Kitâbü l Harâç

Tercümesini sunduğumuz bu kitap isminden de anlaşılacağı u zere bir vergi kitabı olması gerekir Zira haraç bilhassa gayrimüslimlerden alınan verginin adıdır Fakat kitabın muhtevası tetkik edildiği zaman göru lecektir ki Kitâbu l Harâç u nlu Abbasî Halifesi Hârûnu rreşîd devrine kadar gelen İslam devletinin iktisadını ve maliyesini içine almaktadır Kitapta hemen hemen bu tu n iktisadi konulara temas edilmiştir Devlet gelirleri beytu lmal hazine devlet masrafları harcamaların nasıl yapılacağı vergi mevzusu ve çeşitleri vergi adaleti millî gelirin adil bir şekilde bölu şu mu vergilerin tahsil şekilleri vergi mu kellefi ile devlet arasındaki mu nasebetler amme hizmetleri ve hukukuna dair bazı meseleler sosyal güvenlik ve sosyal dayanışma iktisat politikası para birimleri enflasyon devalüasyon fiyat istikrarı gibi bugün daha fazla açıklığa kavuşmuş olan konular o devrin ihtiyaçları ve ilmî anlayışına göre işlenmiştir İktisadi ve mali meselelerin ana hatları çizilmiş ve esas prensipleri vazedilmiştir