Kıssa i Kan Kal ası ile Hikaye i Haver Zemin — Kolektif

Türk edebiyatında Hz Ali nin hayatı ve İslam uğruna yaptığı savaşlar etrafında teşekkül etmiş çeşitli yönlerden dikkat çekici edebî tür cenk nâme yahut gazavat nâmelerdir Sayısı yüzleri bulan manzum ve mensur Hz Ali cenk nâmeleri özellikle meddahlık geleneği içerisinde kendisine ayrı bir yer edinmiş ve bu türde ilk örneğine ulaşabildiğimiz 13 asırdan 20 asra kadar ekseriyeti anonim olan pek çok metin ortaya konulmuştur Bu kitabın konusunu daha evvel edebî literatüre girmemiş bir şairin iki manzum Hz Ali cenk nâmesi teşkil etmektedir Söz konusu şair 19 asırda Diyarbakır a bağlı Ergani de yaşamış Ayân zâde Molla İbrahim Şükrî dir Şairin 1603 beyitlik Kan Kalesi ve 4511 beyitlik Hâver zemîn mesnevilerinin tek yazma nüshası Topkapı Sarayı Müzesi Türkçe Yazmaları Y 790 da bulunmaktadır Giriş ve dört bölümden müteşekkil kitabın birinci bölümünde manzum Hz Ali cenk nâmeleri hakkında genel bir değerlendirmenin ardından kütüphanelerde kayıtlı ulaşabildiğimiz bütün manzum cenk nâmelerin nüshaları tanıtılarak ilk defa toplu bir kataloğu hazırlanmıştır Manzum cenklerin özetleri ve bu sahadaki çalışmalar hakkında da bilgi verilmiştir İkinci bölümde Ayân zâde İbrahim Şükrî nin hayatı edebî şahsiyeti ve eserleri ele alınmıştır Üçüncü bölümde şairin Kıssa i Kan Kal ası ve Hikâye i Hâver zemîn adlı mesnevilerinin şekil yönünden tahlili ve Thompson ın Motif Index esaslı muhteva tahliliyle birlikte metinlerin günümüz Türkçesine çevrimine de yer verilmiştir Dördüncü bölümde Kan Kalesi ve Hâver zemîn mesnevilerinin transkripsiyon usulüyle Arap harflerinden Latin harflerine aktarımı yapılmıştır Bu çalışmayla bilinmeyen bir şair ve onun konuya ait yayınlarda üzerinde durulmayan eserleri gün yüzüne çıkmıştır

Türk edebiyatında Hz Ali nin hayatı ve İslam uğruna yaptığı savaşlar etrafında teşekkül etmiş çeşitli yönlerden dikkat çekici edebî tür cenk nâme yahut gazavat nâmelerdir Sayısı yüzleri bulan manzum ve mensur Hz Ali cenk nâmeleri özellikle meddahlık geleneği içerisinde kendisine ayrı bir yer edinmiş ve bu türde ilk örneğine ulaşabildiğimiz 13 asırdan 20 asra kadar ekseriyeti anonim olan pek çok metin ortaya konulmuştur Bu kitabın konusunu daha evvel edebî literatüre girmemiş bir şairin iki manzum Hz Ali cenk nâmesi teşkil etmektedir Söz konusu şair 19 asırda Diyarbakır a bağlı Ergani de yaşamış Ayân zâde Molla İbrahim Şükrî dir Şairin 1603 beyitlik Kan Kalesi ve 4511 beyitlik Hâver zemîn mesnevilerinin tek yazma nüshası Topkapı Sarayı Müzesi Türkçe Yazmaları Y 790 da bulunmaktadır Giriş ve dört bölümden müteşekkil kitabın birinci bölümünde manzum Hz Ali cenk nâmeleri hakkında genel bir değerlendirmenin ardından kütüphanelerde kayıtlı ulaşabildiğimiz bütün manzum cenk nâmelerin nüshaları tanıtılarak ilk defa toplu bir kataloğu hazırlanmıştır Manzum cenklerin özetleri ve bu sahadaki çalışmalar hakkında da bilgi verilmiştir İkinci bölümde Ayân zâde İbrahim Şükrî nin hayatı edebî şahsiyeti ve eserleri ele alınmıştır Üçüncü bölümde şairin Kıssa i Kan Kal ası ve Hikâye i Hâver zemîn adlı mesnevilerinin şekil yönünden tahlili ve Thompson ın Motif Index esaslı muhteva tahliliyle birlikte metinlerin günümüz Türkçesine çevrimine de yer verilmiştir Dördüncü bölümde Kan Kalesi ve Hâver zemîn mesnevilerinin transkripsiyon usulüyle Arap harflerinden Latin harflerine aktarımı yapılmıştır Bu çalışmayla bilinmeyen bir şair ve onun konuya ait yayınlarda üzerinde durulmayan eserleri gün yüzüne çıkmıştır