Kıymetli Evrak Hukukunun Temel İlkeleri — Ersin Çamoğlu

İçindekiler Sayılar paragraf kenar numaralarını göstermektedir Kısaltmalar XV Genel Literatür XXI Kavramlar Dizini S 288 Maddeler Dizini S 297 Birinci Bölüm GENEL HÜKÜMLER 1 KIYMETLİ EVRAKIN TANIMI VE NİTELİKLERİ 1 9 A TANIM 1 3 I Kıymetli Evrakta Hak Senede Bağlanmıştır 2 II Kıymetli Evraka Ancak Devri Kabil Bir Hak Bağlanabilir 3 B NİTELİKLERİ 4 6 I Kıymetli Evrakta Şekle Bağlılık İlkesi Yürür 4 II Kıymetli Evrak Soyuttur 5 III Kıymetli Evraka Dahil Senetler Sınırlı Sayılıdır 6 C KIYMETLİ EVRAKA BENZER SENETLER 7 9 2 KIYMETLİ EVRAKIN TASNİFİ 10 36 A TEMSİL ETTİĞİ HAK ÖLÇÜTÜNE GÖRE AYIRIM 10 12 I Para Alacak Senetleri 10 II Mal Senetleri 11 III Pay Senetleri ve İlmühaberler 12 B DOLAŞIM YETENEĞİNE GÖRE AYIRIM 13 36 I Nama Yazılı Senetler 13 19 1 Tanımı 13 2 Unsurları 14 3 Hangi Senetler Nama Yazılabilir 15 4 Özellikleri 16 5 Devri 17 6 Ödeme 18 VIII İçindekiler II Emre Yazılı Senetler 20 24 1 Tanım 20 2 Unsurları 21 3 Hangi Senetler Emre Yazılabilir 22 4 Özellikleri 23 5 Devri 24 III Hamile Yazılı Senetler 25 29 1 Tanımı ve Özellikleri 25 26 2 Hangi senetler Hamile Yazılabilir 27 3 Devri 28 4 Ödeme 29 IV Kıymetli Evrakta Tür Değiştirme 30 36 1 Kavram 30 2 Tür Değişikliğinin Genel Koşulları 31 32 3 Nama ve Emre Yazılı Senetlerin Hamile Yazılı Senede Dönüştürülmesi 33 4 Hamile Yazılı Senetlerin Nama veya Emre Dönüştürülmesi 34 5 Nama ve Emre Yazılı Senet Grupları Arasında Tür Değiştirme 35 6 Yasal Dönüşüm 36 3 KIYMETLİ EVRAKIN ZAYİ OLMASI VE İPTALİ 37 46 A ZAYİ OLMA KAVRAMI VE İPTALİ GEREKLİ KILAN İHTİYAÇ 37 B TİCARET KANUMUMUZUN İPTALİ DÜZENLEYEN HÜKÜMLERİ 38 C İPTAL USULÜ 39 I Hamile Yazılı Senetlerin İptali 39 46 1 Genel Bakış 39 2 Hamile Yazılı Senetlerin İptali Usulü 40 44 I Nama Yazılı Senetlerin İptali 45 II Emre Yazılı Senetlerin İptali 46 4 KIYMETLİ EVRAKTA DEFİLER SAVUNMALAR 47 63 A KAVRAM 47 B DEFİLERİN AYIRIMI 48 69 I Mutlak Defiler 48 55 1 Senetten Doğan Defiler 49 52 2 Kambiyo Taahhüdünün Bağlayıcı olmadığı Defi ve İmzaların Bağımsızlığı Kuralı 53 55 II Şahsi Deliller 56 59 C SENET METNİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLERDEN DOĞAN DEFİLER 60 63 I Genel Bakış 60 II Senet Metninde Değişiklik Kavramı 61 62 III İmzacıların Sorumluğu 63 İçindekiler IX İkinci Bölüm KAMBİYO SENETLERİ TİCARİ SENETLER 5 KAMBİYO SENETLERİ 64 79 A GENEL BAKIŞ 64 65 I Terim 64 II Uygulama 65 B KAMBİYO SENETLERİNİN ORTAK NİTELİKLERİ 66 74 1 Kambiyo Senetleri Soyutluk İlkesi Geçerlidir 67 2 Kambiyo Senedinin İfa Uğruna Verildiği Karinesi 68 69 3 Kambiyo Senetlerinde Ehliyet 70 4 Kambiyo Senetlerine Özgü Ayrıcalıklı Takip Usulü Vardır 71 5 Kambiyo Senetleri Damga Vergisinden Muaftır 72 6 Kambiyo Senetleri Kanunen Emre Yazılı Senetlerdir 73 7 Kambiyo Senetlerinde Müteselsil Sorumluluk Kuralı Geçerlidir 74 C TARİHÇE 75 76 D KAMBİYO SENETLERİNDE TEMSİL 77 74 I Yasal Temsil 77 II İradi Temsil 78 III Yetkisiz Temsil 79 6 KAMBİYO SENETLERİNE ÖZGÜ TAKİP YOLU 80 94 A GENEL BAKIŞ 80 B KAMBİYO SENETLERİNE ÖZGÜ HACİZ YOLU İLE TAKİP 81 91 I Genel Bilgi 81 II Haciz Yolu İle Takibin Aşamaları 82 90 1 Takip Talebi 83 84 2 Talep Üzerine Yapılacak İşlemler Ödeme Emri 85 89 3 Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolunda Şikayet 90 III Takibin Diğer Aşamaları 91 C KAMBİYO SENETLERİNE ÖZGÜ İFLÂS YOLU İLE TAKİP 92 94 I Genel Bakış 92 II Takibin Aşamaları 93 94 1 İflas Yolu ile Takip Talebi 93 2 Ödeme Emri 94 X İçindekiler Birinci Alt Ayırım 7 POLİÇE 97 124 A KAVRAM VE EKONOMİK YARARLARI 97 98 B POLİÇENİN ŞEKİL ŞARTLARI 99 116 I Zorunlu Şekil Şartları 99 104 II Seçimlik Zorunlu Şartlar 105 115 1 Vade 106 2 Ödeme Yeri 114 3 Düzenleme Yeri 115 III Seçimlik Kayıtlar 116 C POLİÇEDE NÜSHA VE SURET 117 122 I Nüsha 117 120 1 Kavram 117 2 Ekonomik İşlevi 118 3 Düzenleme Yetkisi 119 4 Hükümleri 120 122 II Suret 123 124 1 Kavram 123 2 Ekonomik İşlevi 124 8 POLİÇEDE KABUL 125 134 A KAVRAM 125 B KABULÜN ŞEKLİ 126 C KABULE İBRAZ SÜRESİ 127 D İBRAZ YERİ 128 E KABUL İÇİN İBRAZ İHTİYARİDİR KURALI VE İSTİSNALARI 129 I Olumlu İstisnalar İbraz Zorunluluğu 130 133 1 Yasal İstisnalar 130 131 2 İradi İstisnalar 132 133 II Olumsuz İstisnalar İbraz Yasağı 134 F ARAYA GİRME SURETİYLE KABÛL TK 735 Bkz N 206 vd 9 POLİÇENİN DEVRİ 135 157 A GENEL OLARAK 135 B CİRO 129 157 I Kavram 136 II Şekil 137 141 III Cironun Zamanı 142 İçindekiler XI IV Ciro Lehdarı Poliçe Kimlere Ciro Edilebilir 143 V Cironun Türleri 144 1 Ciro Lehdarının Gösterilip Gösterilmediğine Göre Ayırım 144 146 2 Cironun Amacına Göre Ayırım 147 152 3 Cironun İşlevleri 153 157 10 POLİÇEDE ÖDEME 158 163 A ÖDEME İÇİN İBRAZ SÜRESİ VE YERİ 158 160 I İbraz Süresi 159 II Ödeme Yeri 160 B ÖDEME İŞLEMİ 161 163 I Muhatabın İnceleme Yükümü 161 162 II Senet Bedelinin Tevdii 163 C ÖDEME GÜNÜNÜN BELİRLENMESİ SÜRELERİN HESABI Bkz N 106 vd 111 D ARAYA GİREREK ÖDEME TK 738 Bkz N 213 11 POLİÇENİN KABUL EDİLMEMESİ VEYA ÖDENMEMESİ 164 221 A GENEL BAKIŞ 164 B BAŞVURMA HAKKININ KULLANILMASI VE KAPSAMI 165 201 I Başvurma Hakkı Kavramı 165 II Başvuru Sorumluluğunun Nitelikleri 166 167 III Başvurma Hakkının Kapsamı 168 IV Başvurma Hakkının Kullanılma Zamanı 169 172 1 Kural Vadeden Sonra Başvuru 169 2 Vadeden Önce Başvuru TK 713 2 170 172 V Başvuru Hakkının Korunmasının Şartları 173 194 1 İbraz 174 175 2 Protesto 176 190 3 İhbar 191 194 VI Zamanaşımı 195 1 Hamilin Başvurma Hakkının Kullanılmasında Zamanaşımı Süreleri 196 199 2 Cirantaların Başvurma Haklarında 200 201 C ARAYA GİREREK KABUL VE ÖDEME 202 221 I Araya Girme 202 205 1 Kavram 202 2 Kimler Araya Girebilir 203 3 Araya Girenin İhbar Yükümü 204 205 II Araya Girerek Kabul 206 213 1 Kavram 206 2 Hukuki Niteliği 207 XII İçindekiler 3 Şekli 208 4 Araya Girerek Kabul Edenin Sorumluluğu 209 210 5 Hamilin Hakları ve Yükümlülükleri 211 213 III Araya Girerek Ödeme 213 1 Zamanı 213 2 Araya Girerek Ödeyecek Kişinin Hukuki Durumu 214 3 Hamilin Yükümleri 215 219 4 Ödeme İşlemi 220 5 Araya Girerek Ödeyenin Hakları 221 12 POLİÇEDE KARŞILIĞIN DEVRİ VE SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME 222 233 A GENEL BAKIŞ 222 B KARŞILIĞIN DEVRİ 223 225 I Karışıklık Üzerindeki Hak 223 II Karşılığın Geçmesi 224 225 1 İradi Geçiş Devir 224 2 Yasal Geçiş Hali 225 C SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME 226 I Genel Olarak 226 233 II Poliçede Sebepsiz Zenginleşmenin Koşulları 227 1 Sebepsiz Zenginleşmede Taraflar 227 2 Muhataplar Sorumlular 228 229 2 Sebepsiz Zenginleşmenin Maddi Koşulları 230 231 3 İspat Yükü 232 4 Zamanaşımı 233 13 POLİÇEDE KANUNLAR İHTİLAFLAI KURALLARI 234 244 A GENEL BAKIŞ 234 B KANUNLAR İHTİLAFI KURALLARIN İNTELİĞİ VE UYGULANMA ALANI 235 I Ehliyet 236 II Şekil ve Süreler 237 1 İradi Geçiş Devir 224 2 Hakların Kullanılması ve Korunmasına İlişkin İşlemler 238 3 Başvurma Hakkı 239 III Kambiyo Taahhütlerinin Hukuki Sonuçları 240 241 1 Kabûlün Hukuki Sonuçları 240 2 Ödeme 241 IV Sebepsiz Zenginleşme ve Karşılığın Devri 240 243 1 Sebepsiz Zenginleşme 242 2 Karşılığın Geçmesi 243 V Ziya ve İptal 244 İçindekiler XIII İkinci Alt Ayırım 14 BONO EMRE YAZILI SENET 245 267 A HUKUKİ YAPISI 245 B NİTELİKLERİ 246 C EKONOMİK İŞLEVİ 247 D DÜZENLEME ŞEKLİ 248 E BONONUN ŞEKİL ŞARTLARI 245 I Zorunlu Kayıtlar 249 254 1 Bono veya Emre Yazılı Senet Kelimesi 250 2 Kayıtsız ve Şartsız Belirli Bir Bedeli Ödeme Vaadi 251 3 Kime veya Kimin Emrine Düzenlenmişse Onun Adı 252 4 Düzenleme Tarihi 253 5 Düzenleyenin İmzası 254 II Seçimlik Zorunlu Şekil Şartları 255 257 1 Düzenleme Yeri 255 1I Ödeme Yeri 256 257 III İsteğe Bağlı Kayıtlar 258 1 Vade 258 2 Faiz Kaydı TK 778 2b 675 Bkz N 101 108 110 3 Gidersiz Protestosuz Kaydı Bkz N 189 4 Yetkili Mahkeme Kaydı HMK 17 N 116 5 Bedel Kaydı 259 6 Teminat Kaydı 259a IV Açık Beya Bono 260 F BONONUN DEVRİ 261 G BONODA ÖDEME 262 H ÖDEMEMENİN HUKUKÎ SONUÇLARI 263 I ZAMANAŞIMI 264 İ SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME VE KARŞILIĞIN GEÇMESİ 265 266 1 Sebepsiz Zenginleşme 265 2 Karşılığın Geçmesi 266 J BONONUN POLİÇE İLE KARŞILAŞTIRILMASI 267 XIV İçindekiler Üçüncü Alt Ayırım 15 ÇEK 268 309 A KISA TARİHÇE VE DÜZENLEMELER 269 B ÇEKİN ÖZELLİKLERİ 270 272 I Hukuki Temeli 270 II Çekin Temel Nitelikleri 271 272 1 Düzenleme Şekli 271 2 Muhatap 272 C ÇEK DÜZENLEMENİN ÖN KOŞULLARI 273 275 I Çek Anlaşması 273 II Çek Düzenleme Yeteneği Ehliyeti 274 III Çek Defteri 275 D ÇEKİN ŞEKİL ŞARTLARI 276 289 I Zorunlu Kayıtlar 276 1 Çek Kelimesi 277 2 Kayıtsız Şartsız Belirli Bir Meblağın Ödenmesine İlişkin Havale 278 3 Düzenleme Tarihi ve Yeri 279 279a 4 Muhatabın Ticaret Unvanı 280 5 Düzenleyenin İmzası 281 282a II İhtiyari Kayıtlar 283 III Açık Beyaz Çek 284 IV Vizeli Teyitli Bloke ve Garantili Çekler 285 289 1 Çekin Vizesi 286 2 Teyitli Bloke Çek 287 3 Garantili Çek 288 4 Banka Çeki 289 E ÇEKTE KARŞILIK 290 I Genel Bakış 290 II Karşılıksız Çekin Hukukî Sonuçları 291 1 Cezaî Sonuçları 292 302 2 Güvenlik Önlemi Nitelikli Yaptırımlar Çek Düzenleme ve Çek Hesabı Açma Yasağı 303 308 3 Hukukî Sonuçları Başvurma Hakkının Kullanılması 309 16 ÇEKİN DÜZENLENME ŞEKİLERİ VE DEVRİ 310 316 İçindekiler XV A NAMA YAZILI ÇEK 310 I Kavram 310 II Devir Şekli 311 B EMRE YAZILI ÇEK 312 315 C HAMİLİNE YAZILI ÇEK 316 17 ÖDENME ŞEKLİNE GÖRE ÇEK TÜRLERİ 317 320 A ÇİZGİLİ ÇEK 317 I Kavram 317 II Ödenmesi 318 B HESABA GEÇRİLECEK KAYDEN ÖDENECEK ÇEK 319 C TACİR ÇEKİ 320 18 ÇEKTE KORUMA VE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ 321 326 A GENEL OLARAK 321 B BAŞLICA GÜVENLİK ÖNLEMLERİ 322 324 I Çek Defterinin Verilmesinde 322 II Çek Defterinin Basımında 323 III Bankanın Bildirim Yükümlülüğü 324 326 1 Hamiline Çeklerle İlgili Bildirim 324 2 İlişkili Hesapların Bildirimi 325 3 Yasaya Aykırı Hamiline Çek Düzenlemesine İlişkin Bildirim 326 19 ÇEKTE ÖDEME 327 344 A İBRAZ 327 336 I Kavram 327 II İbraz Süresine Uymama 328 1 Çekten Cayma 329 2 Bankanın Ödeme Yetkisi 330 3 Başvuru Haklarında Zamanaşımının Başlangıcı 331 4 Bankanın Teyit Taahhüdünün Sona Ermesi 332 5 İbraz Süresi Geçmiş Çeklerde Karşılıksızdır İşlemi 333 6 İbraz Süresi Geçtikten Sonra Yapılan Cironun Hukukî Sonucu 334 III İbraz Süreleri 335 IV Çekte İbraz Sürelerinin Hesabı 336 B ÖDEME YERİ bkz N 282a XVI İçindekiler C MUHATAP BANKANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 337 341 I Bankanın Ödeme Yükümü 337 1 Kural 337 2 Kısmî Ödeme 338 340 3 Ödeme Yapmayan ya da Geciktiren Bankanın Sorumluluğu 341 II Bankanın İnceleme Yükümü 342 344 20 BANKANIN SAHTE VE TAHRİF EDİLMİŞ ÇEKTEN DOĞAN SORUMLULUĞU 345 348 A GENEL OLARAK 345 B SAHTE VE TAHRİF EDİLMİŞ ÇEK KAVRAMLARI 345 I Sahte Çek 346 II Tahrif Edilmiş Çek 347 C SORUMLULUK 348 21 ÇEKİN ÖDENMEMESİNİN HUKUKÎ SONUÇLARI 349 353 A GENEL OLARAK 349 B ÖDEMEMENİN TESPİTİ 350 C ÖDEMENİN İHBARI YÜKÜMÜ 351 D BAŞVURU HAKKININ KAPSAMI 352 E ZAMANAŞIMI 353 22 ÇEKTE SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME KARŞILIĞIN GEÇMESİ 354 357 A SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME 355 B KARŞILIĞIN GEÇMESİ 356 C TEMEL İLİŞKİDEN DOĞAN TALEP HAKLARINI KULLANMA 357 23 ÇEKİN ZIYAI VE İPTALİ 358 A ZİYA VE İPTAL KAVRAMI 358 359 B İPTAL USÛLÛ 360 I Hak Sahibi 360 II Görevli ve Yetkili Mahkeme 361 III Ödeme Yasağı 362 IV Çeki Eline Geçiren Kişinin Bilinmesi 363 V Çekin Kimde Olduğu Bilinmiyorsa 364 VI İlân ve Süreleri 365 İçindekiler XVII VII Geri Alım Davası 366 VIII İptal Kararı 367 24 ÇEKTE NÜSHA VE SURET 368 371 A NÜSHA 368 I Kavram 368 II Düzenleme Koşulları 369 III Hükümleri 370 B SURET 371 25 ÇEKTE KANUNLAR İHTİLAFI 368 378 A GENEL BAKIŞ