEHUKUKİ NİTELİĞİGENEL OLARAK61TANIMI VE UNSURLARI63Açık Rızanın Tanımı 63Açık Rızanın Unsurları68İçindekiler12Belirli Bir Konuya İlişkin Olma 69Bilgilendirmeye Dayalı Olma 72Özgür İradeye Dayalı Olma 77Genel Olarak 77Tarafların Eşit Konumda Olmadığı Hallerde Özgürİrade 79Sözleşme İlişkilerinde Özgür İrade 83ç Çerezler Kapsamında Özgür İrade 84Kişisel Veri Karşılığında Ürün veya HizmetSunulması Halinde Özgür İrade 87Genel İlkeler Bağlamında Özgür İrade 89Tereddüde Yer Bırakmayan Açıklıkta Olma 90III AÇIK RIZANIN ŞEKLİ 93AÇIK RIZANIN HUKUKİ NİTELİĞİ 95Hukuki İşlem Görüşü 96Maddi Fiil Görüşü 98Hukuki İşlem Benzeri Görüşü 99KVKK daki Durum Açısından Değerlendirme 100ÜÇÜNCÜ BÖLÜMAÇIK RIZAYA İLİŞKİN DİĞER HUSUSLARGENEL OLARAK103RIZA EHLİYETİ103III AÇIK RIZANIN İSPATI109AÇIK RIZANIN AÇIKLANACAĞI ZAMAN VESÜRESİ 110AÇIK RIZANIN GERİ ALINMASI 111RIZA YORGUNLUĞU 117İçindekiler13VII AÇIK RIZANIN DİĞER VERİ İŞLEMEŞARTLARIYLA İLİŞKİSİ 119VIII AÇIK RIZANIN KISMİ İSTİSNALAR İLEİLİŞKİSİ 126

Kişisel verilerin korunması hukuku dünya genelinde görece yeni ve sürekli gelişime açık bir hukuk dalı olarak karşımıza çıkmaktadır Türkiye de de 2016 yılında kabul edilen 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile bu alanda bir düzenleme yapılmış ve kişisel verilerin korunması hukukunun gelişmesinin önünü açmıştır Ancak söz konusu hukuk dalının ülkemiz için henüz çok yeni olmasından dolayı gerek teorik açıdan gerekse pratik açıdan henüz yeterli gelişme sağlanamamıştır Dolayısıyla özellikle bu alanda çalışan hukukçuların mevzuatın amaca uygun bir şekilde yorumlanması yeni hukuki görüşlerin oluşturulması ve uygulamanın kolaylaştırılması konusunda çalışmalar yapması önem arz etmektedir Bu çalışma da temelde bu amaçlara hizmet etmesi için kaleme alınmıştır Özellikle ülkemizde her geçen gün daha da önem kazanan kişisel verilerin korunması hukukuna küçük de olsa bir katkı sağlayabilmiş olursak kendimizi mutlu sayacağız Çalışmamızın esas konusunu ise kişisel verilerin korunması hukukunun en temel kavramlarından birisi olan ve gerek teorik olarak gerekse pratik olarak üzerinde çokça tartışma olan açık rıza kavramı oluşturmaktadır Açık rıza pek çok veri koruma mevzuatında temel bir veri işleme şartı olarak öngörülmüştür Bu durum bir yandan kişilerin kendi verileri üzerinde kontrolü sağlamaları ve kendi verilerinin geleceğini belirlemelerini sağlamaya hizmet etmektedir Açık rıza kavramı veri sorumluları için de önem arz etmektedir Özellikle şirketlerin veri işleme faaliyetlerini yürütürken herhangi bir yaptırım ile karşılaşmamak adına açık rıza konusunda gerekli hassasiyeti göstermeleri gerekmektedir Bu kapsamda çalışmamızda bireylerin kişisel verilerini işleyen veri sorumlularının da açık rıza ile alakalı dikkat etmeleri gereken hususlara yer vermeye çalıştık Bu sayede Kişisel Verilerin Korunması Kanunu nun Türkiye deki uygulamasının mevzuatın öngördüğü amaçlara uygun bir şekilde ilerlemesini sağlamaya katkıda bulunmaya gayret gösterdik Bunu yaparken de hem bireylerin kişilik haklarını hem de veri sorumlularının yükümlülüklerini göz önünde bulundurduk

Kişisel verilerin korunması hukuku dünya genelinde görece yeni ve sürekli gelişime açık bir hukuk dalı olarak karşımıza çıkmaktadır Türkiye de de 2016 yılında kabul edilen 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile bu alanda bir düzenleme yapılmış ve kişisel verilerin korunması hukukunun gelişmesinin önünü açmıştır Ancak söz konusu hukuk dalının ülkemiz için henüz çok yeni olmasından dolayı gerek teorik açıdan gerekse pratik açıdan henüz yeterli gelişme sağlanamamıştır Dolayısıyla özellikle bu alanda çalışan hukukçuların mevzuatın amaca uygun bir şekilde yorumlanması yeni hukuki görüşlerin oluşturulması ve uygulamanın kolaylaştırılması konusunda çalışmalar yapması önem arz etmektedir Bu çalışma da temelde bu amaçlara hizmet etmesi için kaleme alınmıştır Özellikle ülkemizde her geçen gün daha da önem kazanan kişisel verilerin korunması hukukuna küçük de olsa bir katkı sağlayabilmiş olursak kendimizi mutlu sayacağız Çalışmamızın esas konusunu ise kişisel verilerin korunması hukukunun en temel kavramlarından birisi olan ve gerek teorik olarak gerekse pratik olarak üzerinde çokça tartışma olan açık rıza kavramı oluşturmaktadır Açık rıza pek çok veri koruma mevzuatında temel bir veri işleme şartı olarak öngörülmüştür Bu durum bir yandan kişilerin kendi verileri üzerinde kontrolü sağlamaları ve kendi verilerinin geleceğini belirlemelerini sağlamaya hizmet etmektedir Açık rıza kavramı veri sorumluları için de önem arz etmektedir Özellikle şirketlerin veri işleme faaliyetlerini yürütürken herhangi bir yaptırım ile karşılaşmamak adına açık rıza konusunda gerekli hassasiyeti göstermeleri gerekmektedir Bu kapsamda çalışmamızda bireylerin kişisel verilerini işleyen veri sorumlularının da açık rıza ile alakalı dikkat etmeleri gereken hususlara yer vermeye çalıştık Bu sayede Kişisel Verilerin Korunması Kanunu nun Türkiye deki uygulamasının mevzuatın öngördüğü amaçlara uygun bir şekilde ilerlemesini sağlamaya katkıda bulunmaya gayret gösterdik Bunu yaparken de hem bireylerin kişilik haklarını hem de veri sorumlularının yükümlülüklerini göz önünde bulundurduk