Komünizm Fikri

Komünist Manifesto bilimsel sosyalizmin en önemli program belgelerinden biridir Bu küçük kitapçığın ağırlığı pek çok cilde denktir Bugüne dek uygar dünyada örgütlü ve mücadeleci proletaryanın tümüne hayat ve hareket veren onun ruhudur Lenin Karl Marx ile Friedrich Engels tarafından Komünistler Birliği nin programı olarak kaleme alınan Komünist Manifesto nun ilk basımı 1848 Şubatında Londra da 23 sayfa hâlinde yayınlandı O tarihten bugüne belli başlı dünya dillerinde Manifesto nun sayısız basımı yapıldı bugün de yaygın bir ilginin konusu olmaya devam ediyor Yordam Kitap Komünist Manifesto ve Hakkında Yazılar başlığıyla sunduğu kapsamlı derlemeden sonra Manifesto yu şimdi de cep kitapları dizisi içinde yayınlıyor Eserin Nail Satlıgan tarafından Almanca aslından yapılan çevirisi anlamayı kolaylaştıran bir sözlükçe ve David Harvey in aydınlatıcı giriş yazısıyla birlikte sunuluyor

1848 de Avrupa yı sarsan devrimler dalgasının hemen arifesinde yirmi üç sayfalık bir broşür olarak yayınlanan Komünist Manifesto o günden bugüne İncil den sonra en çok basılan ikinci kitaptır Platon un Devlet i Machiavelli nin Hükümdar ı Hobbes un Laviathan ı ve Rousseau nun Toplum Sözleşmesi gibi bir siyaset klasiği bir başyapıt olan bu kitap ilk çıktığı günden bugüne kadar insanlık tarihine damgasını silinmez biçimde vurmuş olan bir siyasal hareketin en özlü en etkileyici belgesidir Dünyanın belli başlı tüm dillerine çevrilmiş olan bu eserin yeni bir Türkçe çevirisini Marx ın doğumunun 200 yılında okurlarımıza sunuyoruz

Komünist Manifesto nun amacı modern burjuva mülkiyetinin kaçınılmaz olarak yaklaşmakta olan tasfiyesinin ilan edilmesiydi Ancak Rusya da hızla gelişen kapitalist dolandırıcılık ve burjuva mülkiyetinin yeni gelişmeye başladığı bir ortamda toprağın yarısından fazlasının köylülerin ortak mülkiyetinde olduğunu görüyoruz Şimdi soru şu Her ne kadar büyük ölçüde zayıflatılmış olsa da yine de ilkel bir ortak toprak mülkiyeti biçimi olan Rus obşçinası doğrudan daha yüksek bir komünist ortak mülkiyet biçimine geçebilir mi Yoksa tam tersine Batı nın tarihsel evrimini oluşturan aynı çözülme sürecinden mi geçmesi gerekiyor Buna bugün verilebilecek tek cevap şudur Eğer Rus Devrimi Batı da bir proleter devriminin sinyali haline gelirse ve her ikisi de birbirini tamamlarsa Rusya nın mevcut ortak toprak mülkiyeti komünist bir gelişmenin başlangıç noktası olabilir

Bir dehanın berraklığı ve ihtişamıyla yazılan bu eser yepyeni bir dünya görüşünü tutarlı materyalizmi ve sosyal yaşamı ana hatlarıyla ortaya koyuyor Vladimir Lenin İlk olarak 1848 yılında Avrupa daki devrimler öncesinde yayımlanan Komünist Manifesto Marx ve Engels tarafından hararetli entelektüel paylaşımlar neticesinde geliştirilmiş tutarlı ve öngörülü fikriyatın bir sonucu Tarihsel materyalizmin prensiplerini formüle eden eser işgücünün zenginlik getireceğini ve bu sebepten de kapitalizmin sömürücü ve özgürlüğe karşı ahlak dışı bir yaklaşım olduğunu öne sürüyor Elinizdeki edisyonda Komünist Manifesto nun yanı sıra sonraki tarihlerde çeşitli dillerde yapılan baskılara Marx ve Engels tarafından yazılan önsözleri çağımızın önde gelen Marksist yazarlarından Tariq Ali nin sunumunu ve aktivist yazar Michael Roberts ın eleştirel makalesini de bulacaksınız

Avrupa da bir heyûla dolanıyor komünizm heyûlası Bütün ülkelerin proleterleri birleşin Komünist Manifesto nun ilk ve özellikle son cümleleri yüz yetmiş yıldır bu kısa metni hiç okumamış olanların bile kulağına çalınmış olmalıdır Ki bütün dünyada modern zamanların en fazla okunan en fazla yayımlanan ve en fazla yasaklanan kovuşturulan metinlerinden birinden söz ediyoruz Siyasi etkisi yanında diliyle belâgatiyle havasıyla da modern zamanların temel metinlerinden biri olduğu kuşkusuzdur Marx ve Engels in yüz yetmiş yıl önce kurulan enternasyonal Komünist Parti nin ana ilkelerini ve programının genel çerçevesini ortaya koymak üzere kaleme aldıkları Manifesto adı üstünde modern komünist fikriyatın temel metni kabul edilir Marx ve Engels in en kolay okunur metinleridir Somut tarihsel göndermelerinin pratik savlarının ötesinde tarihe topluma ekonomiye insana insanlığa bakış için bir mercek sunar Marx ve Engels in yeni basımlarına düştükleri şerhler bu kısa metnin bizzat yazarlarınca işlenmeye açık bir cevher olarak düşünüldüğünü gösterir Yine bu şerhlerde sosyalizmle komünizm arasındaki bağ ve farklara da değinilmiştir Dünyayı değiştirme azmiyle bu azmin bir parçası olan dünyayı anlama tutkusuyla yazılmış olan Komünist Parti Manifestosu bizzat o azmin ve o tutkunun tarihî timsallerindendir Bu onun ufkunu münferit komünist parti ve hareketlerin de ötesine taşır

Komünist Manifesto yirminci yüzyılın çehresini tanınmayacak ölçüde değiştirerek milyonlara devrim ilhamı verdiği gibi hala sayısız insanın yaşamına yön veren siyasi sistemlerin de temelini attı Manifesto günümüzde de sınıf ve kapitalizm üzerine hararetli tartışmaların temel dayanak noktası olmayı sürdürüyor Hakim sınıflar komünist devrimin önünde titremelidirler Neticede proleterlerin zincirlerinden başka kaybedecekleri bir şey yoktur Ancak kazanacakları bir dünya vardır Bütün ülkelerin proleterleri Birleşin Komünist Manifesto Karl Marx Friedrich Engels Tarih boyunca bazı kitaplar dünyayı değiştirdi Bununla kalmayıp bizleri ve birbirimizi görme biçimimizi etkiledi O kitaplar ki tartışmalara muhalif fikirlere savaş ve devrimlere esin kaynağı oldular Aydınlattılar harekete geçirdiler kışkırttılar teselli ettiler Yaşamımızı zenginleştirdiler ve bizleri ayrı ayrı kendi yaşamlarımızı sorgulamaya yönelttiler Şimdi Kafka Kitap sizlere uygarlığı sarsan insanlık tarihine yön veren ve kendimizi keşfetmemize yardım eden fikirleriyle büyük düşünürlerin çığır açanların radikallerin ve ileriyi görenlerin eserlerini sunuyor

Komünizm kelimesini sahip olduğu anlam kaymalarından nasıl arındırabiliriz Bugün küresel kapitalizme karşı mücadele etmek ve hayatını başka türlü biçimlendirmek isteyenler için komünizm fikri nasıl bir anlam taşıyabilir Tarihsel olarak başarısızlığa uğramış girişimlerin hataları nelerdi Komünizm fikrinde ne tür reformlar gerekli Bu tür sorulara yaratıcı cevaplar getirmeyi amaçlayan Komünizm Fikri başta Alain Badiou ve Slavoj Zizek olmak üzere komünizmin sadece geçmişte kalmış bir ideal olmadığına bugün hâlâ insanlığın ufkunda yer aldığına inanan düşünürlerin bir araya geldikleri konferans dizisinin ikincisinde 2010 Berlin Konferansı nda sunulmuş makaleleri bir araya getiriyor

Karl Marx ve Friedrich Engels in dünyayı sarsan eseri Komünist Manifesto Martin Rowson ın çizgileriyle canlanıyor