Kıtlığı Yeniden Düşünmek

Bilimler arasında nispeten genç sayılabilecek spesifik bir alan olan finansın teorik sorgulaması yapılırken aslında onun temeli olan neoklasik iktisat ve belki daha da ötesinde neoklasik iktisadın dayandığı dünya görüşü ve insan algısı da sorgulanmış olmaktadır Bu yapılırken aslında bilginin kaynağı bilim metodolojisi Aydınlanma sürecinin bu meselelere nasıl bir yön verdiği ve bundan sonra bilimsel bilgi kavramının geleceğine dair görüşler de belli ölçüde tartışmaya dahil edilmiş olmaktadır Bugün konvansiyonel iktisadın ve bu anlayıştan türeyen finans disiplininin sorgulanan en temel noktası iktisat ve finans anlayışının epistemolojisi ve dayandığı varsayımlar insan ve varoluş gerçeğini tam olarak kavrayamadığıdır Bu nedenle modernite sonrası insanlık krizlerle boğuşmakta sürdürülebilir bir ekonomik sistemi kuramamakta ve adil bir refah dağılımından mahrum kalmaktadır Bu kitap gerek bilimsel bir çalışma alanı olarak finans teorisine gerekse uygulama yönüyle küresel finansal sistemine yönelik özellikle krizlerden sonra daha da belirgin hale gelen tartışmaları eleştirel görüşleri yeni eğilimleri ve yeni paradigma arayışlarını ele almaktadır

I slam iktisadı adı altında yapılan c alıs maların geldig i nokta sadece u lkemizde deg il du nyanın birc ok yerinde temelinden uzaklas mıs bir s ekilde gerc ekles mektedir 1970 li yıllardan bugu ne kadar uzanan I slam iktisadı c alıs maları gu n gec tikc e mevcut iktisadi sisteme eklemlenmis ve sadece finansal is lemlerden ibaret kalarak bu yu k bir o lc u de sınırlandırılmıs tır Oysa I slam iktisadı kavramsallas tırılması esasında alternatif bir iktisadi sistemi c ag rıs tırması gereken bir terim olmayı hak etmektedir Ancak reel ekonomik hayat ic erisinde uygulanan finansal ve ticari is lemler nihayetinde layık oldug u konumdan gu n gec tikc e uzaklas makta ve I slami finans arac larının yaygınlas masıyla birlikte iktisadi teoriye sag lanabilecek katkıları da go z ardı edilmektedir Tu m bu gelis melere rag men Mu slu man iktisatc ılar farklı kavramsallas tırmalarla bu konu hakkında deg erli c alıs malarını su rdu rmektedir Kitap I slam iktisadı tatıs malarının tarihsel seyrini ve kavram du nyamızdaki gu ncel etkilerini bu tu nsel bir bakıs ac ısıyla ele almak maksadıyla du zenlenen I slam I ktisadı Ato lyesi I Temel Kavramlar ve Fikirler ato lyesinde tartıs maya ac ılan teblig lerden olus maktadır Farklı yazarların kavramsal fikri ve metodolojik ac ılardan I slam iktisadı tartıs malarını c ok boyutlu olarak ele aldıkları bu kitap geleneksel du s u nce mirasımız ile birlikte gu nu mu z toplumsal ekonomik meselelerine sag lam bir temel kurabilmek amacıyla bir araya getirilmis tir Kitabın I slam iktisadı c alıs malarına esaslı bir zemin tes kil edecek bir bas vuru kitabı olması hedeflenmektedir

İşletmecilik alanı Endüstri Devrimi nin etkileri ile ortaya çıkmış ilerleyen zamanlarda iş hayatından gelen bilgi birikimi ile yeni kavramların ve yaklaşımların gelişimine bağlı olarak da bir bilim dalı olarak ele alınmaya başlanmıştır Yüzyılı aşkın bir süredir işletme okullarında bu alana dair terminolojinin oluşturulması ve güncel sorunlara çözüm bulunması için çalışmalar yapılırken zaman içerisinde işletmecilik alanının teorik alt yapısı şekillenmiş ve zenginleşmiştir Tarih içerisinde Sanayi devrimlerinin işletmelere etkisine bakıldığında buhar makinesinin icadıyla değişen üretim yöntemleri teknoloji devrimi ile ortaya çıkan seri üretim kavramı ve sonrasında bilgi teknolojilerinin gelişimi ile ortaya otomasyon kavramı çıkmış ve üretim bilgisi elektronik bir hale gelmiştir Günümüze gelindiğinde Endüstri 4 olarak adlandırılan son devrim siber fiziksel sistemlerin üretimde kullanılmasına olanak sağlamış ve öncekilere kıyasla çok daha büyük bir etki yaratmıştır Bugün işletmeciliği yeniden düşünmeyi gerektiren Endüstri 4 0 ın yeni kavramları ve anlayışları arasında nesnelerin interneti öğrenen ve akıllı robotlar siber fiziksel sistemler büyük veri ve veri analitiği simülasyon teknolojileri otonom araçlar yatay ve dikey sistem entegrasyonu dijital fabrikalar bulut bilişim artırılmış gerçeklik siber güvenlik katmanlı üretim üç boyutlu yazıcılar gibi kavramlar sistemler anlayışlar yer almaktadır Bu kitap ile söz konusu kavramlar dijital dönüşüm ekonomi yönetim pazarlama muhasebe ve finans perspektifinden ele alınarak lisans ve lisans üstü düzeyde öğrencilere akademisyenlere ve iş insanlarına faydalı olunması amaçlanmaktadır

Hakim neoklasik ve neoliberal ekonomi ekolleri bize kıtlığın insan doğasının kaçınılmaz bir ürünü olduğunu söylüyor Buna karşın Costas Panayotakis ise kıtlığın kapitalist sistemin ekonomik ve sosyal süreçlerinin bir sonucu olduğunu savunuyor Sermayenin birikimi mantığının önemi üzerinde durarak kapitalizmin kıt kaynakları ve üretim potansiyelini rasyonel bir şekilde kullanmasının mümkün olmadığını belirtiyor Bunun yerine kapitalizmin gerekli olmayan acılar doğurduğu grotesk eşitsizlikler ürettiği tatminden uzak zehirleyici bir tüketim kültürü ve derinleşen çevresel bir kriz doğurduğunu vurguluyor Costas ekonomik demokrasinin temel ilkesi olarak her bireyin ekonomik sistem üzerine eşit söz hakkına sahip olmasının kıtlık ve ekolojik krizin kesin çözümü olduğunu savunuyor Üretim araçları üzerindeki bireyselleştirilmiş mülkiyet ve bunun getirdiği bütün sömürü ve saldırganlık sürdürülemez hatta yok oluşumuzun tarifidir Dolayısıyla iktisadi demokrasi ya kolektif mülkiyet ve karşılıklılığa dayanan bir toplum demektir ya da hiçbir anlamı yoktur Önemli olan bir şeyin ismi değil o şeyin neyi içerdiğidir İster ortaklık ister kooperatif ulus ekososyalizm isterseniz iktisadi demokrasi deyin Ancak şunu unutmayın Eski dünya ölüyor işte size doğmayı bekleyen yeni dünya düzeni Joel Kovel