Kıymetli Taşlar ve Metaller Kitabı — Ebu Reyhan Muhammed bin Ahmed el Biruni

Yalnızca Ortaçağların değil tüm zamanların en büyük âlimlerinden biri olan Ebu r Reyhân el Bîrûnî nin yüz elli civarındaki eserinden günümüze ulaşan yirmi iki kadarı arasından Türkçe ye tercüme etmek üzere seçtiğimiz Kitâbu l Cemâhir fi Ma rifeti l Cevâhir sadece bir mineraloji kitabı değildir Kozmolojiden astronomiye kimyadan fiziğe sosyal antropolojiden ekonomiye edebiyattan tarihe Ortaçağların pek çok İlmî moral ve sanatsal alanına ilişkin eşsiz bilgiler veren bu eserin hemen her okurun kulağına fısıldayacak bir sözü var diyebiliriz Eserin geniş mukaddimesi kıymetli taşlar ve metallerin Ebû r Reyhân ın inanç ve zihniyet sistematiğindeki yerini ortaya koyar gibidir Üstâd ın mukaddimenin arkasından sıraladığı her bir kıymetli taş ve metale ilişkin bilgiler ise kapsayıcılığı ve ilgili hikâyelerin eğlendiriciliği açısından hayranlık uyandırır niteliktedir Yâkût el Hamevî nin kaydettiği üzere el Bîrûnî Mihricân ve Nevruz günleri dışında elini kalemden gözünü gözlemden ve kalbini fikretmekten ayırmamış bir âlimdir Elinizdeki bu eserini 70 li yaşlarında Gazneli Türk hükümdar Sultan Mevdûd un sarayında kaleme almış ve ona ithâf etmiştir

Yalnızca Ortaçağların değil tüm zamanların en büyük âlimlerinden biri olan Ebu r Reyhân el Bîrûnî nin yüz elli civarındaki eserinden günümüze ulaşan yirmi iki kadarı arasından Türkçe ye tercüme etmek üzere seçtiğimiz Kitâbu l Cemâhir fi Ma rifeti l Cevâhir sadece bir mineraloji kitabı değildir Kozmolojiden astronomiye kimyadan fiziğe sosyal antropolojiden ekonomiye edebiyattan tarihe Ortaçağların pek çok İlmî moral ve sanatsal alanına ilişkin eşsiz bilgiler veren bu eserin hemen her okurun kulağına fısıldayacak bir sözü var diyebiliriz Eserin geniş mukaddimesi kıymetli taşlar ve metallerin Ebû r Reyhân ın inanç ve zihniyet sistematiğindeki yerini ortaya koyar gibidir Üstâd ın mukaddimenin arkasından sıraladığı her bir kıymetli taş ve metale ilişkin bilgiler ise kapsayıcılığı ve ilgili hikâyelerin eğlendiriciliği açısından hayranlık uyandırır niteliktedir Yâkût el Hamevî nin kaydettiği üzere el Bîrûnî Mihricân ve Nevruz günleri dışında elini kalemden gözünü gözlemden ve kalbini fikretmekten ayırmamış bir âlimdir Elinizdeki bu eserini 70 li yaşlarında Gazneli Türk hükümdar Sultan Mevdûd un sarayında kaleme almış ve ona ithâf etmiştir