Konstantin Nikolayeviç Leontyev 1831 1891 Bizansçılık ve Şark Meselesi — Pınar Üre

Bu çalışma Türkiye de tanınmayan ülkesi Rusya da bile neredeyse unutulmuş olan bir Rus düşünürün Konstantin Nikolayeviç Leontyev in demokrasi liberalizm milliyetçilik Doğu Batı ikiliği konusundaki fikirleri ışığında Osmanlı Rusya ilişkilerine yaklaşımını inceliyor Leontyev 1863 ten 1873 e kadar Osmanlı İmparatorluğu nun çeşitli yerlerinde diplomat olarak görev yaptı ve bu süre içerisinde hem uluslararası siyaset konusundaki düşüncelerini hem de Balkan halkları hakkındaki ilginç gözlemlerini anlatan eserler kaleme aldı Leontyev in Bizansçılık olarak adlandırdığı siyasi programı diplomatik görevi sürecinde oluştu Bizansçılık Leontyev in estetik ve dini kaygılarının etkileşiminden doğmuştu ve gerici denilecek ölçüde otoriter bir yönetim biçimi öngörüyordu Leontyev medeniyetlerin yükseliş ve çöküşlerini açıklamak için geliştirdiği tarih anlayışına bağlı olarak Rusya nın kültürel çöküşten kaçabilmek için Bizans tan devraldığı kültür mirasına sahip çıkması gerektiğini düşünüyordu Bu bakış açısı Leontyev in Şark Meselesine Osmanlı İmparatorluğu halklarına Balkan politikasına yaklaşımının temelini oluşturdu Leontyev in muhafazakâr ütopyası eğer buna ütopya demek doğruysa arzu edilir olmaktan çok uzaksa da hem dönemin Rusya diplomasisinin içinden bir ses olduğu için hem de modernleşmenin kültürel sonuçlarına yaklaşımı bakımından ilginç bir bakış açısı sunmaktadır

Bu çalışma Türkiye de tanınmayan ülkesi Rusya da bile neredeyse unutulmuş olan bir Rus düşünürün Konstantin Nikolayeviç Leontyev in demokrasi liberalizm milliyetçilik Doğu Batı ikiliği konusundaki fikirleri ışığında Osmanlı Rusya ilişkilerine yaklaşımını inceliyor Leontyev 1863 ten 1873 e kadar Osmanlı İmparatorluğu nun çeşitli yerlerinde diplomat olarak görev yaptı ve bu süre içerisinde hem uluslararası siyaset konusundaki düşüncelerini hem de Balkan halkları hakkındaki ilginç gözlemlerini anlatan eserler kaleme aldı Leontyev in Bizansçılık olarak adlandırdığı siyasi programı diplomatik görevi sürecinde oluştu Bizansçılık Leontyev in estetik ve dini kaygılarının etkileşiminden doğmuştu ve gerici denilecek ölçüde otoriter bir yönetim biçimi öngörüyordu Leontyev medeniyetlerin yükseliş ve çöküşlerini açıklamak için geliştirdiği tarih anlayışına bağlı olarak Rusya nın kültürel çöküşten kaçabilmek için Bizans tan devraldığı kültür mirasına sahip çıkması gerektiğini düşünüyordu Bu bakış açısı Leontyev in Şark Meselesine Osmanlı İmparatorluğu halklarına Balkan politikasına yaklaşımının temelini oluşturdu Leontyev in muhafazakâr ütopyası eğer buna ütopya demek doğruysa arzu edilir olmaktan çok uzaksa da hem dönemin Rusya diplomasisinin içinden bir ses olduğu için hem de modernleşmenin kültürel sonuçlarına yaklaşımı bakımından ilginç bir bakış açısı sunmaktadır